Samenvatting Seneca Maatschappijleer Hoofdstuk 1 t/m 7

1.1 Geluk
- Persoonlijk geluk
- Maatschappelijk geluk
- Hang af van vrijheid, gelijkheid, cohesie en welvaart

1.2 Belangen, waarden en dilemma’s
Belang: Een voordeel dat iemand heeft of kan krijgen, op korte termijn
Waarde: Een abstract ideaal, wat belangrijk is voor de wereld, op lange termijn
Dilemma: Een keuze tussen twee dingen

Belang Waarde
Gericht op persoon of eigen groep Gericht op andere/alle mensen
Voordeel Ideaal
Concreet Abstract
Macht, aanzien, tijd, informatie en geld Vrijheid, gelijkheid, cohesie en welvaart
Korte termijn Lange termijn


Persoonlijke waarden Maatschappelijke waarden
Vriendschap Vrijheid
Familie Democratie
Geloof Veiligheid
Eerlijkheid Milieu


1.3 Maatschappelijke botsingen en problemen in theorie en praktijk
Maatschappelijk probleem moet voldoen aan drie criteria:
- Er hebben veel (groepen) mensen met het probleem te maken
- Er zijn verschillende meningen over de oorzaken en oplossingen van het probleem
- De overheid is volgends veel (groepen) mensen nodig voor het oplossen van het probleem

AWB-Schema
Dit schema wordt gebruikt om een maatschappelijke botsing weer te geven
Er zijn altijd

A: Actor (person)
twee
actoren
A: Actor (person)
W: Waarde W: Waarde
B: Belang B: Belang


2.1 Mensbeelden
Mensbeeld: De manier waarop actoren naar mensen kijken

Bij een mensbeeld spelen twee vragen een rol:
- Hoe gelijk zijn talenten van mensen verdeeld?
- Hoe goed en sociaal zijn mensen van nature?

Links mensbeeld Rechts mensbeeld
Mensen zijn sociaal en goed van nature Mensen jagen hun eigen belang na
Talenten van mensen zijn gelijk verdeeld, maar Talenten van mensen zijn ongelijk verdeeld
niet hetzelfde

,2.2 Ideologieën
Ideologie: Alomvattende visie op maatschappelijke problemen, gebaseerd op mensbeelden
Kenmerken van een ideologie:
- De manier waarop actoren maat. Problemen op willen lossen (strijd of debat)
- Mensbeeld (links of rechts)

Extreem-links Midden Extreem-rechts
Debat over waarden niet Debat over waarden en Debat over waarden niet
nodig; die bepaal jezelf waarden worden afgewogen mogelijk, want er is maar één
waarheid
Debat over belangen niet Debat over belangen en Debat over belangen niet
mogelijk, want het algemeen belangen worden uitgewisseld nodig, want iedereen moet
belang moet afgedwongen streven naar zijn eigen belang
worden


Links van het midden Rechts van het midden
Extreem-links Links Centrum-links Centrum- Rechts Extreem-
rechts rechts
Strijdt voor Debatteert voor meer Debatteert voor meer Strijdt voor
gelijkheid gelijkheid economische vrijheid één cultuur
en één
waarheid
Anarchisme Socialisme Sociaal- Liberalisme Conservatisme Nazisme
Communisme democratie Fascisme
Christen-democratie


2.3 Politieke partijen


Links van het midden Rechts van het midden
Extreem-links Links Centrum-links Centrum- Rechts Extreem-
rechts rechts
Anarchisme Socialisme Sociaal- Liberalisme Conservatisme Nazisme
Communisme democratie Fascisme
SP PvdA VVD PVV
GroenLinks
PvdD
D66
Christen-democratie
ChristenUnie CDA SGP

, Partij Ideologie Belangrijkste standpunt(en)
SP Socialisme Economische gelijkheid
GroenLinks Socialisme Gelijkheid en milieu
PvdD Socialisme Goede omgang met natuur en dier
PvdA Sociaal-democratie Economische gelijkheid, zelfstandigheid
D66 Sociaal-democratie Individuele en ethische vrijheid
Liberalisme
VVD Liberalisme Individuele en economische vrijheid
PVV Conservatisme Anti-islamisering van Nederland
CDA Christen-democratie Naastenliefde
ChristenUnie Christen-democratie Opkomen voor zwakkeren
SGP Christen-democratie Christelijke cultuur en traditie


2.4 Maatschappelijk middenveld
Maatschappelijk middenveld: Groeperingen van burgers die voor waarden of voor belangen van een
groepering opkomen, zonder winstoogmerk te hebben.
NGO: Non-governmental organization

2.5 Cultuurgroepen
Verschillende culturen:
- Nationaliteit
- Taal
- Regio
- Levensbeschouwing / Godsdienst
- Leeftijd

Verschillende cultuurgroepen in nederland:
- Dominante cultuur (overheersende cultuur)
- Subcultuur (wijkt op bepaalde punten af van dominante cultuur)
- Tegencultuur (zet zich af tegen dominante cultuur)

Nature/nurture debat: Wordt het menselijk gedrag bepaald door aangeleerde of aangeboren
eigenschappen?

Nature: Het is aangeboren
Nurture: Het is aangeleerd

Voorlopige conclusie: Zowel aangeboren als aangeleerd