De Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden 1515-1648
• Waardoor brak er een opstand uit in de Nederlanden, 1515-1572?
Kenmerkende aspecten:
-De opkomst van de stedelijke burgerij en de toenemende zelfstandigheid van de steden.
-Het begin van staatsvorming en centralisatie.
-De protestantse reformatie die splitsing van de christelijke kerk in West-Europa tot gevolg had.
-Het streven van vorsten naar absolute macht.
CSE!
-Luther verschijnt voor de Rijksdag in Worms (1521)
-Instelling van de Drie Collaterale Raden (1531)
-Instelling van de bloedplakkaten (1550)
15e+16e eeuw: positie van de stedelijke burgerij in Nederland wordt sterker door de opbloei van
handel en nijverheid. De opstand begon bij de adel; zij dreigden door de centralisatiepolitiek van
Karel V hun privileges kwijt te raken. De adel had natuurlijk steun nodig, zij moesten het gros
meekrijgen, dit lukte doordat (delen) van het gewone volk protestant wilden zijn.
De protestantse boodschap werd verspreid via nieuwe media: het pamflet en het boek
(boekdrukkunst komt op en maakt dus o.a van Luther een succes!)
Luther vond de bijbel richtinggevend en niet de zelfgemaakte wetten en regels van de kerk.
Tegen de aflatenhandel stelde hij 95 stellingen op. De paus deed hem in de kerkelijke ban. In
1521 vond er op de Rijksdag te Worms een theologische discussie plaats, hier mocht hij zijn
verhaal doen, waarbij Karel V beloofde dat hij veilig was. Hierna echter sprak Karel V ook de
Rijksban over hem uit, waardoor hij in feite vogelvrij was verklaard.
1515: ‘cuius regio eius religio’ Luther vond steun bij de Duitse vorsten. De vorst mocht het
geloof van zijn gebied bepalen.
In de Nederlanden: centrale bestuurd werd versterkt door de drie Collaterale Raden in 1531.
In Nederland kreeg Calvijn meer aanhang. De Calvinisten waren van mening dat je een koning af
mocht zetten als hij Gods geboden niet juist diende. Karel V vervolgde deze ketters streng.
De al bestaande plakkaten tegen andersgelovigen werden verscherpt Bloedplakkaten (1550)
Bestaande privileges moesten daarvoor wijken. Veel Nederlanders twijfelden aan de zin van de
strenge vervolgingen en waren bezorgd over hun privileges.
• Waardoor brak er een opstand uit in de Nederlanden, 1515-1572?
Kenmerkende aspecten:
-De opkomst van de stedelijke burgerij en de toenemende zelfstandigheid van de steden.
-Het begin van staatsvorming en centralisatie.
-De protestantse reformatie die splitsing van de christelijke kerk in West-Europa tot gevolg had.
-Het streven van vorsten naar absolute macht.
CSE!
-Luther verschijnt voor de Rijksdag in Worms (1521)
-Instelling van de Drie Collaterale Raden (1531)
-Instelling van de bloedplakkaten (1550)
15e+16e eeuw: positie van de stedelijke burgerij in Nederland wordt sterker door de opbloei van
handel en nijverheid. De opstand begon bij de adel; zij dreigden door de centralisatiepolitiek van
Karel V hun privileges kwijt te raken. De adel had natuurlijk steun nodig, zij moesten het gros
meekrijgen, dit lukte doordat (delen) van het gewone volk protestant wilden zijn.
De protestantse boodschap werd verspreid via nieuwe media: het pamflet en het boek
(boekdrukkunst komt op en maakt dus o.a van Luther een succes!)
Luther vond de bijbel richtinggevend en niet de zelfgemaakte wetten en regels van de kerk.
Tegen de aflatenhandel stelde hij 95 stellingen op. De paus deed hem in de kerkelijke ban. In
1521 vond er op de Rijksdag te Worms een theologische discussie plaats, hier mocht hij zijn
verhaal doen, waarbij Karel V beloofde dat hij veilig was. Hierna echter sprak Karel V ook de
Rijksban over hem uit, waardoor hij in feite vogelvrij was verklaard.
1515: ‘cuius regio eius religio’ Luther vond steun bij de Duitse vorsten. De vorst mocht het
geloof van zijn gebied bepalen.
In de Nederlanden: centrale bestuurd werd versterkt door de drie Collaterale Raden in 1531.
In Nederland kreeg Calvijn meer aanhang. De Calvinisten waren van mening dat je een koning af
mocht zetten als hij Gods geboden niet juist diende. Karel V vervolgde deze ketters streng.
De al bestaande plakkaten tegen andersgelovigen werden verscherpt Bloedplakkaten (1550)
Bestaande privileges moesten daarvoor wijken. Veel Nederlanders twijfelden aan de zin van de
strenge vervolgingen en waren bezorgd over hun privileges.
