Hoorcollege 7 - (Neuro-)plasticiteit en leren
Prikkeloverdracht
Ontvangst
Dendrieten (boom)
A. hersenstam
B. Ruggenmerg
C. Cerebellum
Overdracht
Synaps: elektrische prikkel pre > neurotransmitter > depolarisatie > elektrische prikkel post
Plasticiteit
Plasticiteit, ofwel veranderbaarheid op:
● Celniveau
+ Neuronen
+ Axonen
+ Synapsen
● Orgaanniveau (hersenen)
+ Circuits
+ Velden
● Individu-niveau (gedrag)
Veranderbaarheid is een van de essentiële eigenschappen van het zenuwstelsel. Die
veranderbaarheid zien we in de ontwikkeling van het individu, in het leervermogen, in
adaptaties van het individu, en ten aanzien van herstel.
Daarbij spelen verschillende mechanismen een rol. Een neuro anatomisch mechanische,
een neurofysiologisch en een functioneel mechanisme.
Die veranderbaarheid van zenuwen kan je bekijken op micro-, meso-, en macroniveau. Op
microniveau op celniveau binnen de axonen en de synapsvorming. En op orgaanniveau
doordat veranderbaarheid in de hersenen plaatsvindt door circuit vormingen in de hersenen.
, Veranderbaarheid kan je ook op meer grote niveau ook ten aanzien van het individu
bestuderen. En dan heb je bijvoorbeeld over verandering in gedragingen, of ontwikkelingen
in gedragingen.
Adaptatie
Voorbeeld van adaptatie:
● Cross-innervatie experiment
Wat is er in het voorgaande experiment en talloze
experimenten erna geweest zijn. Wat is daar gebeurt? Er is
een proces van neurale reorganisatie, een adaptatie is er
opgetreden. Waarbij functie overnamen plaats heeft gevonden
in de hersenen. VAn het ene stel neuronen naar het andere
stel neuronen, of visa versa dat dat zich heeft omgedraaid. En
met dat plaats vinden heeft men later weer vastgesteld dat dat
zowel plaats kan vinden intermodaal als cross modal.
De corticale map →
Onze hersenen zijn niet een statische geheel. De schors,
de verdeling van hoe groot een deel van de schors inneemt
kan veranderen. Als je je bovenarm heel veel gaat
gebruiken en je onderarm veel minder. Dan zal je bovenarm een grote ruimte in je
hersenschors innemen, en ruimte van de onderarm
overnemen als het ware. Dat heet intramodaal
plasticiteit.
Je hebt ook cross-modale plasticiteit. Dit is als er een
lichaamsdeel wordt geamputeerd, en dit deel van de
schors wordt overgenomen door een compleet ander
lichaamsdeel.
Lege hersenschors gebieden bestaan niet, deze zullen
altijd worden overgenomen door aangrenzende
gebieden.
We zien bij mensen (en katten) die bijvoorbeeld blind zijn, dat die visuele cortex
overgenomen kan worden door bijvoorbeeld het gehoor of de tast.
Uiteindelijk geldt, use it or lose it
Use it… oefenen!
Lose it… pruning of apoptose (celdood)
> gevolg: ieders hersenschors is uniek
Prikkeloverdracht
Ontvangst
Dendrieten (boom)
A. hersenstam
B. Ruggenmerg
C. Cerebellum
Overdracht
Synaps: elektrische prikkel pre > neurotransmitter > depolarisatie > elektrische prikkel post
Plasticiteit
Plasticiteit, ofwel veranderbaarheid op:
● Celniveau
+ Neuronen
+ Axonen
+ Synapsen
● Orgaanniveau (hersenen)
+ Circuits
+ Velden
● Individu-niveau (gedrag)
Veranderbaarheid is een van de essentiële eigenschappen van het zenuwstelsel. Die
veranderbaarheid zien we in de ontwikkeling van het individu, in het leervermogen, in
adaptaties van het individu, en ten aanzien van herstel.
Daarbij spelen verschillende mechanismen een rol. Een neuro anatomisch mechanische,
een neurofysiologisch en een functioneel mechanisme.
Die veranderbaarheid van zenuwen kan je bekijken op micro-, meso-, en macroniveau. Op
microniveau op celniveau binnen de axonen en de synapsvorming. En op orgaanniveau
doordat veranderbaarheid in de hersenen plaatsvindt door circuit vormingen in de hersenen.
, Veranderbaarheid kan je ook op meer grote niveau ook ten aanzien van het individu
bestuderen. En dan heb je bijvoorbeeld over verandering in gedragingen, of ontwikkelingen
in gedragingen.
Adaptatie
Voorbeeld van adaptatie:
● Cross-innervatie experiment
Wat is er in het voorgaande experiment en talloze
experimenten erna geweest zijn. Wat is daar gebeurt? Er is
een proces van neurale reorganisatie, een adaptatie is er
opgetreden. Waarbij functie overnamen plaats heeft gevonden
in de hersenen. VAn het ene stel neuronen naar het andere
stel neuronen, of visa versa dat dat zich heeft omgedraaid. En
met dat plaats vinden heeft men later weer vastgesteld dat dat
zowel plaats kan vinden intermodaal als cross modal.
De corticale map →
Onze hersenen zijn niet een statische geheel. De schors,
de verdeling van hoe groot een deel van de schors inneemt
kan veranderen. Als je je bovenarm heel veel gaat
gebruiken en je onderarm veel minder. Dan zal je bovenarm een grote ruimte in je
hersenschors innemen, en ruimte van de onderarm
overnemen als het ware. Dat heet intramodaal
plasticiteit.
Je hebt ook cross-modale plasticiteit. Dit is als er een
lichaamsdeel wordt geamputeerd, en dit deel van de
schors wordt overgenomen door een compleet ander
lichaamsdeel.
Lege hersenschors gebieden bestaan niet, deze zullen
altijd worden overgenomen door aangrenzende
gebieden.
We zien bij mensen (en katten) die bijvoorbeeld blind zijn, dat die visuele cortex
overgenomen kan worden door bijvoorbeeld het gehoor of de tast.
Uiteindelijk geldt, use it or lose it
Use it… oefenen!
Lose it… pruning of apoptose (celdood)
> gevolg: ieders hersenschors is uniek
