Inleiding Onderwijs
wetenschappen
Literatuur Semester 1.
,College 1. 09/09/202 3
Overheid en Onderwijsbestel 3
Onderwijspolitiek na Commissie Dijsselbloem 8
College 2. 16/09/202 10
Actie plan leraren tekort 10
Lerarentekort in het primaire onderwijs 11
College 3 23/09/202 12
Het onderwijsstelsel en kansgelijkheid 12
College 4. 30-09-202 13
Onderwijs in een gekleurde samenleving 13
College 5. 07/10/202 15
Leerplan in ontwikkeling 15
Een eigentijds curriculum 17
Kritisch denken als een 21ste-eeuwse vaardigheid: veelbelovende aanpakken voor de
onderwijspraktijk 19
1 1 1
, College 1. 09/09/2021
Overheid en Onderwijsbestel
2. De stelsel- en bestelverantwoordlijkheid van de overheid.
In 1806 word de eerste wettelijke grondslag geschreven voor het nationale onderwijsstelsel. De
wet voor het lager schoolonderwijs en onderwijs in de Bataafse Republiek. Tijdens de
emancipatie van verschillende bevolkingsgroepen ontstond er een strijd over de controle op de
inhoud en de bekostiging van het onderwijs. De paci catie van 1917 maakte een einde aan deze
strijd en ook de bekostiging van bijzonder onderwijs werd opgenomen onder de bekostiging uit
de algemene middelen. De Nederlandse overheid is nu verantwoordelijk voor het onderwijs, hierbij
zijn de volgende twee begrippen heel belangrijk:
1. Het onderwijsstelsel
2. Het onderwijsbestel
Onderwijsstelsel: Het geheel van scholen, schooltypen, instellingen en opleidingen, alsmede de
wet- en regelgeving die daarop van toepassing is.
Onderwijsbestel: Omvat niet alleen het onderwijsstelsel maa ook het geïnstitutionaliseerde
krachtenveld waardoor het wordt beïnvloed: het geheel van overheden, instanties en organisaties
binnen en buiten het onderwijsveld dat zich richt op het functioneren, voortbestaan en
ontwikkelen van het onderwijsstelsel.
2.1 De stelselverantwoordelijkheid van de overheid ligt vast in de Grondwet.
In artikel 23 van de grondwet staan zowel de sociale rechten als de klassieke grondrechten
rondom het onderwijs beschreven.
Sociale grondrechten: sociale grondrechten gaan vooral over de verantwoordelijkheden en de
regels waar de overheid zich aan moet houden ten opzichte van de burgers.
Klassieke grondrechten: Rechten die iedere burger maar ook de politiek heeft zoals vrijheid van
meningsuiting en vrijheid van geloof.
Veel discussie binnen de inrichting van het onderwijs gaan niet over de sociale rechten maar
vooral over de klassieke rechten zoals vrijheid van richting en inrichting van onderwijs.
2.2 De reikwijdte van de overheidsverantwoordelijkheid voor het onderwijsstelsel
De grondwetsartikel zoals die origineel bij de paci catie is geschreven, was alleen bedoeld voor
het algemeen en bijzonder lager onderwijs. Tegenwoordig zijn deze ook doorgetrokken in het
leerplichtonderwijs en het postleerplichtige onderwijs.
Leerplichtonderwijs: Middelbaar onderwijs zowel normaal als bijzonder
Postleerplicht onderwijs: Middelbaar beroepsonderwijs en hoger onderwijs.
Het verschil bij de nanciering van het postleerplichtige onderwijs in vergelijking met het lager- en
leerplichtonderwijs is dat het bij het postleerplichtige onderwijs bij bijzonder onderwijs niet gaat
om religieuze of levensbeschouwelijke scholen maar om opleidingen die origineel door
particulieren organisaties of het bedrijfsleven werden ge nancierd.
fi fi fi fi
wetenschappen
Literatuur Semester 1.
,College 1. 09/09/202 3
Overheid en Onderwijsbestel 3
Onderwijspolitiek na Commissie Dijsselbloem 8
College 2. 16/09/202 10
Actie plan leraren tekort 10
Lerarentekort in het primaire onderwijs 11
College 3 23/09/202 12
Het onderwijsstelsel en kansgelijkheid 12
College 4. 30-09-202 13
Onderwijs in een gekleurde samenleving 13
College 5. 07/10/202 15
Leerplan in ontwikkeling 15
Een eigentijds curriculum 17
Kritisch denken als een 21ste-eeuwse vaardigheid: veelbelovende aanpakken voor de
onderwijspraktijk 19
1 1 1
, College 1. 09/09/2021
Overheid en Onderwijsbestel
2. De stelsel- en bestelverantwoordlijkheid van de overheid.
In 1806 word de eerste wettelijke grondslag geschreven voor het nationale onderwijsstelsel. De
wet voor het lager schoolonderwijs en onderwijs in de Bataafse Republiek. Tijdens de
emancipatie van verschillende bevolkingsgroepen ontstond er een strijd over de controle op de
inhoud en de bekostiging van het onderwijs. De paci catie van 1917 maakte een einde aan deze
strijd en ook de bekostiging van bijzonder onderwijs werd opgenomen onder de bekostiging uit
de algemene middelen. De Nederlandse overheid is nu verantwoordelijk voor het onderwijs, hierbij
zijn de volgende twee begrippen heel belangrijk:
1. Het onderwijsstelsel
2. Het onderwijsbestel
Onderwijsstelsel: Het geheel van scholen, schooltypen, instellingen en opleidingen, alsmede de
wet- en regelgeving die daarop van toepassing is.
Onderwijsbestel: Omvat niet alleen het onderwijsstelsel maa ook het geïnstitutionaliseerde
krachtenveld waardoor het wordt beïnvloed: het geheel van overheden, instanties en organisaties
binnen en buiten het onderwijsveld dat zich richt op het functioneren, voortbestaan en
ontwikkelen van het onderwijsstelsel.
2.1 De stelselverantwoordelijkheid van de overheid ligt vast in de Grondwet.
In artikel 23 van de grondwet staan zowel de sociale rechten als de klassieke grondrechten
rondom het onderwijs beschreven.
Sociale grondrechten: sociale grondrechten gaan vooral over de verantwoordelijkheden en de
regels waar de overheid zich aan moet houden ten opzichte van de burgers.
Klassieke grondrechten: Rechten die iedere burger maar ook de politiek heeft zoals vrijheid van
meningsuiting en vrijheid van geloof.
Veel discussie binnen de inrichting van het onderwijs gaan niet over de sociale rechten maar
vooral over de klassieke rechten zoals vrijheid van richting en inrichting van onderwijs.
2.2 De reikwijdte van de overheidsverantwoordelijkheid voor het onderwijsstelsel
De grondwetsartikel zoals die origineel bij de paci catie is geschreven, was alleen bedoeld voor
het algemeen en bijzonder lager onderwijs. Tegenwoordig zijn deze ook doorgetrokken in het
leerplichtonderwijs en het postleerplichtige onderwijs.
Leerplichtonderwijs: Middelbaar onderwijs zowel normaal als bijzonder
Postleerplicht onderwijs: Middelbaar beroepsonderwijs en hoger onderwijs.
Het verschil bij de nanciering van het postleerplichtige onderwijs in vergelijking met het lager- en
leerplichtonderwijs is dat het bij het postleerplichtige onderwijs bij bijzonder onderwijs niet gaat
om religieuze of levensbeschouwelijke scholen maar om opleidingen die origineel door
particulieren organisaties of het bedrijfsleven werden ge nancierd.
fi fi fi fi
