Werkgroep 1: eigendom, beperkte genotsrechten en
overdracht
Overdracht van rechten en daarop rustende beperkte rechten
Artikel 3:81 BW een recht waarop een beperkt recht berust kan worden overgedragen. Hiervoor
ga je de vereisten af voor de overdracht van het recht (vaak eigendomsrecht) en de vereisten voor de
vestiging van het beperkte recht.
Eerst behandel je de vestiging van beperkte rechten. Voor de vestiging van beperkte rechten ga je
eerst naar de schakelbepaling van artikel 3:98 en daarna naar de vereisten van artikel 3:84:
1. Vestigingshandeling op onroerend goed (3:89) of roerend goed (3:90)
2. Geldige titel partijafspraken
3. Beschikkingsbevoegdheid
Hierna ga je in op de overdracht van het recht waarop het beperkte recht is gevestigd. Overdracht is
geregeld in artikel 3:84 BW:
1. Levering onroerend (3:89) of roerend (3:90 jo. 3:114 of 3:115)
2. Geldige titel
3. Beschikkingsbevoegdheid
Indien het bezwaarde recht wordt overgedragen, zal het beperkte recht het goed volgen waarop het
gevestigd is (zaaksgevolg). Daarbij geldt ook dat je niet meer kunt overdragen dan je hebt (nemo
plus).
Natrekking
Natrekking is een wijze van eigendomsverkrijging.
Er zijn twee manieren van natrekking:
1. Bestanddeelvorming (artikel 3:4) iets wordt bestanddeel van een zaak. Artikel 5:3 BW
bepaalt vervolgens dat eigenaar van een zaak eigenaar is van al haar bestanddelen.
o Lid 2 een zaak is zodanig verbonden met een hoofdzaak dat zij daarvan niet kan
worden afgescheiden zonder dat beschadiging van betekenis wordt toegebracht aan
een van de zaken (HR Glencore II).
- Fysieke verbondenheid met de hoofdzaak is vereist waarbij de fysieke
beschadiging van betekenis is, niet de vermogensrechtelijke gevolgen van
afscheiding.
- De fysieke gevolgen zijn ook van betekenis wanneer afscheiding technisch
mogelijk is, maar daarmee in verhouding tot de waarde van de zaken
onevenredig veel inspanningen of kosten zijn gemoeid.
o Lid 1 alles wat volgens de verkeersopvattingen deel uit maakt van een zaak (HR
Dépex/Curatoren: geldt alleen bij gebouw en ding).
- Wanneer gebouw en apparatuur in constructief opzicht op elkaar zijn
afgestemd
- Wanneer het gebouw uit oogpunt van geschiktheid bij ontbreken van de
apparatuur als onvoltooid moet worden beschouwd (r.o. 3.7)
2. Verticale natrekking (artikel 3:3 jo. artikel 5:20 lid 1 sub e BW)
, o Directe vereniging iets is duurzaam met de grond verenigd. Om te bepalen of
hiervan sprake is, moet iets naar aard en inrichting bestemd zijn om duurzaam ter
plaatse te blijven (HR Portacabin):
- De bestemming om duurzaam ter plaatse te blijven moet naar buiten
kenbaar zijn
- Gelet moet worden op de bedoeling van de bouwer, voor zover deze naar
buiten kenbaar is (r.o. 3.3)
- Verkeersopvattingen mogen op zichzelf geen zelfstandige maatstaf vormen
- Niet relevant is de mogelijkheid om iets technisch te verplaatsen
o Indirecte vereniging d.m.v. andere gebouwen iets kan via vereniging met andere
gebouwen naar aard en inrichting bestemd zijn om duurzaam ter plaatse te blijven
(HR Warmtekrachtkoppelingsinstallatie). Verder moet je de voorwaarden van het
Portacabin-arrest nagaan.
overdracht
Overdracht van rechten en daarop rustende beperkte rechten
Artikel 3:81 BW een recht waarop een beperkt recht berust kan worden overgedragen. Hiervoor
ga je de vereisten af voor de overdracht van het recht (vaak eigendomsrecht) en de vereisten voor de
vestiging van het beperkte recht.
Eerst behandel je de vestiging van beperkte rechten. Voor de vestiging van beperkte rechten ga je
eerst naar de schakelbepaling van artikel 3:98 en daarna naar de vereisten van artikel 3:84:
1. Vestigingshandeling op onroerend goed (3:89) of roerend goed (3:90)
2. Geldige titel partijafspraken
3. Beschikkingsbevoegdheid
Hierna ga je in op de overdracht van het recht waarop het beperkte recht is gevestigd. Overdracht is
geregeld in artikel 3:84 BW:
1. Levering onroerend (3:89) of roerend (3:90 jo. 3:114 of 3:115)
2. Geldige titel
3. Beschikkingsbevoegdheid
Indien het bezwaarde recht wordt overgedragen, zal het beperkte recht het goed volgen waarop het
gevestigd is (zaaksgevolg). Daarbij geldt ook dat je niet meer kunt overdragen dan je hebt (nemo
plus).
Natrekking
Natrekking is een wijze van eigendomsverkrijging.
Er zijn twee manieren van natrekking:
1. Bestanddeelvorming (artikel 3:4) iets wordt bestanddeel van een zaak. Artikel 5:3 BW
bepaalt vervolgens dat eigenaar van een zaak eigenaar is van al haar bestanddelen.
o Lid 2 een zaak is zodanig verbonden met een hoofdzaak dat zij daarvan niet kan
worden afgescheiden zonder dat beschadiging van betekenis wordt toegebracht aan
een van de zaken (HR Glencore II).
- Fysieke verbondenheid met de hoofdzaak is vereist waarbij de fysieke
beschadiging van betekenis is, niet de vermogensrechtelijke gevolgen van
afscheiding.
- De fysieke gevolgen zijn ook van betekenis wanneer afscheiding technisch
mogelijk is, maar daarmee in verhouding tot de waarde van de zaken
onevenredig veel inspanningen of kosten zijn gemoeid.
o Lid 1 alles wat volgens de verkeersopvattingen deel uit maakt van een zaak (HR
Dépex/Curatoren: geldt alleen bij gebouw en ding).
- Wanneer gebouw en apparatuur in constructief opzicht op elkaar zijn
afgestemd
- Wanneer het gebouw uit oogpunt van geschiktheid bij ontbreken van de
apparatuur als onvoltooid moet worden beschouwd (r.o. 3.7)
2. Verticale natrekking (artikel 3:3 jo. artikel 5:20 lid 1 sub e BW)
, o Directe vereniging iets is duurzaam met de grond verenigd. Om te bepalen of
hiervan sprake is, moet iets naar aard en inrichting bestemd zijn om duurzaam ter
plaatse te blijven (HR Portacabin):
- De bestemming om duurzaam ter plaatse te blijven moet naar buiten
kenbaar zijn
- Gelet moet worden op de bedoeling van de bouwer, voor zover deze naar
buiten kenbaar is (r.o. 3.3)
- Verkeersopvattingen mogen op zichzelf geen zelfstandige maatstaf vormen
- Niet relevant is de mogelijkheid om iets technisch te verplaatsen
o Indirecte vereniging d.m.v. andere gebouwen iets kan via vereniging met andere
gebouwen naar aard en inrichting bestemd zijn om duurzaam ter plaatse te blijven
(HR Warmtekrachtkoppelingsinstallatie). Verder moet je de voorwaarden van het
Portacabin-arrest nagaan.
