Module
bevorderen
van
zelfmanageme
nt
Afdeling: Traumachirurgie UMCG
Jaar: 4
Periode: PLP3
Datum: januari 2022
,Inhoud
Inleiding.................................................................................................................................................................1
Hoofdstuk 1: Zelf en samenredzaamheid.............................................................................................................3
Hoofdstuk 1.1: definities van de begrippen......................................................................................................3
Hoofdstuk 1.2: Zelf-En samenredzaamheid in de praktijk................................................................................5
hoofdstuk 1.3: Eigen visie..................................................................................................................................6
Hoofdstuk 2: Familie Systeemgericht assessment................................................................................................8
Hoofdstuk 2.1: Onderdelen die doorgenomen worden bij een opnamegesprek.............................................8
Hoofdstuk 2.2: Afgenomen assessment............................................................................................................9
Hoofdstuk 2.3: Genogram...............................................................................................................................11
Hoofdstuk 2.4: Ecogram..................................................................................................................................12
Hoofdstuk 3: Familie systeemgericht gesprek....................................................................................................14
Hoofdstuk 4: Analyse van de zorgsituatie...........................................................................................................18
Hoofdstuk 4.1: analyse van de stiuatie aan de hand van meetinstrumenten................................................18
Hoofdstuk 4.2: Analayse aan de hand van verpleegkundigen diagnosen......................................................20
Hoofdstuk 5: Informatie en communicatie technologiëen.................................................................................24
Hoofdstuk 6: Therapeutic letter..........................................................................................................................27
Literatuurlijst.......................................................................................................................................................29
BIJlage I: Caregiver reaction assessment............................................................................................................31
INLEIDING
In deze module staat het verantwoord en op methodische wijze in gesprek gaan met familie van de
patiënt centraal. Verder spelen de begrippen zelf- en samenredzaamheid een rol in deze module.
1
,Doordat de Nederlandse gezondheidszorg verandert van een verzorgingsstaat naar steeds meer een
participatiesamenleving wordt de patiënt in toenemende mate zelf verantwoordelijk voor zijn of haar
gezondheid. Van familie en naasten van de patiënt wordt in toenemende mate verwacht dat zij deel
uitmaken van de zorg voor een familielid. Voor familieleden en hun onderlinge relaties is de balans
van geven en ontvangen essentieel om de zorg vol te kunnen houden.
Mede door de gesprekken met de patiënt en zijn/haar familie wordt er uiteindelijk een advies
geschreven in de richting van zelf- en samenredzaamheid waarbij sprake is van balans tussen
draaglast en draagkracht.
De CanMEDS rollen die centraal staan zijn zorgverlener, communicator, samenwerkingspartner en
gezondheidsbevorderaar. De CanMEDS rol van zorgverlener kenmerkt dat de verpleegkundige
gericht is op het versterken van zelfmanagement van patiënten. De behoefte aan verpleegkundige
zorg wordt vastgesteld aan de hand van klinisch redeneren. Voor de verzameling van informatie
wordt er door de verpleegkundige geïnformeerd bij de patiënt en zijn of haar familie (Lambregts,
Grotendorst & Merwijk, 2015).
De CanMEDS rol van communicator is gericht op communicatie op maat. Hierbij is het als
verpleegkundig belangrijk om een open houding en een groot inlevingsvermogen te hebben. Verder
is het belangrijk om op een respectvolle manier te communiceren met de patiënt en zijn naasten.
Per patiënt is het aftasten welke informatiebehoefte hij of zij nodig heeft. Ook dient er rekening
gehouden te worden met persoonlijke factoren van de patiënt en zijn of haar naasten, zoals
bijvoorbeeld leeftijd, ethische achtergrond, emotie en copingsstijl. Voor communicatie op afstand is
er de mogelijkheid om gebruik te maken van ICT (Lambregts, Grotendorst & Merwijk, 2015).
De CanMEDS rol van samenwerkingspartner is gericht op het samenwerken met patiënten, naasten
en verschillende disciplines. De samenwerking met de patiënt en zijn of haar naasten staat centraal
op basis van gelijkwaardigheid. De verpleegkundige deelt kennis en informatie en is gericht op de
overdracht en samenwerking binnen de keten (Lambregts, Grotendorst & Merwijk, 2015).
De laatste CanMEDS rol die centraal staat is gefocust op gedrag en gezondheid. Als
gezondheidsbevorderaar draagt de verpleegkundige bij aan het bevorderen van gezondheid door het
ondersteunen van zelfmanagement. Hierbij wordt het sociale netwerk van de patiënt ook betrokken.
Voor het aanpakken van de gezondheidsproblemen wordt geprobeerd om de leefstijl en het gedrag
van de patiënt te beïnvloeden (Lambregts, Grotendorst & Merwijk, 2015).
Aansluitend bij de CanMEDS rollen zijn de kernbegrippen. Er zijn vijf kernbegrippen die centraal
staan. Dit zijn: zelfmanagement versterken, persoonsgerichte communicatie, inzet van ICT,
professionele relatie en gezond gedrag bevorderen. Zelfmanagement versterken is essentieel om
ervoor te zorgen dat de patiënt zo lang mogelijk zelf de regie in handen heeft. Voor het versterken
van zelfmanagement kan hulp ingeschakeld worden bij de naasten van de familie. Hierbij is
persoonsgerichte communicatie en het aangaan van een professionele relatie belangrijk. Wanneer
de verpleegkundige opmerkt dat er sprake is van frictie bij familieleden is het aan de
verpleegkundige om dit in beeld te brengen. De taak van een verpleegkundige is namelijk om gezond
gedrag te bevorderen. Hiervoor kan ook gebruik gemaakt worden van diverse ICT-mogelijkheden.
In deze module staat meneer X centraal. Via de spoedeisende hulp van het UMCG is meneer
opgenomen op de afdeling J2 met een pathologische femurfractuur links. De behandeling van de
fractuur bestaat uit een operatie waarbij er een pen wordt geplaatst in het dijbeen. Op de dag van de
breuk van meneer zijn femur heeft hij een PET-scan gehad. Dit omdat hij al een aantal maanden last
had van zijn bovenbeen. Aan de hand van een onderzoek bij de orthopeed werd hij verdacht van
2
, maligniteit van de proximale femur links. Op de dag van opname was meneer in het UCMG voor het
maken van een PET-scan. Bij het maken van de PET-scan is er een verkeerde beweging gemaakt met
het been waardoor zijn femur is gebroken. Kort hierna heeft meneer de uitslag gekregen van de PET-
scan. Bij meneer zijn er uitgebreide ossale, lymfogene en hepatogene metastasen gevonden. De
primaire tumor ligt hoogstwaarschijnlijk in de oesophagus. De levensverwachting van meneer zou
enkele maanden zijn.
Bij de centraal staande patiënt, meneer X, heeft er onder andere een opname- en familiegesprek
plaatsgevonden om zodoende uiteindelijk een advies te kunnen schrijven op het gebied van zelf- en
samenredzaamheid. Tijdens de gesprekken met meneer en mevrouw X is er afgesproken dat er
getutoyeerd mag worden.
In deze module worden eerst de begrippen zelf- en samenredzaamheid gedefinieerd. Ook wordt de
visie van het UMCG gericht op deze twee begrippen behandeld en komt mijn eigen visie aanbod. In
hoofdstuk twee wordt een systeem gericht assessment, opnamegesprek uitgewerkt. In hoofdstuk
drie wordt een familiesysteem gericht gesprek aan de hand van de richtlijn “Familiegesprek”
uitgewerkt. Aan de hand van de gesprekken met de patiënt en zijn naasten wordt er een
professionele analyse gemaakt. Dit wordt gedaan aan de hand van meetinstrumenten en aan de
hand van verpleegkundige diagnosen. Deze analyse komt terug in hoofdstuk vier. Verder komen in
hoofdstuk vijf diverse informatie en communicatietechnologieën aanbod gericht op zelf- en
samenredzaamheid. In het laatste hoofdstuk, hoofdstuk zes, wordt het advies aan de patiënt en zijn
familie uitgewerkt in een therapeutic letter. Verder bevat de module een tweetal reflecties en
waarderingsformulieren. Een van de tussenevaluatie en de andere ter afronding van de module.
HOOFDSTUK 1: ZELF EN SAMENREDZAAMHEID
HOOFDSTUK 1.1: DEFINITIES VAN DE BEGRIPPEN
3
bevorderen
van
zelfmanageme
nt
Afdeling: Traumachirurgie UMCG
Jaar: 4
Periode: PLP3
Datum: januari 2022
,Inhoud
Inleiding.................................................................................................................................................................1
Hoofdstuk 1: Zelf en samenredzaamheid.............................................................................................................3
Hoofdstuk 1.1: definities van de begrippen......................................................................................................3
Hoofdstuk 1.2: Zelf-En samenredzaamheid in de praktijk................................................................................5
hoofdstuk 1.3: Eigen visie..................................................................................................................................6
Hoofdstuk 2: Familie Systeemgericht assessment................................................................................................8
Hoofdstuk 2.1: Onderdelen die doorgenomen worden bij een opnamegesprek.............................................8
Hoofdstuk 2.2: Afgenomen assessment............................................................................................................9
Hoofdstuk 2.3: Genogram...............................................................................................................................11
Hoofdstuk 2.4: Ecogram..................................................................................................................................12
Hoofdstuk 3: Familie systeemgericht gesprek....................................................................................................14
Hoofdstuk 4: Analyse van de zorgsituatie...........................................................................................................18
Hoofdstuk 4.1: analyse van de stiuatie aan de hand van meetinstrumenten................................................18
Hoofdstuk 4.2: Analayse aan de hand van verpleegkundigen diagnosen......................................................20
Hoofdstuk 5: Informatie en communicatie technologiëen.................................................................................24
Hoofdstuk 6: Therapeutic letter..........................................................................................................................27
Literatuurlijst.......................................................................................................................................................29
BIJlage I: Caregiver reaction assessment............................................................................................................31
INLEIDING
In deze module staat het verantwoord en op methodische wijze in gesprek gaan met familie van de
patiënt centraal. Verder spelen de begrippen zelf- en samenredzaamheid een rol in deze module.
1
,Doordat de Nederlandse gezondheidszorg verandert van een verzorgingsstaat naar steeds meer een
participatiesamenleving wordt de patiënt in toenemende mate zelf verantwoordelijk voor zijn of haar
gezondheid. Van familie en naasten van de patiënt wordt in toenemende mate verwacht dat zij deel
uitmaken van de zorg voor een familielid. Voor familieleden en hun onderlinge relaties is de balans
van geven en ontvangen essentieel om de zorg vol te kunnen houden.
Mede door de gesprekken met de patiënt en zijn/haar familie wordt er uiteindelijk een advies
geschreven in de richting van zelf- en samenredzaamheid waarbij sprake is van balans tussen
draaglast en draagkracht.
De CanMEDS rollen die centraal staan zijn zorgverlener, communicator, samenwerkingspartner en
gezondheidsbevorderaar. De CanMEDS rol van zorgverlener kenmerkt dat de verpleegkundige
gericht is op het versterken van zelfmanagement van patiënten. De behoefte aan verpleegkundige
zorg wordt vastgesteld aan de hand van klinisch redeneren. Voor de verzameling van informatie
wordt er door de verpleegkundige geïnformeerd bij de patiënt en zijn of haar familie (Lambregts,
Grotendorst & Merwijk, 2015).
De CanMEDS rol van communicator is gericht op communicatie op maat. Hierbij is het als
verpleegkundig belangrijk om een open houding en een groot inlevingsvermogen te hebben. Verder
is het belangrijk om op een respectvolle manier te communiceren met de patiënt en zijn naasten.
Per patiënt is het aftasten welke informatiebehoefte hij of zij nodig heeft. Ook dient er rekening
gehouden te worden met persoonlijke factoren van de patiënt en zijn of haar naasten, zoals
bijvoorbeeld leeftijd, ethische achtergrond, emotie en copingsstijl. Voor communicatie op afstand is
er de mogelijkheid om gebruik te maken van ICT (Lambregts, Grotendorst & Merwijk, 2015).
De CanMEDS rol van samenwerkingspartner is gericht op het samenwerken met patiënten, naasten
en verschillende disciplines. De samenwerking met de patiënt en zijn of haar naasten staat centraal
op basis van gelijkwaardigheid. De verpleegkundige deelt kennis en informatie en is gericht op de
overdracht en samenwerking binnen de keten (Lambregts, Grotendorst & Merwijk, 2015).
De laatste CanMEDS rol die centraal staat is gefocust op gedrag en gezondheid. Als
gezondheidsbevorderaar draagt de verpleegkundige bij aan het bevorderen van gezondheid door het
ondersteunen van zelfmanagement. Hierbij wordt het sociale netwerk van de patiënt ook betrokken.
Voor het aanpakken van de gezondheidsproblemen wordt geprobeerd om de leefstijl en het gedrag
van de patiënt te beïnvloeden (Lambregts, Grotendorst & Merwijk, 2015).
Aansluitend bij de CanMEDS rollen zijn de kernbegrippen. Er zijn vijf kernbegrippen die centraal
staan. Dit zijn: zelfmanagement versterken, persoonsgerichte communicatie, inzet van ICT,
professionele relatie en gezond gedrag bevorderen. Zelfmanagement versterken is essentieel om
ervoor te zorgen dat de patiënt zo lang mogelijk zelf de regie in handen heeft. Voor het versterken
van zelfmanagement kan hulp ingeschakeld worden bij de naasten van de familie. Hierbij is
persoonsgerichte communicatie en het aangaan van een professionele relatie belangrijk. Wanneer
de verpleegkundige opmerkt dat er sprake is van frictie bij familieleden is het aan de
verpleegkundige om dit in beeld te brengen. De taak van een verpleegkundige is namelijk om gezond
gedrag te bevorderen. Hiervoor kan ook gebruik gemaakt worden van diverse ICT-mogelijkheden.
In deze module staat meneer X centraal. Via de spoedeisende hulp van het UMCG is meneer
opgenomen op de afdeling J2 met een pathologische femurfractuur links. De behandeling van de
fractuur bestaat uit een operatie waarbij er een pen wordt geplaatst in het dijbeen. Op de dag van de
breuk van meneer zijn femur heeft hij een PET-scan gehad. Dit omdat hij al een aantal maanden last
had van zijn bovenbeen. Aan de hand van een onderzoek bij de orthopeed werd hij verdacht van
2
, maligniteit van de proximale femur links. Op de dag van opname was meneer in het UCMG voor het
maken van een PET-scan. Bij het maken van de PET-scan is er een verkeerde beweging gemaakt met
het been waardoor zijn femur is gebroken. Kort hierna heeft meneer de uitslag gekregen van de PET-
scan. Bij meneer zijn er uitgebreide ossale, lymfogene en hepatogene metastasen gevonden. De
primaire tumor ligt hoogstwaarschijnlijk in de oesophagus. De levensverwachting van meneer zou
enkele maanden zijn.
Bij de centraal staande patiënt, meneer X, heeft er onder andere een opname- en familiegesprek
plaatsgevonden om zodoende uiteindelijk een advies te kunnen schrijven op het gebied van zelf- en
samenredzaamheid. Tijdens de gesprekken met meneer en mevrouw X is er afgesproken dat er
getutoyeerd mag worden.
In deze module worden eerst de begrippen zelf- en samenredzaamheid gedefinieerd. Ook wordt de
visie van het UMCG gericht op deze twee begrippen behandeld en komt mijn eigen visie aanbod. In
hoofdstuk twee wordt een systeem gericht assessment, opnamegesprek uitgewerkt. In hoofdstuk
drie wordt een familiesysteem gericht gesprek aan de hand van de richtlijn “Familiegesprek”
uitgewerkt. Aan de hand van de gesprekken met de patiënt en zijn naasten wordt er een
professionele analyse gemaakt. Dit wordt gedaan aan de hand van meetinstrumenten en aan de
hand van verpleegkundige diagnosen. Deze analyse komt terug in hoofdstuk vier. Verder komen in
hoofdstuk vijf diverse informatie en communicatietechnologieën aanbod gericht op zelf- en
samenredzaamheid. In het laatste hoofdstuk, hoofdstuk zes, wordt het advies aan de patiënt en zijn
familie uitgewerkt in een therapeutic letter. Verder bevat de module een tweetal reflecties en
waarderingsformulieren. Een van de tussenevaluatie en de andere ter afronding van de module.
HOOFDSTUK 1: ZELF EN SAMENREDZAAMHEID
HOOFDSTUK 1.1: DEFINITIES VAN DE BEGRIPPEN
3
