Hoorcolleges Insolventierecht & Zekerheid
Week 1 Inleiding
Waarom een faillissementsprocedure?
- Insolventie is een common pool probleem. Leidt tot een tragedy of the
commons = verwaarlozing, over gebruik.
- Creditors bargain theory: redenen om tot een collectieve procedure te komen:
1. Hogere opbrengsten;
2. Minder kosten gedurende procedure: geen strijd van allen tegen allen;
3. Minder kosten voorafgaand aan de procedure. Andere schuldeisers de
hele tijd bang dat anderen schuldeiser zijn vordering geheel verhaalt.
3 procedures
1. Faillissement (art. 1-213 Fw);
2. Surseance van betaling (art. 214-283 Fw);
3. WSNP (art. 284-362 Fw).
Faillissement = algemeen beslag op de goederen van een schuldenaar ten behoeve
van schuldeisers.
- Met het faillissement komen individuele belangen te vervallen (art. 33 Fw).
- Procedure gericht op liquidatie van het vermogen. ‘’De curator is belast met
het beheer en vereffening van de failliete boedel’’, art. 68 Fw.
Surseance van betaling = uitstel van betaling waardoor schuldenaars de kans krijgen
om de zaken op orde te stellen.
- Tijdelijke maatregel
- Procedure gericht op reorganisatie/herstel
Probleem van surseance van betaling
Het wordt gezien als het voorportaal van faillissement, oorzaken;
1. Te laat aangevraagd;
2. Surseance werkt niet tegen preferente schuldeisers;
3. Reorganisatie makkelijker door faillissement (doorstart).
Doorstart door faillissement = overname van activa vanuit faillissement door nieuwe
rechtspersoon. Vaak zelfde personen (aandeelhouders) achter nieuwe
rechtspersoon als oude rechtspersoon.
- Is een makkelijke manier om ‘’van personeel af te komen’’
- Goed onderscheid maken tussen onderneming en rechtspersoon, de
rechtspersoon is een fictie, de onderneming blijft voortbestaan maar onder
een nieuwe rechtspersoon. Oftewel een nieuw ‘’juridisch jasje’’.
WSNP (Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen)
- Het verzoek wordt slechts toegewezen indien voldoende aannemelijk is vgl.
art. 288 Fw
- Gedurende bepaalde termijn (3 jaar) zo veel mogelijk terug betalen. Geldt niet
voor studieschulden.
, Waarom hebben we de WSNP?
Wanneer vermogen is vereffend na faillissement blijft de natuurlijke persoon bestaan.
De faillissementsprocedure eindigt, de schulden kunnen dan nog blijven bestaan.
Schuldeisers kunnen verhaal blijven nemen.
Wetgevingsactiviteit
Programma Herrijking Faillissementsrecht, 3 pijlers:
1. Versterking reorganiserend vermogen;
2. Modernisering;
3. Fraudebestrijding.
Het Faillissement
Basisbeginselen van het faillissement
- Art. 3:276 BW – tenzij de wet of een overeenkomst anders bepaalt, kan een
schuldeiser zijn vordering op alle goederen van de schuldenaar verhalen
(algemeen beslag)
- Art. 3:277 BW – schuldeisers hebben onderling een gelijk recht om, na
voldoening van de kosten van executie, uit de netto-opbrengsten van de
goederen van hun schuldenaar te worden voldaan naar evenredigheid van
ieders vordering, behoudens de door de wet erkende redenen van voorrang.
In principe is het niet mogelijk om goederen af te zonderen (banking), je kan wel de
risico’s ergens anders onderbrengen, bv. in een rechtspersoon met beperkte
aansprakelijkheid.
HR Aerts/Stichting Waaldijk: misbruik rechtspersoonlijkheid. Het is onrechtmatig om
vermogensrechten af te zonderen als de natuurlijke persoon alle genotsrechten
heeft.
Wettelijk systeem:
1. Faillietverklaring;
- Door eigen aangifte of op verzoek van schuldeisers
- Art. 1 Fw voorwaarden
2. Verificatievergadering;
3. Liquidatie van activa;
4. Uitdeling van de schuldeisers.
In de praktijk komt de liquidatie echter vaak voor de verificatievergadering.
Benoeming curator
Wie wordt curator?
- In NL advocaten, in VK accountants
Wie betaalt de curator?
- Voldaan uit boedel
Staan onder toezicht van de RC.
Complicaties rond faillietverklaring
Hoe hard is het vereiste dat er meerdere schuldeisers moeten zijn?
- HR Berzona, ro. 3.5 (streng vereiste)
Week 1 Inleiding
Waarom een faillissementsprocedure?
- Insolventie is een common pool probleem. Leidt tot een tragedy of the
commons = verwaarlozing, over gebruik.
- Creditors bargain theory: redenen om tot een collectieve procedure te komen:
1. Hogere opbrengsten;
2. Minder kosten gedurende procedure: geen strijd van allen tegen allen;
3. Minder kosten voorafgaand aan de procedure. Andere schuldeisers de
hele tijd bang dat anderen schuldeiser zijn vordering geheel verhaalt.
3 procedures
1. Faillissement (art. 1-213 Fw);
2. Surseance van betaling (art. 214-283 Fw);
3. WSNP (art. 284-362 Fw).
Faillissement = algemeen beslag op de goederen van een schuldenaar ten behoeve
van schuldeisers.
- Met het faillissement komen individuele belangen te vervallen (art. 33 Fw).
- Procedure gericht op liquidatie van het vermogen. ‘’De curator is belast met
het beheer en vereffening van de failliete boedel’’, art. 68 Fw.
Surseance van betaling = uitstel van betaling waardoor schuldenaars de kans krijgen
om de zaken op orde te stellen.
- Tijdelijke maatregel
- Procedure gericht op reorganisatie/herstel
Probleem van surseance van betaling
Het wordt gezien als het voorportaal van faillissement, oorzaken;
1. Te laat aangevraagd;
2. Surseance werkt niet tegen preferente schuldeisers;
3. Reorganisatie makkelijker door faillissement (doorstart).
Doorstart door faillissement = overname van activa vanuit faillissement door nieuwe
rechtspersoon. Vaak zelfde personen (aandeelhouders) achter nieuwe
rechtspersoon als oude rechtspersoon.
- Is een makkelijke manier om ‘’van personeel af te komen’’
- Goed onderscheid maken tussen onderneming en rechtspersoon, de
rechtspersoon is een fictie, de onderneming blijft voortbestaan maar onder
een nieuwe rechtspersoon. Oftewel een nieuw ‘’juridisch jasje’’.
WSNP (Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen)
- Het verzoek wordt slechts toegewezen indien voldoende aannemelijk is vgl.
art. 288 Fw
- Gedurende bepaalde termijn (3 jaar) zo veel mogelijk terug betalen. Geldt niet
voor studieschulden.
, Waarom hebben we de WSNP?
Wanneer vermogen is vereffend na faillissement blijft de natuurlijke persoon bestaan.
De faillissementsprocedure eindigt, de schulden kunnen dan nog blijven bestaan.
Schuldeisers kunnen verhaal blijven nemen.
Wetgevingsactiviteit
Programma Herrijking Faillissementsrecht, 3 pijlers:
1. Versterking reorganiserend vermogen;
2. Modernisering;
3. Fraudebestrijding.
Het Faillissement
Basisbeginselen van het faillissement
- Art. 3:276 BW – tenzij de wet of een overeenkomst anders bepaalt, kan een
schuldeiser zijn vordering op alle goederen van de schuldenaar verhalen
(algemeen beslag)
- Art. 3:277 BW – schuldeisers hebben onderling een gelijk recht om, na
voldoening van de kosten van executie, uit de netto-opbrengsten van de
goederen van hun schuldenaar te worden voldaan naar evenredigheid van
ieders vordering, behoudens de door de wet erkende redenen van voorrang.
In principe is het niet mogelijk om goederen af te zonderen (banking), je kan wel de
risico’s ergens anders onderbrengen, bv. in een rechtspersoon met beperkte
aansprakelijkheid.
HR Aerts/Stichting Waaldijk: misbruik rechtspersoonlijkheid. Het is onrechtmatig om
vermogensrechten af te zonderen als de natuurlijke persoon alle genotsrechten
heeft.
Wettelijk systeem:
1. Faillietverklaring;
- Door eigen aangifte of op verzoek van schuldeisers
- Art. 1 Fw voorwaarden
2. Verificatievergadering;
3. Liquidatie van activa;
4. Uitdeling van de schuldeisers.
In de praktijk komt de liquidatie echter vaak voor de verificatievergadering.
Benoeming curator
Wie wordt curator?
- In NL advocaten, in VK accountants
Wie betaalt de curator?
- Voldaan uit boedel
Staan onder toezicht van de RC.
Complicaties rond faillietverklaring
Hoe hard is het vereiste dat er meerdere schuldeisers moeten zijn?
- HR Berzona, ro. 3.5 (streng vereiste)
