Samenvatting Anatomie en Pathologie zenuwstelsel
Het zenuwstelsel is het regelcentrum waardoor je je bewust wordt van de verschillende prikkels uit
de omgeving. Het zenuwstelsel regelt en organiseert:
- De functie van weefsels en organen
- De reactie van je lichaam op bepaalde prikkels uit de omgeving
- Verschillende psychologische en fysiologische activiteiten van het lichaam
Bouw en ligging van zenuwstelsel:
- Centrale zenuwstelsel bestaat uit de grote hersenen, tussenhersenen, hersenstam, kleine
hersenen en ruggenmerg.
- Perifeer zenuwstelsel bestaat uit 12 paar hersenzenuwen en 31/32 paar
ruggenmergzenuwen
De hersenvliezen: liggen tussen de schedel en de hersenen en lopen helemaal door tot aan het einde
van het ruggenmerg in de onderrug. Er zijn drie hersenvliezen. Van buiten naar binnen zijn dit:
- Dura mater (harde hersenvlies): stevig
bindweefsel die vergroeit is met binnenkant
van schedel en wervelkanaal. Tussen Dura
mater en bot zit een ruimte = Epidurale ruimte.
- Arachnoïdea (spinnenwebvlies): Ligt tussen de
dura mater en pia mater. Noemen we ook wel
de subdurale ruimte . In deze ruimte zit het
hersenvocht (liquor). Dit vlies is opgebouwd als
spinnenweb, er zijn allemaal
dwarsverbindingen met ruimtes er tussen. In
die ruimtes kan het liquor circuleren.
- Pia mater (zachte hersenvlies): zit direct om hersen en ruggenmerg. Bevat heel veel
hersenbloedvaten om zo onze hersen goed van bloed te kunnen voorzien.
Bloedvoorziening in de hersenen: hersenen hebben veel bloed nodig om hun taak te kunnen doen.
Voedingstoffen en zuurstof zijn daarvoor erg belangrijk. Hoe komen de hersenen nu aan het bloed:
- Via twee halsslagaders en twee wervelslagaders. Deze zijn voldoende om onze hersenen van
bloed te voorzien
- Ring(cirkel) van Willis: noodvoorziening als de bloeddoorstroming uitvalt. Deze verbind de
vier slagaders met elkaar. Als er een belangrijke slagader uitvalt, dan blijft door de cirkel van
Willis de bloedstroom doorgaan.
De hersenen
- Hersenschors: om de hersenen zit een hersenschors. Deze ontvangt informatie en slaat dit
op. Dit word omgezet in gedachten, spreken of handelen,
- Hersenen bestaat uit 2 hersenhelften (hemisferen)
Centrale groeve; midden door de grote hersenen
Voor in; centrum van motorische prikkels (bewegingsprikkels)
Achter in; centrum voor gevoelsindrukken (emoties, pijn, warm en koud)
, Grote hersenen (Cerebrum): bestaat uit 4 hersenkwabben allen
eigen specifieke functie, een bewegingsdeel of tast/gevoelsdeel.
- Voorhoofdkwab (frontaalkwab): motoriek
Gebied Broca: lezen en schrijven
Spraakcentrum Wernicke:
begrijpen wat er gezegd en
geschreven wordt
- Wand(been)kwab (parientaalkwab): sensoriek. Gevoel,
warmte, kou en pijn
- Slaapbeenkwab (temporaalkwab: gehoor
- Achterhoofd kwab (occipitaalkwab): zien/zicht
Tussenhersenen: de tussenhersenen liggen tussen de hersenen en de hersenstam. Ze liggen rond de
derde hersenkamer. Ze zijn een belangrijk schakelstation voor prikkels. De tussenhersen bestaan uit
de thalamus, de hypothalamus en de epithalamus. De tussenhersenen bevatten twee belangrijke
controlecentra:
- De Thalamus: belangrijkste sensibele schakelcentrum. Werkt als een filter voor prikkels.
Bijvoorbeeld, de trein niet meer horen als je dichtbij een treinstation woont.
- De hypothalamus: bevat controlecentra die de lichaamstemperatuur, bepaalde gedragingen,
dorst, honger en slaap regelen. Ook regelt de hypothalamus de hormoonuitscheiding vanuit
de hypofyse.
Hersenstam: De hersenstam vormt de verbinding tussen het ruggenmerg ende grote en kleine
hersenen. Vanuit de hersenstam ontspringen 10 van de 12 hersen zenuwen. De andere 2 zenuwen
ontspringen vanuit de grote hersenen. In de hersenstam bevindt zich een fijn netwerk van
zenuwcellen, die regelen het bewustzijnsniveau van het centrale zenuwstelsel. De hersenstam is
verdeeld in 3 onderdelen:
- Middenhersenen: bevindt zich een aantal reflex centra voor horen en zien
- De pons/de brug: bestaat uit verbinding tussen grote en kleine hersenen
- Verlengde merg: liggen belangrijke centra voor regelen bloeddruk, ademhaling,
braakcentrum en hoestcentrum
Kleine hersenen (cerebellum): de kleine hersenen bevinden zich achter de pons en het verlengde
merg, afgescheiden van de grote hersenen. Kleine hersenen via hersenstam verbonden met grote
hersenen en ruggenmerg. Kleine hersenen hebben hun eigen functie:
- Coördinatie lichaamshouding en beweging
- Afwijkende bewegingen gecorrigeerd
- Leerproces: leerstof komt in de kleine hersenen, door veder te leren word het opgeslagen in
de grote hersenen (geheugen)
Hersenvocht (liquor); is een vloeistof die zich in en om de hersenen bevind. Hersenvocht word
aangemaakt in de 3e ventrikel. Hersenvocht Circuleert in de gebieden: 3 e ventrikel, ruggenmerg,
spinnenwebvlies. Hersenvocht heeft een aantal functies:
- Beschermen tegen schokken en stoten
- Warmtebuffer: zorgt dat de hersen op goede temperatuur blijven.
- Voeding voor oppervlakkige weefsels van de hersenholte (door osmose en diffusie
- Afvoer afvalproducten hersenstofwisseling
Het zenuwstelsel is het regelcentrum waardoor je je bewust wordt van de verschillende prikkels uit
de omgeving. Het zenuwstelsel regelt en organiseert:
- De functie van weefsels en organen
- De reactie van je lichaam op bepaalde prikkels uit de omgeving
- Verschillende psychologische en fysiologische activiteiten van het lichaam
Bouw en ligging van zenuwstelsel:
- Centrale zenuwstelsel bestaat uit de grote hersenen, tussenhersenen, hersenstam, kleine
hersenen en ruggenmerg.
- Perifeer zenuwstelsel bestaat uit 12 paar hersenzenuwen en 31/32 paar
ruggenmergzenuwen
De hersenvliezen: liggen tussen de schedel en de hersenen en lopen helemaal door tot aan het einde
van het ruggenmerg in de onderrug. Er zijn drie hersenvliezen. Van buiten naar binnen zijn dit:
- Dura mater (harde hersenvlies): stevig
bindweefsel die vergroeit is met binnenkant
van schedel en wervelkanaal. Tussen Dura
mater en bot zit een ruimte = Epidurale ruimte.
- Arachnoïdea (spinnenwebvlies): Ligt tussen de
dura mater en pia mater. Noemen we ook wel
de subdurale ruimte . In deze ruimte zit het
hersenvocht (liquor). Dit vlies is opgebouwd als
spinnenweb, er zijn allemaal
dwarsverbindingen met ruimtes er tussen. In
die ruimtes kan het liquor circuleren.
- Pia mater (zachte hersenvlies): zit direct om hersen en ruggenmerg. Bevat heel veel
hersenbloedvaten om zo onze hersen goed van bloed te kunnen voorzien.
Bloedvoorziening in de hersenen: hersenen hebben veel bloed nodig om hun taak te kunnen doen.
Voedingstoffen en zuurstof zijn daarvoor erg belangrijk. Hoe komen de hersenen nu aan het bloed:
- Via twee halsslagaders en twee wervelslagaders. Deze zijn voldoende om onze hersenen van
bloed te voorzien
- Ring(cirkel) van Willis: noodvoorziening als de bloeddoorstroming uitvalt. Deze verbind de
vier slagaders met elkaar. Als er een belangrijke slagader uitvalt, dan blijft door de cirkel van
Willis de bloedstroom doorgaan.
De hersenen
- Hersenschors: om de hersenen zit een hersenschors. Deze ontvangt informatie en slaat dit
op. Dit word omgezet in gedachten, spreken of handelen,
- Hersenen bestaat uit 2 hersenhelften (hemisferen)
Centrale groeve; midden door de grote hersenen
Voor in; centrum van motorische prikkels (bewegingsprikkels)
Achter in; centrum voor gevoelsindrukken (emoties, pijn, warm en koud)
, Grote hersenen (Cerebrum): bestaat uit 4 hersenkwabben allen
eigen specifieke functie, een bewegingsdeel of tast/gevoelsdeel.
- Voorhoofdkwab (frontaalkwab): motoriek
Gebied Broca: lezen en schrijven
Spraakcentrum Wernicke:
begrijpen wat er gezegd en
geschreven wordt
- Wand(been)kwab (parientaalkwab): sensoriek. Gevoel,
warmte, kou en pijn
- Slaapbeenkwab (temporaalkwab: gehoor
- Achterhoofd kwab (occipitaalkwab): zien/zicht
Tussenhersenen: de tussenhersenen liggen tussen de hersenen en de hersenstam. Ze liggen rond de
derde hersenkamer. Ze zijn een belangrijk schakelstation voor prikkels. De tussenhersen bestaan uit
de thalamus, de hypothalamus en de epithalamus. De tussenhersenen bevatten twee belangrijke
controlecentra:
- De Thalamus: belangrijkste sensibele schakelcentrum. Werkt als een filter voor prikkels.
Bijvoorbeeld, de trein niet meer horen als je dichtbij een treinstation woont.
- De hypothalamus: bevat controlecentra die de lichaamstemperatuur, bepaalde gedragingen,
dorst, honger en slaap regelen. Ook regelt de hypothalamus de hormoonuitscheiding vanuit
de hypofyse.
Hersenstam: De hersenstam vormt de verbinding tussen het ruggenmerg ende grote en kleine
hersenen. Vanuit de hersenstam ontspringen 10 van de 12 hersen zenuwen. De andere 2 zenuwen
ontspringen vanuit de grote hersenen. In de hersenstam bevindt zich een fijn netwerk van
zenuwcellen, die regelen het bewustzijnsniveau van het centrale zenuwstelsel. De hersenstam is
verdeeld in 3 onderdelen:
- Middenhersenen: bevindt zich een aantal reflex centra voor horen en zien
- De pons/de brug: bestaat uit verbinding tussen grote en kleine hersenen
- Verlengde merg: liggen belangrijke centra voor regelen bloeddruk, ademhaling,
braakcentrum en hoestcentrum
Kleine hersenen (cerebellum): de kleine hersenen bevinden zich achter de pons en het verlengde
merg, afgescheiden van de grote hersenen. Kleine hersenen via hersenstam verbonden met grote
hersenen en ruggenmerg. Kleine hersenen hebben hun eigen functie:
- Coördinatie lichaamshouding en beweging
- Afwijkende bewegingen gecorrigeerd
- Leerproces: leerstof komt in de kleine hersenen, door veder te leren word het opgeslagen in
de grote hersenen (geheugen)
Hersenvocht (liquor); is een vloeistof die zich in en om de hersenen bevind. Hersenvocht word
aangemaakt in de 3e ventrikel. Hersenvocht Circuleert in de gebieden: 3 e ventrikel, ruggenmerg,
spinnenwebvlies. Hersenvocht heeft een aantal functies:
- Beschermen tegen schokken en stoten
- Warmtebuffer: zorgt dat de hersen op goede temperatuur blijven.
- Voeding voor oppervlakkige weefsels van de hersenholte (door osmose en diffusie
- Afvoer afvalproducten hersenstofwisseling
