Samenvatting Nutrition 1.2 Fysiologie

Fysiologie 1.2 Samenvatting

Week 1

Deel 1 – vertering en opname van vetten

 Je benoemt de verschillende soorten en structuur van lipiden in ons lichaam.
 Je legt uit hoe de vertering en opname van vetten verloopt aan de hand van
de functie en plaats van de betrokken organen en enzymen.


Soorten lipiden:
Vetten:
 Triglyceriden
- Glycerol
- 3 vetzuren
Vetachtige stoffen:
 Fosfolipiden
- Glycerol
- 2 vetzuren
- Fosfaatgroep
 Sterolen

Functie:
 Brandstof
 Regulatie lichaamsprocessen (hormonen)
 Structuur (celstructuren)

Doel vetvertering: triglyceriden af te breken in monoglyceriden, vetzuren en glycerol.
 Dit is een uitdaging want:
- Vetten zijn hydrofoob.
- Verteringsenzymen zijn hydrofiel
 Vetten goed mixen met verteringssappen met behulp van:

Mond
 Smelten
 Mixen
 Lingual Lipase (vetverteringsenzym: heeft nauwelijks invloed bij volwassenen.

De maag
 Mixen
 Geleidelijke doorgang pylorus
 Gastric lipase

Dunne darm:
Gal
 Lever: galproductie (600-1000ml/dag).
 Galblaas: opslag en indikking gal.
 Dunne darm: gal doet de vetten emulgeren.

, Samenstelling gal: galzuren, galzouten, cholesterol, fosfolipiden (emulgatoren), water,
elektrolyten, bilirubine.

Duodenum:
 Celwand detecteert vet  hormoon CCK aangemaakt  stimuleert afgifte gal en aanmaak
verteringsenzymen in alvleesklier.
 Het emulgeren van vet vergroot het oppervlak voor de werking van lipase uit de alvleesklier en
darmkliercellen.
 Lipase zorgt voor hydrolyse (afbraak) triglyceriden en fosfolipiden. De meeste sterolen kunnen
meteen opgenomen worden.

Jejunum en ileum
 Absorptie: vetzuren, glycerol, monoglyceriden worden opgenomen in darmcellen.

Gal wordt later in de dunne darm opnieuw geabsorbeerd en teruggebracht naar de lever waardoor
het hergebruikt kan worden.

Absorptie:
2 routes:
 Kleine vetverteringsproducten: losse glycerolmoleculen en korteketenvetzuren. Opname door
diffusie in darmcel (enterocyt)  afgegeven aan bloedsomloop.
 Grotere vetverteringsproducten: monoglyceriden, sterolen, langeketenvetzuren. Vorming
micellen (hierin zitten grotere vetverteringsproducten)  opgenomen in darmcel  her verpakt
in een ander transportmolecuul (chylomicronen)  afgegeven aan de lymfe  afgifte
bloesomloop

Micellen:
 Ontstaan tijden vertering in de dunne darm.
 Geëmulgeerde vetdruppels
- Binnenkant (vet oplosbaar): verteringsproducten.
- Buitenkant (wateroplosbaar): galmoleculen/fosfolipiden
 Micellen smelten samen met het celmembraan, waardoor de vetverteringsproducten die in de
binnenkant zitten in de enterocyten (darmcellen) worden opgenomen.




Enterohepatische circulatie: darm lever circulatie: gal die in lever is gemaakt, is gemaakt van onder
andere cholesterol. Cholesterol gaat ons lichaam heel zuinig mee om. Galzouten (met daarin

, cholesterol) komen in de dunne darm  gaan vetten emulgeren  reizen verder door de darm  in
het laatste gedeelte worden ze opgenomen in het bloed  afgegeven aan de lever. Kleine
hoeveelheden gal blijven in vezels en verlaten het lichaam, zo raakt ons lichaam kleine hoeveelheden
cholesterol kwijt.



Deel 2 – functies van vetten en regulatie verzadiging

 Je benoemt de verschillende functies van vetten in het lichaam.
 Je legt de functie en regulatie van hormonen die betrokken zijn bij honger en
verzadiging uit.

Functie triglyceriden
 Energie
 Energiereserve: in ons vetweefsel zitten veel triglyceriden opgeslagen.
 Isolatie en bescherming: een klein beetje vetweefsel speelt een belangrijke rol bij isolatie en
bescherming.
 Vervoerder: van de vet oplosbare vitamines.

Functie fosfolipiden
 Celmembraan: celmembraan bestaat uit een dubbele laag fosfolipiden.
 Lipide transport
 Emulgator: fosfaatgroep en vetzuren zorgt ervoor dat fosfolipiden deels water en vet oplosbaar
zijn.

Functie sterolen
 Celmembraan
 Precursor: stof die door ons lichaam wordt aangemaakt om er iets anders van te maken. Sterolen
zijn een precursor voor steroïde hormonen (in vet oplosbaar).
 Galzuren: bijv. cholesterol is een belangrijk bestandsdeel van galzuren.

Vetweefsel: 15-30% van lichaamsgewicht
 Visceraal vet: vet wat in de buikholte tussen de organen zit. Beschermt ook de organen. Hoger
visceraal vet is gelinkt aan hogere gezondheidsrisico’s en heeft een ongunstig effect op het
bloedlipideprofiel.
 Subcutaan vet: onderhuids vet. Belangrijke isolatie functie.
 Inter- en intramusculair: vet wat zich tussen de spiervezels in de spieren bevindt.

Vetweefsel bestaat uit adipocyten = vetcellen
 Aantal en omvang verschilt per persoon: hoe meer vet er opgeslagen wordt hoe groter de
vetcellen worden. Het aantal verandert na de kindertijd niet meer. Alleen bij iemand met
overgewicht kan het toenemen, omdat er anders niet genoeg opslagruimte is. Afvallen is ook lastig
omdat het aantal niet zo snel achteruitgaat.
Een vetcel bestaat voor het grootste gedeelte uit een vetdruppel. De
nucleus wordt hierdoor naar de zijkant gedrukt.

Vetverdeling: