Stappenplannen IPR
IPR Stappenplan:
1. Welke IPR-vraag?
• Internationale bevoegdheid (rechtsmacht)
• Toepasselijk recht (conflictenrecht)
• Erkenning & tenuitvoerlegging van buitenlandse beslissingen
• Internationale rechtshulp
2. Welke regeling is van toepassing?
• Regelingen
• Toepassingsgebied
- Materieel = onderwerp van regeling
- Titel regeling (verdrag/verordening) & eerste artikelen
- Formeel = ruimtelijk werkingsgebied van regeling
- Universeel of beperkt (personele & territoriale criteria)
- Temporeel
• Evt. samenloop
Verdrag/EU-verordening – nationale wet
Art. 93 Gw: verdrag/vo gaat voor. Costa/ENEL: EU-regeling
gaat voor.
Verdrag – EU-verordening
Rangorde: vaak samenloopbepaling in verordening.
Verdrag – verdrag
Geen heldere richtlijnen. WKV: jongere voor oudere
regeling.
3. Toepassing van die regeling
Zoektocht binnen de toepasselijke regel
- Welke regel(s) van de toepasselijke regeling is/zijn van
toepassing en waar leidt dat toe?
1
,Stappenplan Internationale bevoegdheid rechter
1. Welke IPR-vraag?
• Internationale bevoegdheid (rechtsmacht = forum)
- Ambtshalve toetsing
• Toepasselijk recht (conflictenrecht)
• Erkenning & tenuitvoerlegging van buitenlandse beslissingen
• Internationale rechtshulp
2. Welke regeling is van toepassing?
• Brussel Ibis
a. Materieel, art. 1:
- Burgerlijke of handelszaak
HvJ EU Eurocontrol: aard van de rechtsbetrekking
(particulieren).
- Uitzondering lid 2
b. Formeel, art. 4-6:
- Internationaal geval
- Hoofdregel: verweerder/gedaagde woonplaats in EU-lidstaat
Woonplaats (art. 62): geen verordeningsautonome
interpretatie
G/Cornelius de Visser: woonplaats onbekend verweerder
vermoedelijk nationaliteit lidstaat & voldoende aanwijzing
niet buiten EU woont Br.bis
Woonplaats vennootschap & rechtspersoon (art. 63): wel
vo-autonoom.
- Uitzonderingen: artt. 18 lid 1/21 lid 2/24/25
= Eigen formeel toepassingsgebied verweerder niet in
lidstaat
Art. 18 lid 1 & 21 lid 2: consumenten- & arbeidsovk
Art. 24: exclusieve bevoegdheid
Art. 25: forumkeuze
c. Temporeel, art. 66:
- Vordering aanhangig gemaakt/ingesteld op/na 10 januari
2015
• Haags Forumkeuzeverdrag EU-lidstaten & Mexico, Montenegro,
Singapore, VK
Eén vd partijen woonplaats binnen EU
Niet van toepassing op: art. 2
a. Materieel (art. 1 & 2):
- Burgerlijke en handelszaken met exclusieve forumkeuze
- Geen uitzondering art. 2
b. Formeel (art. 3a & 5):
- Internationale zaak
- Rechter van lidstaat van Haags Forumkeuze verdrag is
aangewezen
c. Temporeel (art. 16): verdrag voor staat van gekozen rechter in
werkinggetreden 1 oktober 2015
• EVEX II (Verdrag van Lugano) EU-lidstaten & Noorwegen,
Zwitserland, IJsland
2
, a. Materieel, art. 1:
- Burgerlijke of handelszaak
- Geen uitzondering lid 2
b. Formeel, art. 2-4:
- Hoofdregel: woonplaats verweerder in EVEX II-staat
- Eén partij in EU-lidstaat
- Maar: art. 22 heeft afwijkend toepassingsgebied
c. Temporeel, art. 63:
- Vordering aanhangig gemaakt op/na 1 januari 2010
• Geen internationale regeling art. 1-14 Rv.
3. Samenloop = meerdere regelingen van toepassing welke
prevaleert?
• Samenloop HFV & Brussel I-bis art. 26 lid 1 HFV.
HVF wijken voor Brussel Ibis, tenzij tenminste één vd partijen
woonplaats buiten EU partij bij HFV (Mexico, Montenegro,
Singapore & VK)
Eén vd partijen woonplaats binnen EU art. 25 Brussel Ibis: HFV
voor.
• Samenloop Brussel Ibis & EVEX II
• Art. 73 Brussel Ibis: EVEX II wordt onverlet gelaten.
• Art. 64 lid 1 EVEX II: Brussel Ibis wordt onverlet gelaten, maar
ex art. 64 lid 2 heeft EVEX II voorrang als:
- Verweerder wp in EVEX II-staat die geen EU-lidstaat is, of
- Ogv art. 22 (exclusieve bevoegdheden) of art. 23
(forumkeuze) de rechter van EVEX II-staat/niet-EU-
lidstaat bevoegd is.
4. Toepassing van regeling
• Brussel Ibis bevoegdheidsladder:
a. Exclusieve bevoegdheden (art. 24)
- Afwijkend formeel toepassingsgebied: ongeacht wp
verweerder/eiser.
b. Forumkeuze (art. 25)
- Gerecht van lidstaat gekozen
- Internationaal geval
- Niet strijd met art. 15, 19, 23 & 24 (anders: geen
rechtsgevolg)
Höszig
- Bepaalde rechtsbetrekking = voldoende specifiek welke
geschillen
- Vormvereisten uit lid 1 sub a-c
o Schriftelijke of mondeling (schriftelijk bevestigd)
ovk
El Majdoub: elektronisch duurzaam opgeslagen
voldoende.
o Vorm tussen partijen gebruikelijk (bijv. AV),
schriftelijke aanvaarding kan ontbreken
3
IPR Stappenplan:
1. Welke IPR-vraag?
• Internationale bevoegdheid (rechtsmacht)
• Toepasselijk recht (conflictenrecht)
• Erkenning & tenuitvoerlegging van buitenlandse beslissingen
• Internationale rechtshulp
2. Welke regeling is van toepassing?
• Regelingen
• Toepassingsgebied
- Materieel = onderwerp van regeling
- Titel regeling (verdrag/verordening) & eerste artikelen
- Formeel = ruimtelijk werkingsgebied van regeling
- Universeel of beperkt (personele & territoriale criteria)
- Temporeel
• Evt. samenloop
Verdrag/EU-verordening – nationale wet
Art. 93 Gw: verdrag/vo gaat voor. Costa/ENEL: EU-regeling
gaat voor.
Verdrag – EU-verordening
Rangorde: vaak samenloopbepaling in verordening.
Verdrag – verdrag
Geen heldere richtlijnen. WKV: jongere voor oudere
regeling.
3. Toepassing van die regeling
Zoektocht binnen de toepasselijke regel
- Welke regel(s) van de toepasselijke regeling is/zijn van
toepassing en waar leidt dat toe?
1
,Stappenplan Internationale bevoegdheid rechter
1. Welke IPR-vraag?
• Internationale bevoegdheid (rechtsmacht = forum)
- Ambtshalve toetsing
• Toepasselijk recht (conflictenrecht)
• Erkenning & tenuitvoerlegging van buitenlandse beslissingen
• Internationale rechtshulp
2. Welke regeling is van toepassing?
• Brussel Ibis
a. Materieel, art. 1:
- Burgerlijke of handelszaak
HvJ EU Eurocontrol: aard van de rechtsbetrekking
(particulieren).
- Uitzondering lid 2
b. Formeel, art. 4-6:
- Internationaal geval
- Hoofdregel: verweerder/gedaagde woonplaats in EU-lidstaat
Woonplaats (art. 62): geen verordeningsautonome
interpretatie
G/Cornelius de Visser: woonplaats onbekend verweerder
vermoedelijk nationaliteit lidstaat & voldoende aanwijzing
niet buiten EU woont Br.bis
Woonplaats vennootschap & rechtspersoon (art. 63): wel
vo-autonoom.
- Uitzonderingen: artt. 18 lid 1/21 lid 2/24/25
= Eigen formeel toepassingsgebied verweerder niet in
lidstaat
Art. 18 lid 1 & 21 lid 2: consumenten- & arbeidsovk
Art. 24: exclusieve bevoegdheid
Art. 25: forumkeuze
c. Temporeel, art. 66:
- Vordering aanhangig gemaakt/ingesteld op/na 10 januari
2015
• Haags Forumkeuzeverdrag EU-lidstaten & Mexico, Montenegro,
Singapore, VK
Eén vd partijen woonplaats binnen EU
Niet van toepassing op: art. 2
a. Materieel (art. 1 & 2):
- Burgerlijke en handelszaken met exclusieve forumkeuze
- Geen uitzondering art. 2
b. Formeel (art. 3a & 5):
- Internationale zaak
- Rechter van lidstaat van Haags Forumkeuze verdrag is
aangewezen
c. Temporeel (art. 16): verdrag voor staat van gekozen rechter in
werkinggetreden 1 oktober 2015
• EVEX II (Verdrag van Lugano) EU-lidstaten & Noorwegen,
Zwitserland, IJsland
2
, a. Materieel, art. 1:
- Burgerlijke of handelszaak
- Geen uitzondering lid 2
b. Formeel, art. 2-4:
- Hoofdregel: woonplaats verweerder in EVEX II-staat
- Eén partij in EU-lidstaat
- Maar: art. 22 heeft afwijkend toepassingsgebied
c. Temporeel, art. 63:
- Vordering aanhangig gemaakt op/na 1 januari 2010
• Geen internationale regeling art. 1-14 Rv.
3. Samenloop = meerdere regelingen van toepassing welke
prevaleert?
• Samenloop HFV & Brussel I-bis art. 26 lid 1 HFV.
HVF wijken voor Brussel Ibis, tenzij tenminste één vd partijen
woonplaats buiten EU partij bij HFV (Mexico, Montenegro,
Singapore & VK)
Eén vd partijen woonplaats binnen EU art. 25 Brussel Ibis: HFV
voor.
• Samenloop Brussel Ibis & EVEX II
• Art. 73 Brussel Ibis: EVEX II wordt onverlet gelaten.
• Art. 64 lid 1 EVEX II: Brussel Ibis wordt onverlet gelaten, maar
ex art. 64 lid 2 heeft EVEX II voorrang als:
- Verweerder wp in EVEX II-staat die geen EU-lidstaat is, of
- Ogv art. 22 (exclusieve bevoegdheden) of art. 23
(forumkeuze) de rechter van EVEX II-staat/niet-EU-
lidstaat bevoegd is.
4. Toepassing van regeling
• Brussel Ibis bevoegdheidsladder:
a. Exclusieve bevoegdheden (art. 24)
- Afwijkend formeel toepassingsgebied: ongeacht wp
verweerder/eiser.
b. Forumkeuze (art. 25)
- Gerecht van lidstaat gekozen
- Internationaal geval
- Niet strijd met art. 15, 19, 23 & 24 (anders: geen
rechtsgevolg)
Höszig
- Bepaalde rechtsbetrekking = voldoende specifiek welke
geschillen
- Vormvereisten uit lid 1 sub a-c
o Schriftelijke of mondeling (schriftelijk bevestigd)
ovk
El Majdoub: elektronisch duurzaam opgeslagen
voldoende.
o Vorm tussen partijen gebruikelijk (bijv. AV),
schriftelijke aanvaarding kan ontbreken
3
