Franka Huizing
REV3D
Jurisprudentie Bestuurs(proces)recht
College 1
Van Vlodrop (ECLI:NL:RVS:1997:AA6762)
Dit arrest geeft blijk van een verschuiving van de competentieverdeling van de
bestuursrechter en de burgerlijke rechter. De bestuursrechter is gelet op het stelsel van
afdeling 8.1.1 van de Algemene Wet Bestuursrecht (Awb) alleen bevoegd kennis te nemen
van beroepen tegen zuivere schadebesluiten, indien die rechter ook bevoegd is te oordelen
over een eventueel beroep tegen de schadeveroorzakende uitoefening van de
publiekrechtelijke bevoegdheid zelf. Daarnaast komt de kwalificatie van het besluitbegrip aan
de orde.
Rechtsregel
De schriftelijke beslissing van een bestuursorgaan op een verzoek om vergoeding van de
schade die veroorzaakt zou zijn binnen het kader van de uitoefening door dat orgaan van
een aan het publiekrecht ontleende bevoegdheid is, ook indien dat verzoek niet op een
specifieke wettelijke grondslag is gebaseerd, een publiekrechtelijke rechtshandeling en
daarmee dus een besluit als bedoeld in artikel 1:3 van de Awb.
De Afdeling Bestuursrecht van de Raad van State (hierna: Afdeling) acht de algemene dan
wel de bijzondere bestuursrechter slechts bevoegd tot kennisneming van beroepen tegen
een zuiver schadebesluit, indien die rechter ook bevoegd is te oordelen over beroepen tegen
de schadeveroorzakende uitoefening van de publiekrechtelijke bevoegdheid zelf.
Indien derhalve tegen de schadeveroorzakende uitoefening van de publiekrechtelijke
bevoegdheid geen beroep bij de bestuursrechter kan worden ingesteld, dan is er ook geen
beroep mogelijk tegen een besluit naar aanleiding van een verzoek om vergoeding van
schade die daardoor is veroorzaakt.
Van Gog Nederweert (ECLI:NL:HR:1991:ZC0261)
Indien de bestuursrechter een besluit van de overheid vernietigt, moet de civiele rechter in
een procedure ter verkrijging van schadevergoeding in beginsel uitgaan van de
onrechtmatigheid van dat besluit, ongeacht de vernietigingsgrond. Met de vernietiging is in
beginsel ook de schuld van de overheid gegeven. Zelfs wanneer het overheidslichaam geen
verwijt treft, komt de onrechtmatige daad voor zijn rekening.
Leffers/Staat (ECLI:NL:PHR:1991:AC4031)
In deze zaak staat de vraag centraal of de Staat onrechtmatig heeft gehandeld tegen jegens
Leffers. Als deze vraag bevestigend wordt beantwoord moet de Staat dan ook
schadevergoeding betalen voor de geleden schade van Leffers.
Rechtsregel
De Hoge Raad heeft de vraag of de Staat onrechtmatig heeft gehandeld tegen Leffers
bevestigend beantwoord. De Staat heeft na het constateren van varkenspest in een bedrijf
de vergunning van Leffers om varkens te voeden met voedsel- en slachtafvallen ingetrokken.
De Staat heeft namelijk een ministeriële regeling, de Regeling Verbod Voedsel- en
Slachtafvallen. Deze regeling verbiedt eigenaren, houders of hoeders van varken om
, Franka Huizing
REV3D
voedsel- of slachtafvallen voorhanden te hebben of te vervoederen. Eerst was dit wel
toegestaan, mits men hiervoor een vergunning had.
De Staat heeft bij het uitvaardigen van deze Regeling geen rekening gehouden met de kleine
groep varkensmesters die gebruikmaakt van voedsel- en slachtafvallen. Deze
verbodsregeling maakte het onmogelijk voor Leffers om zijn bedrijf voort te zetten. De Staat
had de varkensmesters die hun bedrijf helemaal hebben ingericht om voedsel- en
slachtafvallen te voeden aan varkens, net als Leffers, een financiële compensatie moeten
aanbieden om de bedrijfsvoering aan te passen. De Staat heeft nagelaten dit te doen. Er is
in onderhavig geval inderdaad sprake van een jegens Leffers gepleegde onrechtmatige
daad. Hij heeft dan ook recht op de vergoeding van zijn schade.
Inhoud zaak
Leffers heeft als beroep het mesten van varkens. Dit doet hij door middel van het voeden van
voedsel- en slachtafvallen aan de varkens. Hiervoor heeft hij de benodigde papieren en
vergunning aangevraagd. Na enige tijd wordt er in een bedrijf dat ook door middel van
voedsel- en slachtafvallen zijn varkens voedt de Afrikaanse varkenspest ontdekt. De Minister
van Landbouw en Visserij trok daarop onmiddellijk de vergunning van Leffers in. Ook werd
een nieuwe ministeriële regeling ingevoerd; de Regeling Verbod Voedsel- en Slachtafvallen.
Doordat Leffers geen vergunning meer had om zijn varkens met voedsel- en slachtafvallen te
voeden, kon hij zijn bedrijf niet meer runnen. Hij moest een ander voedersysteem gebruiken.
De invoer van het nieuwe voedersysteem heeft zoveel gekost dat Leffers bedrijf failliet is
gegaan. Leffer vindt dat de minister hiervoor aansprakelijk is, omdat deze geen rekening
heeft gehouden met de inrichting van zijn bedrijf bij het uitvaardigen van de Regeling. Leffers
eist daarom van de Staat een compensatie.
Cirque Plume (ECLI:NL:RBLEE:2001:AD3917)
Wanneer een circus zijn circustent opzet op een parkeerplaats in de binnenstad van
Leeuwarden, stelt een nabij gevestigde ondernemer die horloges en klokken maakt, dat hij
door het wegvallen van de parkeerplaatsen in vergelijking met anderen onevenredig wordt
getroffen. B&W stellen dat de referentiegroep bestaat uit alle burgers die tijdelijk geen
parkeergelegenheid meer hebben. De RB oordeelt dat de ondernemer niet voor compensatie
in aanmerking komt omdat hij niet kan aantonen dat hij in een bijzondere positie verkeert t.o.
de andere ondernemers die geen parkeergelegenheid meer hadden.
College 2
Ligplaatsen Amersfoort
- Het college van B&W van Amersfoort heeft bij het besluit een ligplaatsverbod
ingesteld met uitzondering van O.a. 10 ligplaatsen aan de Havenweg en 4 ligplaatsen
aan de Schans.
- Per woonschip maximaal 1 open bijboot
- Bezwaren hiertegen niet-ontvankelijk verklaard
- Er is hier sprake van een AVV, omdat door de opgenomen eisen het een zelfstandige
normstelling kreeg.
- De regel van 1 bijboot per woonboot is voor herhaalde toepassing vatbaar AVV.
REV3D
Jurisprudentie Bestuurs(proces)recht
College 1
Van Vlodrop (ECLI:NL:RVS:1997:AA6762)
Dit arrest geeft blijk van een verschuiving van de competentieverdeling van de
bestuursrechter en de burgerlijke rechter. De bestuursrechter is gelet op het stelsel van
afdeling 8.1.1 van de Algemene Wet Bestuursrecht (Awb) alleen bevoegd kennis te nemen
van beroepen tegen zuivere schadebesluiten, indien die rechter ook bevoegd is te oordelen
over een eventueel beroep tegen de schadeveroorzakende uitoefening van de
publiekrechtelijke bevoegdheid zelf. Daarnaast komt de kwalificatie van het besluitbegrip aan
de orde.
Rechtsregel
De schriftelijke beslissing van een bestuursorgaan op een verzoek om vergoeding van de
schade die veroorzaakt zou zijn binnen het kader van de uitoefening door dat orgaan van
een aan het publiekrecht ontleende bevoegdheid is, ook indien dat verzoek niet op een
specifieke wettelijke grondslag is gebaseerd, een publiekrechtelijke rechtshandeling en
daarmee dus een besluit als bedoeld in artikel 1:3 van de Awb.
De Afdeling Bestuursrecht van de Raad van State (hierna: Afdeling) acht de algemene dan
wel de bijzondere bestuursrechter slechts bevoegd tot kennisneming van beroepen tegen
een zuiver schadebesluit, indien die rechter ook bevoegd is te oordelen over beroepen tegen
de schadeveroorzakende uitoefening van de publiekrechtelijke bevoegdheid zelf.
Indien derhalve tegen de schadeveroorzakende uitoefening van de publiekrechtelijke
bevoegdheid geen beroep bij de bestuursrechter kan worden ingesteld, dan is er ook geen
beroep mogelijk tegen een besluit naar aanleiding van een verzoek om vergoeding van
schade die daardoor is veroorzaakt.
Van Gog Nederweert (ECLI:NL:HR:1991:ZC0261)
Indien de bestuursrechter een besluit van de overheid vernietigt, moet de civiele rechter in
een procedure ter verkrijging van schadevergoeding in beginsel uitgaan van de
onrechtmatigheid van dat besluit, ongeacht de vernietigingsgrond. Met de vernietiging is in
beginsel ook de schuld van de overheid gegeven. Zelfs wanneer het overheidslichaam geen
verwijt treft, komt de onrechtmatige daad voor zijn rekening.
Leffers/Staat (ECLI:NL:PHR:1991:AC4031)
In deze zaak staat de vraag centraal of de Staat onrechtmatig heeft gehandeld tegen jegens
Leffers. Als deze vraag bevestigend wordt beantwoord moet de Staat dan ook
schadevergoeding betalen voor de geleden schade van Leffers.
Rechtsregel
De Hoge Raad heeft de vraag of de Staat onrechtmatig heeft gehandeld tegen Leffers
bevestigend beantwoord. De Staat heeft na het constateren van varkenspest in een bedrijf
de vergunning van Leffers om varkens te voeden met voedsel- en slachtafvallen ingetrokken.
De Staat heeft namelijk een ministeriële regeling, de Regeling Verbod Voedsel- en
Slachtafvallen. Deze regeling verbiedt eigenaren, houders of hoeders van varken om
, Franka Huizing
REV3D
voedsel- of slachtafvallen voorhanden te hebben of te vervoederen. Eerst was dit wel
toegestaan, mits men hiervoor een vergunning had.
De Staat heeft bij het uitvaardigen van deze Regeling geen rekening gehouden met de kleine
groep varkensmesters die gebruikmaakt van voedsel- en slachtafvallen. Deze
verbodsregeling maakte het onmogelijk voor Leffers om zijn bedrijf voort te zetten. De Staat
had de varkensmesters die hun bedrijf helemaal hebben ingericht om voedsel- en
slachtafvallen te voeden aan varkens, net als Leffers, een financiële compensatie moeten
aanbieden om de bedrijfsvoering aan te passen. De Staat heeft nagelaten dit te doen. Er is
in onderhavig geval inderdaad sprake van een jegens Leffers gepleegde onrechtmatige
daad. Hij heeft dan ook recht op de vergoeding van zijn schade.
Inhoud zaak
Leffers heeft als beroep het mesten van varkens. Dit doet hij door middel van het voeden van
voedsel- en slachtafvallen aan de varkens. Hiervoor heeft hij de benodigde papieren en
vergunning aangevraagd. Na enige tijd wordt er in een bedrijf dat ook door middel van
voedsel- en slachtafvallen zijn varkens voedt de Afrikaanse varkenspest ontdekt. De Minister
van Landbouw en Visserij trok daarop onmiddellijk de vergunning van Leffers in. Ook werd
een nieuwe ministeriële regeling ingevoerd; de Regeling Verbod Voedsel- en Slachtafvallen.
Doordat Leffers geen vergunning meer had om zijn varkens met voedsel- en slachtafvallen te
voeden, kon hij zijn bedrijf niet meer runnen. Hij moest een ander voedersysteem gebruiken.
De invoer van het nieuwe voedersysteem heeft zoveel gekost dat Leffers bedrijf failliet is
gegaan. Leffer vindt dat de minister hiervoor aansprakelijk is, omdat deze geen rekening
heeft gehouden met de inrichting van zijn bedrijf bij het uitvaardigen van de Regeling. Leffers
eist daarom van de Staat een compensatie.
Cirque Plume (ECLI:NL:RBLEE:2001:AD3917)
Wanneer een circus zijn circustent opzet op een parkeerplaats in de binnenstad van
Leeuwarden, stelt een nabij gevestigde ondernemer die horloges en klokken maakt, dat hij
door het wegvallen van de parkeerplaatsen in vergelijking met anderen onevenredig wordt
getroffen. B&W stellen dat de referentiegroep bestaat uit alle burgers die tijdelijk geen
parkeergelegenheid meer hebben. De RB oordeelt dat de ondernemer niet voor compensatie
in aanmerking komt omdat hij niet kan aantonen dat hij in een bijzondere positie verkeert t.o.
de andere ondernemers die geen parkeergelegenheid meer hadden.
College 2
Ligplaatsen Amersfoort
- Het college van B&W van Amersfoort heeft bij het besluit een ligplaatsverbod
ingesteld met uitzondering van O.a. 10 ligplaatsen aan de Havenweg en 4 ligplaatsen
aan de Schans.
- Per woonschip maximaal 1 open bijboot
- Bezwaren hiertegen niet-ontvankelijk verklaard
- Er is hier sprake van een AVV, omdat door de opgenomen eisen het een zelfstandige
normstelling kreeg.
- De regel van 1 bijboot per woonboot is voor herhaalde toepassing vatbaar AVV.
