Samenvatting Aardrijkskunde
H3 Nederland duurzaam, paragrafen 3 en 4.
H3-P3, Water: De bescherming van kust.
Onder de zeespiegel.
Een groot deel van het land ligt beneden de zeespiegel. Maar niet alleen van zee dreigt gevaar, ook
de rivierdijken kunnen breken.
Dijken en duinen zijn nodig om he lage land te beschermen. Achter de dijken liggen polders.
Polders= Gebieden waar de waterstand kunstmatig wordt beheerd.
Als je in de ene polder water wegpompt, moet je voorkomen dat een andere polder daardoor
wateroverlast krijgt. Samenwerking bij het waterbeheer is dan ook noodzakelijk. Dat gebeurt al
eeuwen in zogenaamde waterschappen.
Waterschappen= Organisaties die zorgen voor waterveiligheid, waterzuivering en genoeg zoet
water.
De zeespiegel stijgt.
Door klimaatverandering en bodemdaling stijgt de zeespiegel.
In de laatste ijstijd lag op Scandinavië een kilometersdikke laag landijs, die zo zwaar was dat de
aardkorst weer wat werd ingedrukt. Na het smelten van het ijs verdween het gewicht waardoor de
aardkorst in Scandinavië een beetje opveerde.
In Laag-Nederland komt voortdurend grondwater omhoog. Dat moet worden weggepompt. Zo blijft
het droog, maar het gevolg is wel dat de bodem langzaam inzakt. Waar de grondsoort veen light, is
de bodemdaling het sterkst.
Veen= Dode plantenresten die onder water bewaard blijven. Ze verteren als ze met zuurstof in
aanraking komen.
Ook door winning van delfstoffen daalt de bodem. Dat gebeurt in Groningen door de winning van
aardgas
Door de daling van de bodemkomt het land lager te liggen ten opzichte van de zeespiegel. Dat
versterkt de stijging van de zeespiegel. Bodemdaling en zeespiegelstijging samen heten de relatieve
zeespiegelstijging.
Zand beschermt.
Zand speelt een grote rol bij het sterker en hoger maken van dijken en duinen.
Zeestromingen verplaatsen zand. Dat gebeurt altijd in dezelfde richting: van het zuidwesten naar het
noordoosten. Door zand breken de golven, ze verliezen daardoor hun slopende kracht. Daarom
worden langs de kust grote hoeveelheden zand toegevoegd. Door deze zandsuppletie kan de kust
meegroeien met de zeespiegelstijging.
Zandsuppletie= Toevoeging van grote hoeveelheden zand langs de kust, zodat die kan meegroeien
met de stijging van de zeespiegel (suppletie betekent toevoeging).
T3-P4, Rivieren temmen.
Meer wateroverlast.
Door klimaatverandering stijgt de temperatuur. Die toename heeft ook gevolgen voor de neerslag.
Dat zit zo: de licht wordt warmer. Die warmere lucht kan boven zee meer waterdamp opnemen.
Daardoor komt meer vochtige lucht aan land. En daardoor gaat het meer regenen. En dus moeten
rivieren meer water afvoeren. Alle neerslag in het stroomgebied van Rijn en Maas wordt via de delta
van Nederland afgevoerd.
H3 Nederland duurzaam, paragrafen 3 en 4.
H3-P3, Water: De bescherming van kust.
Onder de zeespiegel.
Een groot deel van het land ligt beneden de zeespiegel. Maar niet alleen van zee dreigt gevaar, ook
de rivierdijken kunnen breken.
Dijken en duinen zijn nodig om he lage land te beschermen. Achter de dijken liggen polders.
Polders= Gebieden waar de waterstand kunstmatig wordt beheerd.
Als je in de ene polder water wegpompt, moet je voorkomen dat een andere polder daardoor
wateroverlast krijgt. Samenwerking bij het waterbeheer is dan ook noodzakelijk. Dat gebeurt al
eeuwen in zogenaamde waterschappen.
Waterschappen= Organisaties die zorgen voor waterveiligheid, waterzuivering en genoeg zoet
water.
De zeespiegel stijgt.
Door klimaatverandering en bodemdaling stijgt de zeespiegel.
In de laatste ijstijd lag op Scandinavië een kilometersdikke laag landijs, die zo zwaar was dat de
aardkorst weer wat werd ingedrukt. Na het smelten van het ijs verdween het gewicht waardoor de
aardkorst in Scandinavië een beetje opveerde.
In Laag-Nederland komt voortdurend grondwater omhoog. Dat moet worden weggepompt. Zo blijft
het droog, maar het gevolg is wel dat de bodem langzaam inzakt. Waar de grondsoort veen light, is
de bodemdaling het sterkst.
Veen= Dode plantenresten die onder water bewaard blijven. Ze verteren als ze met zuurstof in
aanraking komen.
Ook door winning van delfstoffen daalt de bodem. Dat gebeurt in Groningen door de winning van
aardgas
Door de daling van de bodemkomt het land lager te liggen ten opzichte van de zeespiegel. Dat
versterkt de stijging van de zeespiegel. Bodemdaling en zeespiegelstijging samen heten de relatieve
zeespiegelstijging.
Zand beschermt.
Zand speelt een grote rol bij het sterker en hoger maken van dijken en duinen.
Zeestromingen verplaatsen zand. Dat gebeurt altijd in dezelfde richting: van het zuidwesten naar het
noordoosten. Door zand breken de golven, ze verliezen daardoor hun slopende kracht. Daarom
worden langs de kust grote hoeveelheden zand toegevoegd. Door deze zandsuppletie kan de kust
meegroeien met de zeespiegelstijging.
Zandsuppletie= Toevoeging van grote hoeveelheden zand langs de kust, zodat die kan meegroeien
met de stijging van de zeespiegel (suppletie betekent toevoeging).
T3-P4, Rivieren temmen.
Meer wateroverlast.
Door klimaatverandering stijgt de temperatuur. Die toename heeft ook gevolgen voor de neerslag.
Dat zit zo: de licht wordt warmer. Die warmere lucht kan boven zee meer waterdamp opnemen.
Daardoor komt meer vochtige lucht aan land. En daardoor gaat het meer regenen. En dus moeten
rivieren meer water afvoeren. Alle neerslag in het stroomgebied van Rijn en Maas wordt via de delta
van Nederland afgevoerd.
