Jurisprudentie Inleiding Privaatrecht II Goederenrecht SV
Portacabin
Rechtsvraag
- Kan een ‘portacabin’ onroerend zijn in de zin van art. 3:3 lid 1 BW dat een duurzame
vereniging met de grond vereist?
Relevante feiten
- Buys heeft in 1990 op zijn grond een portacabin geplaatst en als kantoorruimte in gebruik
genomen. Verbonden aan bestaand bedrijfsgebouw, visueel een geheel.
- In 1990 hypotheek over grond met bijbehorende bedrijfsgebouwen gesloten bij Rabobank
- In 1992 heeft ontvanger executoriaal beslag doen leggen op alle roerende zaken in
bedrijfsgebouwen van Buys, inclusief de portacabin
Rechtsgang
- Rechtbank: portacabin kan niet als onroerend goed worden aangemerkt op grond van art.
3:4 lid 1 BW, bestanddeelvorming op grond van de verkeersopvatting
- Hof oordeelt dat portacabin onroerend is in de zin van art. 3:3 lid 1
- HR oordeelt zelfde als hof, en stelt dat het hof de eisen goed heef toegepast
Samenvatting
Bij de beoordeling van de vraag of een gebouw onroerend is in de zin van art. 3:3 lid 1 BW — dat
voor zover hier van belang het voordien geldende recht weergeeft — gelden volgende maatstaven.
a. Een gebouw kan duurzaam met de grond verenigd zijn in de zin van art. 3:3 BW, doordat het
naar aard en inrichting bestemd is om duurzaam ter plaatse te blijven. Niet van belang is dan
meer dat technisch de mogelijkheid bestaat om het bouwsel te verplaatsen.
b. Bij beantwoording van de vraag of een gebouw of een werk bestemd is om duurzaam ter
plaatse te blijven moet worden gelet op de bedoeling van de bouwer voor zover deze naar
buiten kenbaar is. Onder de bouwer moet hier mede worden verstaan degene in wiens
opdracht het bouwwerk wordt aangebracht.
c. Bestemming van gebouw/werk om duurzaam ter plaatse te blijven moet naar buiten kenbaar
zijn. Vereiste vloeit voort uit dat de zakenrechtelijke verhoudingen voor derden kenbaar zijn.
d. De verkeersopvattingen kunnen — anders dan voor de vraag of iets bestanddeel van een
zaak is in de zin van art. 3:4— niet worden gebezigd als een zelfstandige maatstaf voor de
beoordeling van de vraag of een zaak roerend of onroerend is. Zij kunnen echter wel in
aanmerking worden genomen in de gevallen dat in het kader van de beantwoording van die
vraag onzekerheid blijkt te bestaan of een object kan worden beschouwd als duurzaam met
de grond verenigd, en voor de toepassing van die maatstaf nader moet worden bepaald wat
in een gegeven geval als ‘duurzaam’, onderscheidenlijk ‘verenigd’ en in verband daarmee als
‘bestemming’ en als ‘naar buiten kenbaar’ heeft te gelden.
Watertoren II
Rechtsvraag
- Is er hier sprake van het misbruik van eigendomsrecht om een derde te benadelen, en mag
dit, of is dit onrechtmatig?
Relevante feiten
- Van Stolk en Van der Goes ruziën over het gebruik van de toegangsweg bij hun erven. Om
het uitzicht van Goes te verpesten, plaatst Stolk in eerste instantie hoge palen met doeken
eraan voor het uitzicht in zijn eigen tuin. Nadat hij deze moet verwijderen, plaatst hij een
watertoren in zijn tuin, die hij niet aansluit
Rechtsgang
- Rechtbank: Stolk mag de toren laten staan als hij hem aansluit (wat Stolk vervolgens doet)
- Hof en HR: vinden het aanmerkelijk dat de toren er alleen staat om het uitzicht van Goes’ te
belemmeren. Het eigendomsrecht mag niet gebruikt worden om slechts een ander te
benadelen, dit is misbruik maken van het recht
, De Grensoverschrijdende Garage
Rechtsvraag
- Is er sprake van misbruik van recht (artikel 3:13 van het Burgerlijk Wetboek) bij uitoefening
van het recht van amotie?
Relevante feiten
- Kuipers bouwt een garage die de erfgrens overschrijft. Buurvrouw de Jongh vordert
verwijdering van het deel van de garage dat overschrijft.
- Tijdens de bouw waren ze het eens dat de overschrijding niet erg zou zijn, Kuipers verdedigd
dat hij te goeder trouw was geweest.
Rechtsgang
- Rechtbank: is van oordeel dat De Jongh door haar houding impliciet heeft toegestemd met
de voortgang van de bouw en dat zij daarom achteraf geen afbraak kan vorderen. Wel staat
het De Jongh vrij om, zoals tussen partijen is besproken, een geldelijke vergoeding voor de
geleden schade te vorderen.
- Hof: veroordeeld Kuipers om het gedeelte van de garage dat op het perceel van De Jongh is
gebouwd te verwijderen.
- HR: De Jong heeft in beginsel recht van amotie, ook al was kuipers te goeder trouw. De Jongs
belang bij afbraak is redelijkerwijs in verhouding met Kuipers’ nadeel ervan, er is geen sprake
van het misbruik van recht van amotie
Kraaien en Roeken
Rechtsvraag
- Kan er schadevergoeding (op basis van OD) worden gevorderd wanneer er sprake is van een
vergunning?
Relevante feiten
- De Vennootschap onder firma A.J. Vermeulen Scheepswerf en Transportbedrijf is sedert
1947 bezig een plas bij de Mastwijkerdijk bij Linschoten te dempen met van elders
aangevoerd huisvuil. Hiervoor is een Hinderwetvergunning afgegeven.
- Lekkerkerker is eigenaar van een nabijgelegen hofstede in Achthoven, waar
hij appels, peren en kersen teelt. Door overlast van schadelijke gevogelte, hoofdzakelijk
bestaande uit kraaien en roeken heeft hij nauwelijks nog opbrengsten van zijn boomgaard.
- Lekkerkerker vordert hier schadevergoeding voor
Rechtsgang
- Rechtbank: vordering wordt toegewezen
- Hof: vordering wordt toegewezen
- HR: een Hinderwetvergunning voor een bepaalde activiteit neemt de mogelijkheid niet weg
om een onrechtmatige daad te plegen met diezelfde activiteit. De schadevergoeding kan dus
gevorderd worden.
Portacabin
Rechtsvraag
- Kan een ‘portacabin’ onroerend zijn in de zin van art. 3:3 lid 1 BW dat een duurzame
vereniging met de grond vereist?
Relevante feiten
- Buys heeft in 1990 op zijn grond een portacabin geplaatst en als kantoorruimte in gebruik
genomen. Verbonden aan bestaand bedrijfsgebouw, visueel een geheel.
- In 1990 hypotheek over grond met bijbehorende bedrijfsgebouwen gesloten bij Rabobank
- In 1992 heeft ontvanger executoriaal beslag doen leggen op alle roerende zaken in
bedrijfsgebouwen van Buys, inclusief de portacabin
Rechtsgang
- Rechtbank: portacabin kan niet als onroerend goed worden aangemerkt op grond van art.
3:4 lid 1 BW, bestanddeelvorming op grond van de verkeersopvatting
- Hof oordeelt dat portacabin onroerend is in de zin van art. 3:3 lid 1
- HR oordeelt zelfde als hof, en stelt dat het hof de eisen goed heef toegepast
Samenvatting
Bij de beoordeling van de vraag of een gebouw onroerend is in de zin van art. 3:3 lid 1 BW — dat
voor zover hier van belang het voordien geldende recht weergeeft — gelden volgende maatstaven.
a. Een gebouw kan duurzaam met de grond verenigd zijn in de zin van art. 3:3 BW, doordat het
naar aard en inrichting bestemd is om duurzaam ter plaatse te blijven. Niet van belang is dan
meer dat technisch de mogelijkheid bestaat om het bouwsel te verplaatsen.
b. Bij beantwoording van de vraag of een gebouw of een werk bestemd is om duurzaam ter
plaatse te blijven moet worden gelet op de bedoeling van de bouwer voor zover deze naar
buiten kenbaar is. Onder de bouwer moet hier mede worden verstaan degene in wiens
opdracht het bouwwerk wordt aangebracht.
c. Bestemming van gebouw/werk om duurzaam ter plaatse te blijven moet naar buiten kenbaar
zijn. Vereiste vloeit voort uit dat de zakenrechtelijke verhoudingen voor derden kenbaar zijn.
d. De verkeersopvattingen kunnen — anders dan voor de vraag of iets bestanddeel van een
zaak is in de zin van art. 3:4— niet worden gebezigd als een zelfstandige maatstaf voor de
beoordeling van de vraag of een zaak roerend of onroerend is. Zij kunnen echter wel in
aanmerking worden genomen in de gevallen dat in het kader van de beantwoording van die
vraag onzekerheid blijkt te bestaan of een object kan worden beschouwd als duurzaam met
de grond verenigd, en voor de toepassing van die maatstaf nader moet worden bepaald wat
in een gegeven geval als ‘duurzaam’, onderscheidenlijk ‘verenigd’ en in verband daarmee als
‘bestemming’ en als ‘naar buiten kenbaar’ heeft te gelden.
Watertoren II
Rechtsvraag
- Is er hier sprake van het misbruik van eigendomsrecht om een derde te benadelen, en mag
dit, of is dit onrechtmatig?
Relevante feiten
- Van Stolk en Van der Goes ruziën over het gebruik van de toegangsweg bij hun erven. Om
het uitzicht van Goes te verpesten, plaatst Stolk in eerste instantie hoge palen met doeken
eraan voor het uitzicht in zijn eigen tuin. Nadat hij deze moet verwijderen, plaatst hij een
watertoren in zijn tuin, die hij niet aansluit
Rechtsgang
- Rechtbank: Stolk mag de toren laten staan als hij hem aansluit (wat Stolk vervolgens doet)
- Hof en HR: vinden het aanmerkelijk dat de toren er alleen staat om het uitzicht van Goes’ te
belemmeren. Het eigendomsrecht mag niet gebruikt worden om slechts een ander te
benadelen, dit is misbruik maken van het recht
, De Grensoverschrijdende Garage
Rechtsvraag
- Is er sprake van misbruik van recht (artikel 3:13 van het Burgerlijk Wetboek) bij uitoefening
van het recht van amotie?
Relevante feiten
- Kuipers bouwt een garage die de erfgrens overschrijft. Buurvrouw de Jongh vordert
verwijdering van het deel van de garage dat overschrijft.
- Tijdens de bouw waren ze het eens dat de overschrijding niet erg zou zijn, Kuipers verdedigd
dat hij te goeder trouw was geweest.
Rechtsgang
- Rechtbank: is van oordeel dat De Jongh door haar houding impliciet heeft toegestemd met
de voortgang van de bouw en dat zij daarom achteraf geen afbraak kan vorderen. Wel staat
het De Jongh vrij om, zoals tussen partijen is besproken, een geldelijke vergoeding voor de
geleden schade te vorderen.
- Hof: veroordeeld Kuipers om het gedeelte van de garage dat op het perceel van De Jongh is
gebouwd te verwijderen.
- HR: De Jong heeft in beginsel recht van amotie, ook al was kuipers te goeder trouw. De Jongs
belang bij afbraak is redelijkerwijs in verhouding met Kuipers’ nadeel ervan, er is geen sprake
van het misbruik van recht van amotie
Kraaien en Roeken
Rechtsvraag
- Kan er schadevergoeding (op basis van OD) worden gevorderd wanneer er sprake is van een
vergunning?
Relevante feiten
- De Vennootschap onder firma A.J. Vermeulen Scheepswerf en Transportbedrijf is sedert
1947 bezig een plas bij de Mastwijkerdijk bij Linschoten te dempen met van elders
aangevoerd huisvuil. Hiervoor is een Hinderwetvergunning afgegeven.
- Lekkerkerker is eigenaar van een nabijgelegen hofstede in Achthoven, waar
hij appels, peren en kersen teelt. Door overlast van schadelijke gevogelte, hoofdzakelijk
bestaande uit kraaien en roeken heeft hij nauwelijks nog opbrengsten van zijn boomgaard.
- Lekkerkerker vordert hier schadevergoeding voor
Rechtsgang
- Rechtbank: vordering wordt toegewezen
- Hof: vordering wordt toegewezen
- HR: een Hinderwetvergunning voor een bepaalde activiteit neemt de mogelijkheid niet weg
om een onrechtmatige daad te plegen met diezelfde activiteit. De schadevergoeding kan dus
gevorderd worden.
