Medische kennis 1.4 a leerdoelen
Hc 1
1. De functie bij de homeostase van communicatie tussen cellen verklaren en de
aanvullende functies van het endocriene stelsel en het zenuwstelsel beschrijven.
Zenuw stelsel -> snel en kort
Endocriene stelsel -> trager en langdurig
Hormonen= chemische signaalstoffen
2. De belangrijkste groepen hormonen noemen en de algemene mechanismen van de werking van
hormonen op doelorganen verklaren.
ACTH Bijnieren Stimuleert de afgifte van steroidhormonen.
TSH schildklier Activeert de afgifte van schildklierhormonen.
Groeihormoon Skeletspieren, Stimuleert de celdeling en -groei, doordat het de
(GH) kraakbeencellen eiwitsynthese versnelt.
Prolactine (PRL) melkklieren Werkt samen met andere hormonen om de ontwikkeling van
de melkklieren te stimuleren.
FSH Ovaria/testes Bevordert de ontwikkeling van follikels bij de vrouw en
stimuleert de afgifte van oestrogeen. Bij de man stimuleert
het de vorming van spermacellen.
LH Ovaria/testes Stimuleert de ovulatie bij vrouwen en bevordert de afgifte
van oestrogenen en progestativa. Bij de man zet het de
vorming aan van geslachtshormonen.
Antidiuretisch Nieren Zorgt voor verminderde uitscheiding van water.
hormoon (ADH)
Oxytocine Uterus en bij de vrouw stimuleert oxytocine de contracties van glad
melkklieren/ spierweefsel in de wand van de baarmoeder tijdens de
zaadleider en bealling en in speciale contractiele cellen in de melkklieren.
prostaatklier Bij de man stimuleert oxytocine de contractie van gladde
spieren in de wanden van de zaadleider en de prostaatklier.
3. De ligging, de hormonen, functies en aandoeningen van de hypofyse beschrijven.
,Hypofysevoorkwab produceert:
Thyroidstimulerend hormoon (TSH), activeert de schildklier tot afgifte van
schildklierhormonen.
Andrenocorticotroop hormoon (ACTH), stimuleert de afgifte van steroidhormonen door
de cortex adrenales (bijnierschors)
Follikelstimulerend hormoon (FSH), bevordert de ontwikkeling van follikels bij de vrouw
en stimuleert de afgifte van oestrogenen. Bij de man stimuleert FSH de vorming van
spermacellen in de testis
Luteïniserend hormoon (LH), stimuleert de ovulatie bij de vrouw ook bevordert dit
hormoon de afgifte van oestrogenen en progesteron. Bij de man zorgt LH voor aanmaak
van androgenen (waaronder testosteron)
Prolactine, werkt samen met andere hormonen om de ontwikkeling van de melkklieren
te stimuleren.
Groeihormoon (GH), stimuleert celdeling en -groei, doordat het de eiwitsynthese
stimuleert. Vooral cellen van skeletspieren en kraakbeencellen zijn gevoelig voor GH.
Melanocyt stimulerend hormoon (MSH), stimuleert de melanocyten in de huid zodanig
dat ze meer melanine gaan produceren.
, Hypofyseachterkwab produceert:
Antidiuretisch hormoon (ADH), wordt afgegeven als het lichaam weinig water bevat.
Zorgt voor vocht vasthouding.
Oxytocine (OXT), bij de vrouw stimuleert oxytocine de contracties van glad spierweefsel
in de wand van de baarmoeder tijdens de bealling en in speciale contractiele cellen in de
melkklieren. Bij de man stimuleert oxytocine de contractie van gladde spieren in de
wanden van de zaadleider en de prostaatklier.
Hyperthyreoïdie, een hyper functionerende schildklier.
Hypothyreoïdie, een verminderde werking van de schildklier.
Struma, vergrote schildklier.
4. De ligging, de hormonen, functies en aandoeningen van de schildklier beschrijven.
Produceert:
Thyroxine
Tri-joodthyronine, verwant aan thyroxine maar krachtiger.
C-cellen of parafolliculaire cellen, zijn endocriene cellen die tussen de follikelcellen en hun basale
membraan liggen. C-cellen produceren het hormoon calcitonine (CT). Calcitonine speelt een rol bij
het reguleren van de concentratie calciumionen in lichaamsvloeistoffen. De c-cellen geven
calcitonine af als de concentratie calciumionen hoger wordt dan normaal. Waardoor de
calciumconcentratie zal dalen.
Hc 1
1. De functie bij de homeostase van communicatie tussen cellen verklaren en de
aanvullende functies van het endocriene stelsel en het zenuwstelsel beschrijven.
Zenuw stelsel -> snel en kort
Endocriene stelsel -> trager en langdurig
Hormonen= chemische signaalstoffen
2. De belangrijkste groepen hormonen noemen en de algemene mechanismen van de werking van
hormonen op doelorganen verklaren.
ACTH Bijnieren Stimuleert de afgifte van steroidhormonen.
TSH schildklier Activeert de afgifte van schildklierhormonen.
Groeihormoon Skeletspieren, Stimuleert de celdeling en -groei, doordat het de
(GH) kraakbeencellen eiwitsynthese versnelt.
Prolactine (PRL) melkklieren Werkt samen met andere hormonen om de ontwikkeling van
de melkklieren te stimuleren.
FSH Ovaria/testes Bevordert de ontwikkeling van follikels bij de vrouw en
stimuleert de afgifte van oestrogeen. Bij de man stimuleert
het de vorming van spermacellen.
LH Ovaria/testes Stimuleert de ovulatie bij vrouwen en bevordert de afgifte
van oestrogenen en progestativa. Bij de man zet het de
vorming aan van geslachtshormonen.
Antidiuretisch Nieren Zorgt voor verminderde uitscheiding van water.
hormoon (ADH)
Oxytocine Uterus en bij de vrouw stimuleert oxytocine de contracties van glad
melkklieren/ spierweefsel in de wand van de baarmoeder tijdens de
zaadleider en bealling en in speciale contractiele cellen in de melkklieren.
prostaatklier Bij de man stimuleert oxytocine de contractie van gladde
spieren in de wanden van de zaadleider en de prostaatklier.
3. De ligging, de hormonen, functies en aandoeningen van de hypofyse beschrijven.
,Hypofysevoorkwab produceert:
Thyroidstimulerend hormoon (TSH), activeert de schildklier tot afgifte van
schildklierhormonen.
Andrenocorticotroop hormoon (ACTH), stimuleert de afgifte van steroidhormonen door
de cortex adrenales (bijnierschors)
Follikelstimulerend hormoon (FSH), bevordert de ontwikkeling van follikels bij de vrouw
en stimuleert de afgifte van oestrogenen. Bij de man stimuleert FSH de vorming van
spermacellen in de testis
Luteïniserend hormoon (LH), stimuleert de ovulatie bij de vrouw ook bevordert dit
hormoon de afgifte van oestrogenen en progesteron. Bij de man zorgt LH voor aanmaak
van androgenen (waaronder testosteron)
Prolactine, werkt samen met andere hormonen om de ontwikkeling van de melkklieren
te stimuleren.
Groeihormoon (GH), stimuleert celdeling en -groei, doordat het de eiwitsynthese
stimuleert. Vooral cellen van skeletspieren en kraakbeencellen zijn gevoelig voor GH.
Melanocyt stimulerend hormoon (MSH), stimuleert de melanocyten in de huid zodanig
dat ze meer melanine gaan produceren.
, Hypofyseachterkwab produceert:
Antidiuretisch hormoon (ADH), wordt afgegeven als het lichaam weinig water bevat.
Zorgt voor vocht vasthouding.
Oxytocine (OXT), bij de vrouw stimuleert oxytocine de contracties van glad spierweefsel
in de wand van de baarmoeder tijdens de bealling en in speciale contractiele cellen in de
melkklieren. Bij de man stimuleert oxytocine de contractie van gladde spieren in de
wanden van de zaadleider en de prostaatklier.
Hyperthyreoïdie, een hyper functionerende schildklier.
Hypothyreoïdie, een verminderde werking van de schildklier.
Struma, vergrote schildklier.
4. De ligging, de hormonen, functies en aandoeningen van de schildklier beschrijven.
Produceert:
Thyroxine
Tri-joodthyronine, verwant aan thyroxine maar krachtiger.
C-cellen of parafolliculaire cellen, zijn endocriene cellen die tussen de follikelcellen en hun basale
membraan liggen. C-cellen produceren het hormoon calcitonine (CT). Calcitonine speelt een rol bij
het reguleren van de concentratie calciumionen in lichaamsvloeistoffen. De c-cellen geven
calcitonine af als de concentratie calciumionen hoger wordt dan normaal. Waardoor de
calciumconcentratie zal dalen.
