Geschiedenis Samenvatting.
Hoofdstuk 2, paragrafen 1, 3 en 4.
De Gouden Eeuw.
Paragraaf 1.
Begrippen:
Oostzeevaart= Handel tussen Nederland en het Oostzeegebied.
Handelskapitalisme= Een vorm van economie waarin het meeste geld wordt verdiend in de handel.
Stapelmarkt= Plaats waar ingekochte producten worden opgeslagen om vandaaruit weer te worden
verhandeld.
Wereldeconomie= Een economie die zich over de hele wereld uitstrekt, doordat producten uit
landen van de hele wereld worden verhandeld.
Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC)= Handelsmaatschappij die in de Republiek als enige met
Azië mocht handelen.
Handelsmonopolie= Het recht om als enige handel te mogen drijven met een bepaald gebied.
West-Indische Compagnie (WIC)= Handelsmaatschappij die in de Republiek als enige met Amerika en
West-Afrika mocht handelen.
Driehoekshandel= De handel tussen Europa, West-Afrika en Amerika (op de kaart te zien als een
driehoek).
Plantageslavernij= Gedwongen arbeid door slaven op tropische landbouwbedrijven waar één
product werd verbouwd.
- In Oost-Nederland werden steden als Deventer en Zwolle lid van de Hanze. Ze handelden vooral
met gebieden rond de Oostzee, die rijk waren aan graan en hout.
-Na 1450 namen Hollandse steden als Amsterdam, Hoorn en Enkhuizen deze Oostzeevaart over.
-Rond 1540 was Amsterdam uitgegroeid tot een grote markt voor graan en hout.
- in 1585 werd Antwerpen heroverd door de Spanjaarden en werd de haven geblokkeerd door
opstandelingen uit het noorden. Daardoor stortte de handel in.
-Veel Antwerpse kooplui vluchtten naar Holland en zetten daar hun handel voort. Ook
ambachtslieden trokken naar het noorden. Zo kreeg Holland er opeens veel kennis, geld en
arbeidskracht bij. Rond 1600 ontwikkelden de Hollandse handel en nijverheid zich daardoor
razendsnel.
-Als in een economie het maken van winst door handel centraal staat, spreken we
van handelskapitalisme. In zo’n economie is het maken van producten nog niet zo belangrijk.
-In de 16e eeuw hadden Spanjaarden en Portugezen nieuwe werelddelen en vaarroutes ontdekt. Dat
leidde tot handel in allerlei nieuwe producten, zoals rietsuiker, cacao, koffie en tabak uit Amerika en
specerijen als peper, nootmuskaat, foelie en kruidnagel uit Azië. Zo was
een wereldeconomie ontstaan.
-Om concurrentie te voorkomen gingen ze in 1602 samenwerken in één bedrijf, de Verenigde Oost-
Indische Compagnie (VOC). Dit bedrijf zette in Azië en Afrika een groot netwerk van handelsposten
op.
-De VOC kreeg enkele bijzondere rechten zoals: vanuit de Republiek mocht alleen de VOC met Azië
handelen. Ook mocht de VOC oorlog voeren, bijvoorbeeld tegen Aziatische vorsten, om zo gunstige
prijzen af te dwingen.
-Toen bleek dat de VOC een succes was, richtten Hollandse en Zeeuwse kooplui in 1621 een tweede
handelsonderneming op: de West-Indische Compagnie (WIC). Dit bedrijf kreeg het monopolie op de
handel in West-Afrika en Amerika.
-De WIC was minder succesvol dan de VOC. Dat komt doordat zij veel concurrentie hadden en kostte
de verdediging van handelsposten veel geld.
-De WIC begon te handelen met mensen uit Afrika, die ze gevangen hadden genomen en in speciale
forten lieten verzamelen.
Hoofdstuk 2, paragrafen 1, 3 en 4.
De Gouden Eeuw.
Paragraaf 1.
Begrippen:
Oostzeevaart= Handel tussen Nederland en het Oostzeegebied.
Handelskapitalisme= Een vorm van economie waarin het meeste geld wordt verdiend in de handel.
Stapelmarkt= Plaats waar ingekochte producten worden opgeslagen om vandaaruit weer te worden
verhandeld.
Wereldeconomie= Een economie die zich over de hele wereld uitstrekt, doordat producten uit
landen van de hele wereld worden verhandeld.
Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC)= Handelsmaatschappij die in de Republiek als enige met
Azië mocht handelen.
Handelsmonopolie= Het recht om als enige handel te mogen drijven met een bepaald gebied.
West-Indische Compagnie (WIC)= Handelsmaatschappij die in de Republiek als enige met Amerika en
West-Afrika mocht handelen.
Driehoekshandel= De handel tussen Europa, West-Afrika en Amerika (op de kaart te zien als een
driehoek).
Plantageslavernij= Gedwongen arbeid door slaven op tropische landbouwbedrijven waar één
product werd verbouwd.
- In Oost-Nederland werden steden als Deventer en Zwolle lid van de Hanze. Ze handelden vooral
met gebieden rond de Oostzee, die rijk waren aan graan en hout.
-Na 1450 namen Hollandse steden als Amsterdam, Hoorn en Enkhuizen deze Oostzeevaart over.
-Rond 1540 was Amsterdam uitgegroeid tot een grote markt voor graan en hout.
- in 1585 werd Antwerpen heroverd door de Spanjaarden en werd de haven geblokkeerd door
opstandelingen uit het noorden. Daardoor stortte de handel in.
-Veel Antwerpse kooplui vluchtten naar Holland en zetten daar hun handel voort. Ook
ambachtslieden trokken naar het noorden. Zo kreeg Holland er opeens veel kennis, geld en
arbeidskracht bij. Rond 1600 ontwikkelden de Hollandse handel en nijverheid zich daardoor
razendsnel.
-Als in een economie het maken van winst door handel centraal staat, spreken we
van handelskapitalisme. In zo’n economie is het maken van producten nog niet zo belangrijk.
-In de 16e eeuw hadden Spanjaarden en Portugezen nieuwe werelddelen en vaarroutes ontdekt. Dat
leidde tot handel in allerlei nieuwe producten, zoals rietsuiker, cacao, koffie en tabak uit Amerika en
specerijen als peper, nootmuskaat, foelie en kruidnagel uit Azië. Zo was
een wereldeconomie ontstaan.
-Om concurrentie te voorkomen gingen ze in 1602 samenwerken in één bedrijf, de Verenigde Oost-
Indische Compagnie (VOC). Dit bedrijf zette in Azië en Afrika een groot netwerk van handelsposten
op.
-De VOC kreeg enkele bijzondere rechten zoals: vanuit de Republiek mocht alleen de VOC met Azië
handelen. Ook mocht de VOC oorlog voeren, bijvoorbeeld tegen Aziatische vorsten, om zo gunstige
prijzen af te dwingen.
-Toen bleek dat de VOC een succes was, richtten Hollandse en Zeeuwse kooplui in 1621 een tweede
handelsonderneming op: de West-Indische Compagnie (WIC). Dit bedrijf kreeg het monopolie op de
handel in West-Afrika en Amerika.
-De WIC was minder succesvol dan de VOC. Dat komt doordat zij veel concurrentie hadden en kostte
de verdediging van handelsposten veel geld.
-De WIC begon te handelen met mensen uit Afrika, die ze gevangen hadden genomen en in speciale
forten lieten verzamelen.
