Samenvatting bestuursrecht in praktische stappenplannen

Samenvatting in stappenplannen Bestuursrecht
Overheidsbevoegdheden:

- Legaliteitsbeginsel is heel belangrijk bij bestuursrecht: de overheidsmacht is beperkt tot de
wettelijke bevoegdheid die democratisch is gegeven.
- Hoe het bestuursorgaan aan bevoegdheid kan komen, hfst. 10 Awb:
o Attributie (10:22-23 Awb): originaire creatie van bevoegdheid door de wetgever.
o Delegatie (10:15 Awb): overdracht van bevoegdheid door bestuursorgaan aan een
ander die deze onder eigen verantwoordelijkheid uitoefent. Dit mag alleen als de
wet dat mogelijk maakt (10:15 Awb: nee, tenzij…) en niet aan ondergeschikten
(10:14 Awb). Je mag beleidsregels of aanwijzingen meegeven bij de delegatie (10:16
Awb) maar de bevoegdheid niet meer zelf uitoefenen tenzij het delegatiebesluit
definitief wordt ingetrokken (10:17-18 Awb).
o Mandaat (10:1 Awb): bevoegdheid om in naam van het bestuursorgaan besluiten te
nemen. Dit mag tenzij het wettelijk is uitgesloten of de aard van de bevoegdheid zich
hiertegen verzet (ja, tenzij… 10:3 Awb). Dit is juist bedoeld voor ondergeschikten. Er
mogen ook beleidsregels of aanwijzingen bij het mandaat worden gegeven (10:6
Awb).

Besluitbegrip:

- ‘Basisbesluiten’ volgens art. 1:3 Awb:
o Schriftelijk: alles in geschreven woorden, vaak in een brief of online.
o Beslissing: geen voorstel, voornemen, informatie of iets dergelijks.
o Van een bestuursorgaan: art. 1:1 Awb:
 A-orgaan: orgaan van een rechtspersoon die krachtens publiekrecht is
ingesteld (sub a). Laat zien dat het gaat om een rechtspersoon die krachtens
publiekrecht (meestal art. 2:1 Awb) is ingesteld, en vervolgens de bepaling
waarin staat dat het daar een orgaan van is. (institutioneel/formeel begrip)
 B-orgaan: natuurlijk persoon of privaatrechtelijk rechtspersoon met enig
openbaar gezag bekleed (sub b). Openbaar gezag moet wettelijk zijn
toegekend, tenzij het gaat om het verstrekken van geld waarbij het orgaan in
beslissende mate (2/3) betaalt en bepaalt. (functioneel begrip)
 Uitzondering is als het onder 1:1 lid 2 Awb valt dus kijk dat altijd na.
o Inhoudend een publiekrechtelijke rechtshandeling:
 Rechtshandeling: het scheppen, wijzigen of te niet doen van rechten of
plichten, gericht op dat specifieke rechtsgevolg.
 Publiekrechtelijk: zonder de overheid zou het niet gebeuren door een privaat
persoon. Uitoefening van een wettelijke taak die de overheid zich aantrekt.
- Uitbreidingen van objecten die naar hun kenmerken bezien geen besluit zijn, maar daarmee
gelijkgesteld worden met als doel bestuursrechtelijke rechtsbescherming te kunnen bieden
(want bij civiele rechter minder kans, minder specialisatie en griffiekosten):
o Op grond van de wet:
 Weigering van een vergunning of recht op uitkering (1:3 Awb: weigering valt
onder beschikking). Dit heeft geen rechtsgevolg en is dus geen
rechtshandeling maar vereist wel mogelijkheid tot rechtsbescherming.

, Niet tijdig nemen van een besluit dat wordt aangevraagd (6:2 Awb). Dit zou
anders een vermomde manier zijn om toch te kunnen weigeren zonder dat
er rechtsbescherming openstaat.
o Op grond van de rechtspraak:
 Bestuurlijk rechtsoordeel wanneer de alternatieve route (besluit aanvragen
of uitlokken) onevenredig bezwarend is.
 Toegift: reactie op een bezwaar tegen iets wat eigenlijk geen besluit was en
waar bezwaar dus niet voor openstond (7:1 Awb) maar waarvan dat wel
werd gedacht.



Belanghebbendebegrip:

- Art. 1:2 Awb:
o Normadressaat: persoon waartegen het besluit gericht is, is altijd belanghebbende.
o Als iemand geen normadressaat is moet hij voldoen aan de opera-criteria:
 Objectief: niet uitsluitend subjectief maar objectief bepaalbaar.
 Persoonlijk: onderscheidend van de massa (zie HR Mestbassin).
 Persoonlijk belang voor een concurrent (HR De Heksenketel):
o Hetzelfde marktsegment en verzorgingsgebied.
o Het besluit heeft naar haar aard en door gevolg direct effect
voor de bedrijfsvoering en de omzet.
 Eigen: voor jezelf of met machtiging voor een ander.
 Rechtstreeks:
 Actueel: het moet zeker zijn dat je in je belang wordt geschaad, dat kan niet
enkel een potentiële mogelijkheid zijn.
o Voor algemene en collectieve belangenbehartigers gelden aanvullende eisen:
 Algemeen: belangen die de anders geen belanghebbende zouden hebben
(zoals bescherming van bedreigde diersoorten). Criterium is een voldoende
specifieke doelstelling en wat de feitelijke werkzaamheden zijn. Dit is een
vervanger voor het criterium persoonlijk.
 Collectief: bundeling van belangen die voldoen aan de opera-criteria.



Soorten besluiten:

- Besluiten van algemene strekking (in beginsel niet appellabel):
o Algemeen verbindende voorschriften zoals gedragsvoorschriften of toekenning van
rechten (niet appellabel). Let op dat AVV’s in formele wetgeving geen besluiten zijn,
want de wetgever is geen bestuursorgaan (1:1 lid 2 Awb), dus alleen in lagere
wetgeving. Kenmerken:
 Externe en algemene werking.
 Verbindend: afwijken niet mogelijk tenzij er een expliciete bevoegdheid of
clausule bijstaat.
 Zelfstandige normstelling die voor herhaalde toepassing vatbaar is.
 Bevoegdheid tot vaststelling is herleidbaar tot de wet in formele
zin/Grondwet.