Samenvatting 'Voor het onderzoek' van Hans van Keken

Keken – voor het onderzoek

Hoofdstuk 1

1.2
Consensus based practice: uitvoeren van een handeling door een professional. Deze
uitvoering komt tot stand door verschillende aspecten waar professionals over eens zijn.
Zie het praktijkprobleem wat jij ondervind als aanleiding voor het doen van een onderzoek.
Iets wat je interesseert is leuker om te onderzoeken.
Blijf neutraal in je aanleiding (en verder onderzoek). Een onderzoeker veroordeelt de situatie
in de praktijk niet.

1.3
De relevantie van een probleem. Een praktijkprobleem is niet altijd relevant om te
onderzoeken. Een praktijkonderzoek heeft als doel om meer inzicht te kijken op een
probleem in de praktijk. Een probleem hoeft niet altijd relevant te zijn.
Actie onderzoek (of handelingsonderzoek): is een bepaald soort onderzoek waarbij het doel
is om een verandering in de maatschappij in werking te krijgen.
Uitleggen waarom een probleem een probleem is, is moeilijk. In de probleemstelling komt te
staan voor wie het moeilijk is/een probleem is en waarom.

1.4
Het komen tot een probleemstelling. Aller eerst de achtergronden bekijken. De volgende stap
is jezelf afvragen of het een probleem is. Zo ja, voor wie en waarom. Ten derde: is het zinvol
om dit te onderzoeken?
Altijd vooronderzoek doen. Verplicht jezelf tot vooronderzoek, wie weet heeft iemand al wat
over jouw onderwerp geschreven (=bruikbare brond).

1.5
Functies van een probleemstelling. De probleemstelling heeft 2 functies: de probleemstelling
geeft een focus  het antwoord op de vraag ‘wat’ je gaat onderzoeken en de
probleemstelling geeft een verantwoording  het antwoord op ‘waarom’ je dit gaat
onderzoeken (zie competenties social work).

1.6
Misverstanden over de probleemstelling:
Een probleemstelling is overbodig: een probleemstelling is juist essentieel om uit te legen
wat en waarom
Een probleemstelling is een stelling: een probleemstelling is een uitgebreide visie waarin de
onderzoek in kwestie wordt verwoord/verantwoord
De probleemstelling is niet de hoofdvraag: de hoofdvraag vloeit wel voort uit de
probleemstelling
In een probleemstelling staan alleen dingen waar je echt zeker over bent: in een
probleemstelling mogen veronderstellingen worden verwerkt
Een probleemstelling bevat geen eigen persoonlijke opvattingen: een probleemstelling bevat
wel persoonlijke opvattingen. Je mag je kijk geven op mogelijke oorzaken van dit probleem

1.7
Criteria voor een goede probleemstelling:
Geeft de achtergrond (context) weer: geef duidelijk aan waar het probleem speelt.
Geef een juiste probleemanalyse: Ben je tot de kern van het probleem gekomen? Is de
kwestie op een juiste manier beschreven?

, Geef duidelijk aan waarom dit probleem relevant is in de beroepspraktijk: heb je aangegeven
voor wie het een probleem is en waarom?
Geef de beroepsrelevantie weer: heb je aangegeven met welk kern- en beroepstaken van
het Social Work dit probleem te maken heeft?
Duidelijke focus: laat goed zien wie je aan wil spreken.
Samenhangend geschreven: loopt alles goed in elkaar door en komt niets uit de lucht vallen?
Is het stuk expliciet genoeg: zijn alle zaken toegelicht? Denk er aan dat als een onwetende
dit moet lezen, hij het meteen snapt.
Geef je eigen ideeen voldoende weer
Geef blijk van het raadplegen van bronnen
Een goede probleemstelling lijdt tot de hoofdvraag


Hoofdstuk 2

2.2
Stel dat je nog geen probleem hebt: denk terug aan je stage (wat ging daar fout, wat kan
daar verbeterd worden/ anders kunnen), ga af op je eigen verbazing of verontwaardiging
over jouw beroepspraktijk, ga uit van het competentiesegment van Social work, kijk in
vakliteratuur naar problemen, bekijk eerder uitgevoerde onderzoeken van medestudenten,
laat je leiden door wat je later wil gaan doen als beroep of sluit aan bij een onderzoek van
een kenniskring.

2.3
Werkwijze als je een interessegebied of onderwerp hebt: Methoden om je probleemstelling
uit te werken: brainstormen, hulpvragen, formule, socratisch gesprekswijze, proefenquête of
terug redeneren.

Brainstormen: vrij associëren over het interessegebied

6-W hulpvragen: beantwoorden van de volgende vragen:
Welke kwestie speelt er;
Wie hebben er mee te maken;
Waarom vraagt deze kwestie om onderzoek;
Wanneer is het een probleem;
Waar doet het probleem zich voor;
Wat wil jij specifiek van het probleem onderzoeken.

Formule: vul in:
Ik onderzoek (onderwerp),
Omdat ik graag wil weten (vraag),
Teneinde (doel),
Zodat (geef belangrijkheid beroepsveld aan) ermee is gediend.

Socratisch getint gesprek: gesprek voeren met veel diepgang en veel diepe vragen.

Proef enquête: soort individuele brainstorm: bedenk welke groep je zou kunnen ondervragen
en welke vragen je dan zou stellen. Rubriceer deze naar onderwerp.

Terug redeneren: denk alvast aan je conclusie en redeneer zo terug naar je hoofdvraag.