Aantekeningen Werkgroepen Bestuur en Beleid (Jaar 3)

Franka Huizing
REV3D

Bestuur en Beleid, werkgroepen

Werkgroep 1
Beleid
- Met beleidsvorming wil de overheid burgers sturen in hun handelen of nalaten.
- Beleid komt op vele fronten voor, maar niet alle beleid is even succesvol.

- Beleid kan zien op grote maatschappelijke onderwerpen, zoals:
o De integratie van vluchtelingen,
o Het neerleggen van zorgtaken bij gemeenten,
o Het terugwinnen van vertrouwen in het aardbevingsgebied Groningen,
o Duurzaamheid,
o Etc.
- Maar beleid wordt even zo vaak ingezet als sturingsinstrument voor kleinere
maatschappelijke doelen zoals
o Het initiëren en stroomlijnen van burgerparticipatie in een woonwijk
o De aanpak van overlast door wildgroei van studentenwoning in de binnenstad

Bestuur en beleid
- Doel van dit onderdeel: de student herkent verschillende beleidsanalytische stappen
en methoden en kan deze op een complex beleidsprobleem toepassen en daaruit
voortvloeiend aanbevelingen geven ten aanzien van (nieuw) te vormen beleid.
o Huidige situatie  BELEID  Gewenste situatie
o Beleidsvorming: kwestie van overbruggen
- Beleid
o Sprake van een discrepantie tussen huidige situatie en gewenste situatie
o Waarbij de gewenste situatie te maken heeft met een publieke waarde
o Want de gewenste situatie moet wel (in zekere mate) gedeeld worden door de
samenleving
Artikel 65 Grondwet
- Jaarlijks op de derde dinsdag van september of op een bij de wet te bepalen eerder
tijdstip wordt door of namens de Koning in een verenigde vergadering van de Staten-
Generaal een uiteenzetting van het door de regering te voeren beleid gegeven
- Allemaal beleid dus!
Bestuur en beleid
- Beleid: middel voor een bestuurder om een bepaald maatschappelijk doel te
bereiken; direct, dan wel indirect.
- Let op: bestuur is veelvormig en dus is beleidsvorming complex
o Variëteit aan organisaties
o Verscheidenheid aan taken en activiteiten
o Verschillende niveaus van bestuur (Multi-level Governance)
o Vage grenzen (privaat/publiek)
- Beleid en Governance
o Definitie Governance: de regels en gedragingen die van invloed zijn op de
manier waarop bevoegdheden worden uitgeoefend, waarbij het met name

, Franka Huizing
REV3D

gaat om openheid, betrokkenheid/participatie, verantwoordingsplicht,
doeltreffendheid en samenhang.
o Complexiteit: Multi-level Governance en horizontalisering
- Belangrijke ‘onderlegger’ voor beleid:
o Good Governance (goed bestuur) = de beste Governance van een institutie
waarin maximaal rendement wordt gecombineerd met een maximum van
democratie, transparantie, verantwoordelijkheid, duurzaamheid en respect
voor de fundamentele (mensen)rechten en de rechtsstaat.
o Vereisten:
 Democratisch
 Rechtmatig
 Doeltreffend en doelmatig
 Integer / transparant




- Behapbaar?
 Daarom ‘vereenvoudigd stappenmodel’
- Beleid maken is moeilijk, goed beleid maken is nog veel moeilijker…
o 3 fasen plan:
 Fase 1: Probleemstructurering en agendering
 Fase 2: Omgevingsfactoren en -actoren
 Fase 3: Beleids- en bestuursinstrumenten
Fase 1: Een kwestie van goed structureren
- Probleemstructurering: Een beleidsprobleem is een discrepantie tussen maatstaf
(beginsel, norm of standaard) en de voorstelling van een bestaande of verwachte
situatie (breder: relevante feiten), die op de bestuurlijke agenda kan komen of al
beland is.
- En niet onbelangrijk:
o Ligt voor deze publieke waarde of voor deze samenlevingsvraag een rol voor
de overheid voor de hand?
- Probleemstructurering: start van beleidsanalyse
- Doel probleemstructurering: probleemoplossing
- Want als het om complexere problemen (vaak diffuus en niet scherp omlijnd) gaat
bestaat er niet snel een oplossing.

- Agendering: bij het agendavormingsproces concurreren actoren en onderwerpen om
aandacht van de overheid.
- Hoe komt iets op de beleidsagenda?
o Aandacht media; relatieve aandacht van het probleem.