Franka Huizing
REV3D
Werkgroepen bestuurs(proces)recht
Werkgroep 1: Schadevergoeding wegens onrechtmatige overheidsdaad en
Nadeelcompensatie wegens rechtmatige overheidsdaad
Onrechtmatige overheidsdaad,
Grondslag voor schadevergoeding
- Het vorderen van schadevergoeding van de Staat, de provincie, gemeente, etc is niet
nieuw. Dit werd in het verleden in het civiele recht op basis van artikel 6:162 BW
afgehandeld.
- Toen het bestuursrecht zich steeds maar als een volwaardig, zelfstandig,
nevengeschikt rechtsgebied ontwikkelde, kwam de vraag of er ook een grondslag
voor schadevergoeding bestond in het bestuursrecht.
- En zo ja, onder welke voorwaarden hierover bij de bestuursrechter kon worden
geprocedeerd?
Regelgeving.
Titel 8.4 Awb
- Artikel 8:88 Awb: verzoekschriftprocedure bij de bestuursrechter
- Artikel 8:89 Awb: rechtsmachtverdeling burgerlijke en bestuursrechter
- Artikel 8:90 lid 2 Awb: eerst een verzoek aan het bestuursorgaan doen om
schadevergoeding te verkrijgen
- Artikel 8:92 Awb: eisen inhoud verzoekschrift
- Artikel 8:93 Awb: verjaring, aansluiting bij civiel recht
- Artikel 8:95 Awb: uitspraak van de bestuursrechter
Materiële eisen,
Voor een beroep op schadevergoeding
1. Onrechtmatigheid: is de handeling van de ‘overheid’ rechtmatig?
2. Toerekenbaarheid: kan de handeling worden toegerekend aan de overheid?
3. Relativiteit: strekt de geschonden rechtsnorm tot bescherming van het belang van de
benadeelde?
4. Causaliteit: heeft de onrechtmatige handeling de schade veroorzaakt?
5. Schade: is er daadwerkelijk materiële en/of immateriële schade ontstaan?
- Daarnaast ook belangrijk:
o Eigen schuld en schadebeperkingsplicht: moet de schade (geheel of
gedeeltelijk) voor rekening van de benadeelde blijven vanwege eigen
handelen of nalaten?
o Verjaring: is de verjaringstermijn voor de vordering wel/niet verlopen?
Onrechtmatigheid,
Wanneer is een handeling van de overheid onrechtmatig?
- Wat zijn handelingen van de overheid?
o Privaatrechtelijke handelingen
o Rechtspraak
o Wetgeving
o Voorbereidingshandelingen
, Franka Huizing
REV3D
o Feitelijke handelingen
o Besluiten
I. Onrechtmatigheid,
3 typen onrechtmatigheid
- Zoals gezegd, komt het leerstuk van de onrechtmatige daad uit het civiele recht, er
wordt dan ook zoveel mogelijk aangesloten bij de invulling van dit begrip bij het
civiele recht.
- 3 typen onrechtmatigheid (artikel 6:162 lid 2 BW):
o Inbreuk op een recht
o Inbreuk op een wettelijke plicht
o Inbreuk op hetgeen de maatschappelijke zorgvuldigheid betaamt
- In dit vak concentreren we ons voornamelijk op de onrechtmatigheid van besluiten
o Uitgangspunt: besluiten zijn rechtmatig
Om voor schadevergoeding op grond van onrechtmatige daad ni
aanmerking te komen is het dus van belang eerst de onrechtmatigheid
van het besluit vast te stellen.
Verkrijgt een besluit formele rechtskracht dan staat de rechtsmatigheid
in beginsel vast (en is het dus onmogelijk om een schadevergoeding
wegens onrechtmatige overheidsdaad te verkrijgen)
II. Toerekening,
Pseudo-risicoaansprakelijkheid
- Dat houdt in dat met de vernietiging van een appellabel besluit, ook de toerekening
aan het betreffende bestuursorgaan is gegeven.
o Reden van vernietiging of verwijtbaarheid bestuursorgaan is dus in beginsel
niet relevant.
III. Schade,
Materiële en immateriële schade
- Wederom aansluiting bij civiel recht:
o Artikel 6:95 BW (algemeen)
o Materiële schade, artikel 6:96 BW:
Gederfde inkomsten;
Beschadiging aan eigendom;
Investeringskosten, etc.
o Immateriële schade, artikel 6:106 BW
Overschrijding redelijke termijn, artikel 6 EVRM
IV. Relativiteit,
Geschonden norm moet strekken ter bescherming van de benadeelde en de schade
- Aansluiting bij civiel recht, artikel 6:163 BW: ‘Geen verplichting tot schadevergoeding
bestaat wanneer de geschonden norm niet strekt tot bescherming tegen de schade
zoals de benadeelde die heeft geleden’
- Strekt de norm tot bescherming van:
o De benadeelde;
o De schade die de benadeelde heeft geleden.
REV3D
Werkgroepen bestuurs(proces)recht
Werkgroep 1: Schadevergoeding wegens onrechtmatige overheidsdaad en
Nadeelcompensatie wegens rechtmatige overheidsdaad
Onrechtmatige overheidsdaad,
Grondslag voor schadevergoeding
- Het vorderen van schadevergoeding van de Staat, de provincie, gemeente, etc is niet
nieuw. Dit werd in het verleden in het civiele recht op basis van artikel 6:162 BW
afgehandeld.
- Toen het bestuursrecht zich steeds maar als een volwaardig, zelfstandig,
nevengeschikt rechtsgebied ontwikkelde, kwam de vraag of er ook een grondslag
voor schadevergoeding bestond in het bestuursrecht.
- En zo ja, onder welke voorwaarden hierover bij de bestuursrechter kon worden
geprocedeerd?
Regelgeving.
Titel 8.4 Awb
- Artikel 8:88 Awb: verzoekschriftprocedure bij de bestuursrechter
- Artikel 8:89 Awb: rechtsmachtverdeling burgerlijke en bestuursrechter
- Artikel 8:90 lid 2 Awb: eerst een verzoek aan het bestuursorgaan doen om
schadevergoeding te verkrijgen
- Artikel 8:92 Awb: eisen inhoud verzoekschrift
- Artikel 8:93 Awb: verjaring, aansluiting bij civiel recht
- Artikel 8:95 Awb: uitspraak van de bestuursrechter
Materiële eisen,
Voor een beroep op schadevergoeding
1. Onrechtmatigheid: is de handeling van de ‘overheid’ rechtmatig?
2. Toerekenbaarheid: kan de handeling worden toegerekend aan de overheid?
3. Relativiteit: strekt de geschonden rechtsnorm tot bescherming van het belang van de
benadeelde?
4. Causaliteit: heeft de onrechtmatige handeling de schade veroorzaakt?
5. Schade: is er daadwerkelijk materiële en/of immateriële schade ontstaan?
- Daarnaast ook belangrijk:
o Eigen schuld en schadebeperkingsplicht: moet de schade (geheel of
gedeeltelijk) voor rekening van de benadeelde blijven vanwege eigen
handelen of nalaten?
o Verjaring: is de verjaringstermijn voor de vordering wel/niet verlopen?
Onrechtmatigheid,
Wanneer is een handeling van de overheid onrechtmatig?
- Wat zijn handelingen van de overheid?
o Privaatrechtelijke handelingen
o Rechtspraak
o Wetgeving
o Voorbereidingshandelingen
, Franka Huizing
REV3D
o Feitelijke handelingen
o Besluiten
I. Onrechtmatigheid,
3 typen onrechtmatigheid
- Zoals gezegd, komt het leerstuk van de onrechtmatige daad uit het civiele recht, er
wordt dan ook zoveel mogelijk aangesloten bij de invulling van dit begrip bij het
civiele recht.
- 3 typen onrechtmatigheid (artikel 6:162 lid 2 BW):
o Inbreuk op een recht
o Inbreuk op een wettelijke plicht
o Inbreuk op hetgeen de maatschappelijke zorgvuldigheid betaamt
- In dit vak concentreren we ons voornamelijk op de onrechtmatigheid van besluiten
o Uitgangspunt: besluiten zijn rechtmatig
Om voor schadevergoeding op grond van onrechtmatige daad ni
aanmerking te komen is het dus van belang eerst de onrechtmatigheid
van het besluit vast te stellen.
Verkrijgt een besluit formele rechtskracht dan staat de rechtsmatigheid
in beginsel vast (en is het dus onmogelijk om een schadevergoeding
wegens onrechtmatige overheidsdaad te verkrijgen)
II. Toerekening,
Pseudo-risicoaansprakelijkheid
- Dat houdt in dat met de vernietiging van een appellabel besluit, ook de toerekening
aan het betreffende bestuursorgaan is gegeven.
o Reden van vernietiging of verwijtbaarheid bestuursorgaan is dus in beginsel
niet relevant.
III. Schade,
Materiële en immateriële schade
- Wederom aansluiting bij civiel recht:
o Artikel 6:95 BW (algemeen)
o Materiële schade, artikel 6:96 BW:
Gederfde inkomsten;
Beschadiging aan eigendom;
Investeringskosten, etc.
o Immateriële schade, artikel 6:106 BW
Overschrijding redelijke termijn, artikel 6 EVRM
IV. Relativiteit,
Geschonden norm moet strekken ter bescherming van de benadeelde en de schade
- Aansluiting bij civiel recht, artikel 6:163 BW: ‘Geen verplichting tot schadevergoeding
bestaat wanneer de geschonden norm niet strekt tot bescherming tegen de schade
zoals de benadeelde die heeft geleden’
- Strekt de norm tot bescherming van:
o De benadeelde;
o De schade die de benadeelde heeft geleden.