VZ-P1-K1-W2-B Werkt verbindend samen met naastbetrokkenen en andere zorgverleners
VZ-P1-K1-W2-C Werkt verbindend samen met naastbetrokkenen en andere zorgverleners
Betekenissen begrippen
Anamnese document
De anamnese is de ziektegeschiedenis zoals dit onder andere uit de herinnering van de patiënt blijkt.
Dit betreft een chronologisch verslag van de patiënt over zijn symptomen, eventueel door vragen
geleid.1
Draaglast en draagkracht
De draaglast wordt gevormd door factoren en eisen uit je omgeving die spanning veroorzaken. De
draagkracht wordt bepaald door jouw mogelijkheden om stress te voorkomen en er mee om te gaan.
Er ontstaan problemen wanneer de draaglast groter wordt dan de draagkracht. 2
Gesprekstechnieken
Bij een goed gesprek wil je werkelijk weten wat de ander bezighoudt. Je wilt de ander beter leren
kennen en begrijpen, zonder gelijk tot een afspraak of oplossing te komen.
Een goed gesprek heb je als je:
- De tijd neemt.
- Contact maakt en actief luistert.
- Je kunt verplaatsen in het standpunt van de ander.
- Uitgaat van gelijkwaardigheid, zorgt voor ‘tweerichtingsverkeer’.
- Kunt zeggen wat je op je hart hebt.
- Niet denkt tegen anderen (geen 'ja, maar…') maar samen denkt (‘ja, en…').
- Niet zoekt naar een beslissing of oplossing.
- Bewust bent van je lichaamshouding, je lichaamstaal.
- Je bewust bent van je positie, je rol.
- Rekening houdt met de privacy van de ander.
Een goed gesprek levert iets op:
- Meer contact en aandacht.
- Meer wederzijds begrip omdat je elkaar beter kent.
- Tevreden cliënten en familie want ze voelen zich gehoord.
- Prettiger samenwerking.
- Meer werkplezier.
- Verantwoorde zorg met een ‘menselijke maat’ (want er zijn minder fouten en incidenten).
- Efficiëntere bedrijfsvoering.
- Beter imago van je organisatie.
Het is ook belangrijk om niet te oordelen en altijd na te vragen.
Goed observeren doe je door:
- Al je zintuigen te gebruiken: observeren is meer dan kijken.
- Alleen de feiten, de werkelijkheid waar te nemen: wat zie, hoor, voel, proef je écht?
1
https://nl.wikipedia.org/wiki/Anamnese_(medisch)#:~:text=De%20anamnese%20is%20de
%20ziektegeschiedenis,symptomen%2C%20eventueel%20door%20vragen%20geleid.
2
https://wijzijnmind.nl/psychische-klachten/psychipedia/stress/draaglast-en-draagkracht#:~:text=De
%20draaglast%20wordt%20gevormd%20door,groter%20wordt%20dan%20de%20draagkracht.
, - Goed te luisteren naar de ander: goed luisteren is meer dan horen wat de ander zegt.
- Goed te luisteren naar je zelf (wat gaat er in je hoofd om?).
- Vragen te stellen (om te checken of het klopt wat je observeert).
- Door regelmatig samen te vatten (of je de ander goed begrepen hebt). 3
Luisteren, vragen en begrijpen
Om goed in gesprek te gaan, is het belangrijk dat je goed luistert, regelmatig samenvat en de juiste
vragen stelt. Een handig ezelsbruggetje om dit te onthouden is: ‘Gebruik LSD’: Luisteren,
Samenvatten en Doorvragen.4
Doelgericht gesprek
Een gesprek goed voorbereiden en je emoties in de hand houden is belangrijk voor een doelgericht
gesprek.
- Gebruik LSD: Luisteren, Samenvatten en Doorvragen
- Laat OMA thuis: stel Oordelen, Meningen en Aannamen uit
- Neem ANNA mee: Altijd Navragen, Nooit (zomaar) Aannemen
- Smeer NIVEA: Niet Invullen Voor Een Ander
- Wees een OEN: Open, Eerlijk en Nieuwsgierig 5
Waarderen en feedback
Op een goede manier feedback geven of ontvangen, dat is een belangrijk onderdeel van
communiceren in de zorg. Om complimenten te kunnen geven en elkaar te waarderen is het ook
belangrijk om iemands kwaliteiten te kennen en ze te benoemen.
Tips voor het geven van feedback:
- Zorg voor een rustige omgeving waar je niet gestoord wordt.
- Neem de tijd.
- Geef geen feedback als anderen erbij zijn.
- Informeer of de ander er voor openstaat, kies het juiste moment.
- Spreek in de ik-vorm: het is jouw mening, anderen kunnen anders denken.
- Beschrijf concreet gedrag in termen van: ‘Ik zag, hoorde, voelde…’, geef nooit via-via feedback.
- Richt je uitsluitend op veranderbaar gedrag.
- Speel niet op de persoon.
- Wees eerlijk en niet emotioneel.
- Geef aan welk effect het gedrag op jou heeft; begin positief.
- Ga na of de ander je begrijpt.
- Vertel wat jij anders zou willen, probeer afspraken te maken.
Tips voor het ontvangen van feedback:
- Vat wat je hoort niet op als een persoonlijke aanval; zie het als een mogelijkheid om te leren.
- Luister goed en ga niet in de verdediging; geen ‘ja, maar…’, je hoeft het niet eens te zijn met de
ander.
- Sta open voor de ander: stel open vragen, neem de tijd.
- Luister goed, zorgvuldig en actief (LSD=luisteren, samenvatten, doorvragen).
3
https://www.zorgvoorbeter.nl/communiceren-in-de-zorg/goed-gesprek-voeren
4
https://www.zorgvoorbeter.nl/communiceren-in-de-zorg/luisteren
5
https://www.zorgvoorbeter.nl/communiceren-in-de-zorg/doelgericht
VZ-P1-K1-W2-C Werkt verbindend samen met naastbetrokkenen en andere zorgverleners
Betekenissen begrippen
Anamnese document
De anamnese is de ziektegeschiedenis zoals dit onder andere uit de herinnering van de patiënt blijkt.
Dit betreft een chronologisch verslag van de patiënt over zijn symptomen, eventueel door vragen
geleid.1
Draaglast en draagkracht
De draaglast wordt gevormd door factoren en eisen uit je omgeving die spanning veroorzaken. De
draagkracht wordt bepaald door jouw mogelijkheden om stress te voorkomen en er mee om te gaan.
Er ontstaan problemen wanneer de draaglast groter wordt dan de draagkracht. 2
Gesprekstechnieken
Bij een goed gesprek wil je werkelijk weten wat de ander bezighoudt. Je wilt de ander beter leren
kennen en begrijpen, zonder gelijk tot een afspraak of oplossing te komen.
Een goed gesprek heb je als je:
- De tijd neemt.
- Contact maakt en actief luistert.
- Je kunt verplaatsen in het standpunt van de ander.
- Uitgaat van gelijkwaardigheid, zorgt voor ‘tweerichtingsverkeer’.
- Kunt zeggen wat je op je hart hebt.
- Niet denkt tegen anderen (geen 'ja, maar…') maar samen denkt (‘ja, en…').
- Niet zoekt naar een beslissing of oplossing.
- Bewust bent van je lichaamshouding, je lichaamstaal.
- Je bewust bent van je positie, je rol.
- Rekening houdt met de privacy van de ander.
Een goed gesprek levert iets op:
- Meer contact en aandacht.
- Meer wederzijds begrip omdat je elkaar beter kent.
- Tevreden cliënten en familie want ze voelen zich gehoord.
- Prettiger samenwerking.
- Meer werkplezier.
- Verantwoorde zorg met een ‘menselijke maat’ (want er zijn minder fouten en incidenten).
- Efficiëntere bedrijfsvoering.
- Beter imago van je organisatie.
Het is ook belangrijk om niet te oordelen en altijd na te vragen.
Goed observeren doe je door:
- Al je zintuigen te gebruiken: observeren is meer dan kijken.
- Alleen de feiten, de werkelijkheid waar te nemen: wat zie, hoor, voel, proef je écht?
1
https://nl.wikipedia.org/wiki/Anamnese_(medisch)#:~:text=De%20anamnese%20is%20de
%20ziektegeschiedenis,symptomen%2C%20eventueel%20door%20vragen%20geleid.
2
https://wijzijnmind.nl/psychische-klachten/psychipedia/stress/draaglast-en-draagkracht#:~:text=De
%20draaglast%20wordt%20gevormd%20door,groter%20wordt%20dan%20de%20draagkracht.
, - Goed te luisteren naar de ander: goed luisteren is meer dan horen wat de ander zegt.
- Goed te luisteren naar je zelf (wat gaat er in je hoofd om?).
- Vragen te stellen (om te checken of het klopt wat je observeert).
- Door regelmatig samen te vatten (of je de ander goed begrepen hebt). 3
Luisteren, vragen en begrijpen
Om goed in gesprek te gaan, is het belangrijk dat je goed luistert, regelmatig samenvat en de juiste
vragen stelt. Een handig ezelsbruggetje om dit te onthouden is: ‘Gebruik LSD’: Luisteren,
Samenvatten en Doorvragen.4
Doelgericht gesprek
Een gesprek goed voorbereiden en je emoties in de hand houden is belangrijk voor een doelgericht
gesprek.
- Gebruik LSD: Luisteren, Samenvatten en Doorvragen
- Laat OMA thuis: stel Oordelen, Meningen en Aannamen uit
- Neem ANNA mee: Altijd Navragen, Nooit (zomaar) Aannemen
- Smeer NIVEA: Niet Invullen Voor Een Ander
- Wees een OEN: Open, Eerlijk en Nieuwsgierig 5
Waarderen en feedback
Op een goede manier feedback geven of ontvangen, dat is een belangrijk onderdeel van
communiceren in de zorg. Om complimenten te kunnen geven en elkaar te waarderen is het ook
belangrijk om iemands kwaliteiten te kennen en ze te benoemen.
Tips voor het geven van feedback:
- Zorg voor een rustige omgeving waar je niet gestoord wordt.
- Neem de tijd.
- Geef geen feedback als anderen erbij zijn.
- Informeer of de ander er voor openstaat, kies het juiste moment.
- Spreek in de ik-vorm: het is jouw mening, anderen kunnen anders denken.
- Beschrijf concreet gedrag in termen van: ‘Ik zag, hoorde, voelde…’, geef nooit via-via feedback.
- Richt je uitsluitend op veranderbaar gedrag.
- Speel niet op de persoon.
- Wees eerlijk en niet emotioneel.
- Geef aan welk effect het gedrag op jou heeft; begin positief.
- Ga na of de ander je begrijpt.
- Vertel wat jij anders zou willen, probeer afspraken te maken.
Tips voor het ontvangen van feedback:
- Vat wat je hoort niet op als een persoonlijke aanval; zie het als een mogelijkheid om te leren.
- Luister goed en ga niet in de verdediging; geen ‘ja, maar…’, je hoeft het niet eens te zijn met de
ander.
- Sta open voor de ander: stel open vragen, neem de tijd.
- Luister goed, zorgvuldig en actief (LSD=luisteren, samenvatten, doorvragen).
3
https://www.zorgvoorbeter.nl/communiceren-in-de-zorg/goed-gesprek-voeren
4
https://www.zorgvoorbeter.nl/communiceren-in-de-zorg/luisteren
5
https://www.zorgvoorbeter.nl/communiceren-in-de-zorg/doelgericht
