Samenvatting hoofdstuk 8 Evolutie
§8.1 Fossielen = restanten van vroeger levende organismen in een gebied.
Volgens Cuvier verdwijnt door een catastrofe al het levende op aarde en door een nieuwe schepping
ontstaan weer nieuwe soorten. Dit is de catastrofetheorie.
Vervolgens kwam Lamarck met de opvatting dat soorten evolueren. Ze passen zich aan aan hun
omgeving. Dit staat in de evolutietheorie, verklaart hoe soorten veranderen en nieuwe soorten
ontstaan. Volgens Darwin oefent de leefomgeving een selectiedruk op de overlevingskansen van
individuen. Individuen die het langst overleven, krijgen de meeste nakomelingen en die gunstige
eigenschappen erven over. Het verschil is dat Darwin zei dat het individu zich niet aanpast, maar
langer bestaat en meer voortplant. In de neodarwinistische theorie staat ook nog dat door
recombinatie van allelen en mutaties verschillende erfelijke eigenschappen ontstaan.
§8.2 Volgens Darwin veranderen soorten door natuurlijke selectie. Alleen de organismen met
gunstige eigenschappen blijven over en planten zich voort. Dit heeft te maken met:
- Struggle for life: organismen voeren een dagelijkse strijd met soortgenoten om te overleven.
- Survival of the fittest: alleen de best aangepaste organismen overleven.
De selectiedruk, invloed van het milieu, heeft hier invloed op. Hierdoor zijn sommige eigenschappen
in hun voordeel en deze organismen blijven dan bestaan. Nieuwe soorten ontstaan:
- Allopatrische soortvorming = in een aantal stappen ontstaan nieuwe soorten. Eerst splitst
een barrière de populatie in tweeën. Door mutaties veranderen eigenschappen. Als ze nu
weer bij elkaar komen verschillen de individuen zo erg van elkaar dat ze tot andere soorten
behoren. Nu zijn er dus twee soorten ontstaan.
- Sympatrische soortvorming = er vind soortvorming plaats zonder barrière, maar op voorkeur
van seksuele selectie.
- Kunstmatige selectie = de mens kiest de juiste eigenschappen bij elkaar en zo ontstaan
nieuwe rassen. Er ontstaan geen nieuwe soorten.
§8.3 Allelfrequentie = de frequentie waarin allelen in een populatie voorkomen. Deze verandert als
nieuwe allelen een succes zijn. Door immigranten komen er ook andere allelen voor. De genenpool,
erfelijke samenstelling van de populatie, is verandert hierdoor. Gene flow is de migratie van allelen
van de ene populatie naar de andere.
De genotypefrequentie = hoe vaak een bepaald genotype voorkomt. Kun je uitrekenen door
aantallen fenotypen te delen door totaal aantal personen.
Een populatie voldoet aan het Hardy-Weinberg-evenwicht als er geen natuurlijke selectie optreedt,
geen mutaties en migratie en de partnerkeuze op toeval berust. Hiervoor gelden dan twee regels:
- Allelfrequentie: p + q = 1. p is allelfrequentie dominante allel en q is allelfrequentie recessieve
allel.
- Genotypefrequentie: p2 + 2pq + q2 = 1. p2 is genotypefrequentie dominante homozygoot, 2pq
is genotypefrequentie heterozygoot en q2 is van recessieve homozygoot.
Genetic drift = een verandering in de samenstelling van de genenpool.
Founder effect = de genetische variatie in een gesloten gemeenschap is kleiner dan in een open
gemeenschap.
1
§8.1 Fossielen = restanten van vroeger levende organismen in een gebied.
Volgens Cuvier verdwijnt door een catastrofe al het levende op aarde en door een nieuwe schepping
ontstaan weer nieuwe soorten. Dit is de catastrofetheorie.
Vervolgens kwam Lamarck met de opvatting dat soorten evolueren. Ze passen zich aan aan hun
omgeving. Dit staat in de evolutietheorie, verklaart hoe soorten veranderen en nieuwe soorten
ontstaan. Volgens Darwin oefent de leefomgeving een selectiedruk op de overlevingskansen van
individuen. Individuen die het langst overleven, krijgen de meeste nakomelingen en die gunstige
eigenschappen erven over. Het verschil is dat Darwin zei dat het individu zich niet aanpast, maar
langer bestaat en meer voortplant. In de neodarwinistische theorie staat ook nog dat door
recombinatie van allelen en mutaties verschillende erfelijke eigenschappen ontstaan.
§8.2 Volgens Darwin veranderen soorten door natuurlijke selectie. Alleen de organismen met
gunstige eigenschappen blijven over en planten zich voort. Dit heeft te maken met:
- Struggle for life: organismen voeren een dagelijkse strijd met soortgenoten om te overleven.
- Survival of the fittest: alleen de best aangepaste organismen overleven.
De selectiedruk, invloed van het milieu, heeft hier invloed op. Hierdoor zijn sommige eigenschappen
in hun voordeel en deze organismen blijven dan bestaan. Nieuwe soorten ontstaan:
- Allopatrische soortvorming = in een aantal stappen ontstaan nieuwe soorten. Eerst splitst
een barrière de populatie in tweeën. Door mutaties veranderen eigenschappen. Als ze nu
weer bij elkaar komen verschillen de individuen zo erg van elkaar dat ze tot andere soorten
behoren. Nu zijn er dus twee soorten ontstaan.
- Sympatrische soortvorming = er vind soortvorming plaats zonder barrière, maar op voorkeur
van seksuele selectie.
- Kunstmatige selectie = de mens kiest de juiste eigenschappen bij elkaar en zo ontstaan
nieuwe rassen. Er ontstaan geen nieuwe soorten.
§8.3 Allelfrequentie = de frequentie waarin allelen in een populatie voorkomen. Deze verandert als
nieuwe allelen een succes zijn. Door immigranten komen er ook andere allelen voor. De genenpool,
erfelijke samenstelling van de populatie, is verandert hierdoor. Gene flow is de migratie van allelen
van de ene populatie naar de andere.
De genotypefrequentie = hoe vaak een bepaald genotype voorkomt. Kun je uitrekenen door
aantallen fenotypen te delen door totaal aantal personen.
Een populatie voldoet aan het Hardy-Weinberg-evenwicht als er geen natuurlijke selectie optreedt,
geen mutaties en migratie en de partnerkeuze op toeval berust. Hiervoor gelden dan twee regels:
- Allelfrequentie: p + q = 1. p is allelfrequentie dominante allel en q is allelfrequentie recessieve
allel.
- Genotypefrequentie: p2 + 2pq + q2 = 1. p2 is genotypefrequentie dominante homozygoot, 2pq
is genotypefrequentie heterozygoot en q2 is van recessieve homozygoot.
Genetic drift = een verandering in de samenstelling van de genenpool.
Founder effect = de genetische variatie in een gesloten gemeenschap is kleiner dan in een open
gemeenschap.
1
