Practicum 1 – Biochemie van het
bloed Cunningham – Chapter 18
Voorbereiding
De voornaamste plasmaeiwitten zijn albumine, fibrinogeen, en globulinen. Plasma bevat verder veel
ionen, vooral Na+, Cl-, en HCO3-, en anderen in mindere mate. Het overgrote deel van het circulerende
O2 is aan hemoglobine gebonden tot oxyhemoglobine. CO 2 circuleert als HCO3--, gebonden aan
hemoglobine of andere plasmaeiwitten, en in de minste mate vrij in het plasma.
Als laatste bevat plasma nog voedingsstoffen, hormonen, en afvalproducten.
De buffy coat in een bloedcentrifuge bestaat uit leukocyten. De erytrocyte sedimentation rate (ESR)
is een nuttig diagnostisch tool waarbij je meet hoelang het duurt voordat de erytrocyten in een
bloedmonster (met anticoagulant) naar de bodem zijn gezakt. Dit verschilt tussen diersoorten, maar
kan bij sommige aandoeningen afwijkend zijn. Bij paarden klonteren de erytrocyten zonder
coagulantia tot rouleaux (‘muntrolletjes’).
Als de Ht boven de 50% komt neemt de viscositeit van het bloed snel toe, en krijg je polycythemie.
Dit leidt tot goed O2 transport, maar door verhoogde arbeid verricht door het hart kan hartfalen
optreden. Ook het tegengestelde, een te lage Ht → anemie, leidt tot het harder moeten werken van
het hart en kan hierdoor eveneens tot hartfalen leiden.
Bij het afnemen van bloed kun je door oneffenheden in de vaatwand of in de naald, of door onjuist
gebruik of onderhoud van de naald erytrocyten kapot maken. Dit is hemolyse in vitro en kan
misleidende gegevens opleveren.
De osmotische resistentie (H50) van een bloedmonster is de osmotische waarde waarbij 50% van de
erytrocyten lyseert. Een subpopulatie van erytrocyten met afwijkende hemolytische resistentiecurve
geeft trapsgewijze afwijking van de normaliter S-vormige osmotische resistentiecurve. De osmotische
resistentietest is ook zeer gevoelig voor pH veranderingen, die de curve kunnen doen opschuiven.
De mate van hemolyse wordt bepaald door intacte erytrocyten af te centrifugeren, en in het plasma
spectrofotometrisch de Hb-concentratie te meten.
Amfipatische moleculen zoals zeep, detergentia, en emulgatoren destabiliseren het celmembraan en
veroorzaken dus erytrolyse in bloedmonsters. In de fysiologische circulatie zijn ook natuurlijke
detergentia (vrije vetzuren & galzouten) aanwezig die het membraan kunnen beschadigen.
, Practica 2 + 3 - Immunologie
Voorbereiding
Voor Janeway - appendix I, zie Hc9
Prescott – 775-786
Agglutinatie ontstaat wanneer cellen of deeltjes worden gecrosslinkt door specifieke
antilichamen, dit vormt zichtbare agglutinaten.
Sommige agglutinatietechnieken gebruiken microscopische
synthetische latex balletjes die gecoat zijn met antigenen. Bij
een positieve test bindt het antigeen competitief met de
latex balletjes aan de antilichamen, en treedt geen
agglutinatie op. Zonder competitie treedt door enkel de
balletjes met antilichamen wel agglutinatie op.
Hemagglutinatie ontstaat door crosslinking van erytrocyten
via de bloedgroep-antigenen. Sommige virussen kunnen
echter virale hemagglutinatie veroorzaken.
Agglutinatietests worden ook gebruikt om de antilichaam titer te
bepalen. Bij de tube of well agglutinatietest wordt vaste
hoeveelheid antigeen toegevoegd aan een serie wells/tubes.
Verder verdunde oplossingen met antilichaam worden
toegevoegd aan de wells/tubes. De laagste concentratie die
agglutinatie toont wordt bepaald, en de reciproke hiervan is de
serum-antilichaamtiter.
Als complement een antigeen:antilichaam-complex bindt wordt deze gefixeerd.
Complementfixatietests zijn zeer gevoelig. Een bekend antigeen wordt gemixt met een testserum
dat geen complement bevat. Als de immuuncomplexen hebben kunnen vormen wordt het
complement toegevoegd. Vervolgens worden zwakke indicatorcellen toegevoegd, lysis van deze
cellen ontstaat als de immuuncomplexen niet vormen omdat er geen antilichamen aanwezig zijn. In
afwezigheid van antilichamen lyseert het complement de indicatorcellen. Absentie van lysis duidt dus
op aanwezigheid van antilichamen in het serum.
ELISA is een van de meest gebruikte antilichaam of antigeen detectie-
technieken. ‘Label enzymen’ worden aan antigenen of antilichamen
toegevoegd.
- Double antibody sandwich (detectie antigeen), specifieke
antilichamen worden in de wanden van een well geabsorbeerd. De
well wordt gewassen na toevoeging van antigenen, zodat alleen
gebonden antigenen achterblijven. Vervolgens wordt een
antilichaam-enzym conjugaat specifiek voor het antigeen
toegevoegd (het antigeen wordt dus ‘ge-sandwichd’). Het substraat
van dit enzym wordt toegevoegd, en de testuitslag hangt er vanaf of
de reactie verloopt (→ zichtbaar).
- Indirect immunosorbent assay (detective antilichaam), hierbij
wordt het antigeen zelf in de wanden van de wells geabsorbeerd.
Vrije antigenen worden weggewassen, en een test antiserum wordt
toegevoegd. Als deze complementair is bindt dit het antigeen.
Vervolgens wordt een anti-antilichaam antilichaam gekoppeld aan
bloed Cunningham – Chapter 18
Voorbereiding
De voornaamste plasmaeiwitten zijn albumine, fibrinogeen, en globulinen. Plasma bevat verder veel
ionen, vooral Na+, Cl-, en HCO3-, en anderen in mindere mate. Het overgrote deel van het circulerende
O2 is aan hemoglobine gebonden tot oxyhemoglobine. CO 2 circuleert als HCO3--, gebonden aan
hemoglobine of andere plasmaeiwitten, en in de minste mate vrij in het plasma.
Als laatste bevat plasma nog voedingsstoffen, hormonen, en afvalproducten.
De buffy coat in een bloedcentrifuge bestaat uit leukocyten. De erytrocyte sedimentation rate (ESR)
is een nuttig diagnostisch tool waarbij je meet hoelang het duurt voordat de erytrocyten in een
bloedmonster (met anticoagulant) naar de bodem zijn gezakt. Dit verschilt tussen diersoorten, maar
kan bij sommige aandoeningen afwijkend zijn. Bij paarden klonteren de erytrocyten zonder
coagulantia tot rouleaux (‘muntrolletjes’).
Als de Ht boven de 50% komt neemt de viscositeit van het bloed snel toe, en krijg je polycythemie.
Dit leidt tot goed O2 transport, maar door verhoogde arbeid verricht door het hart kan hartfalen
optreden. Ook het tegengestelde, een te lage Ht → anemie, leidt tot het harder moeten werken van
het hart en kan hierdoor eveneens tot hartfalen leiden.
Bij het afnemen van bloed kun je door oneffenheden in de vaatwand of in de naald, of door onjuist
gebruik of onderhoud van de naald erytrocyten kapot maken. Dit is hemolyse in vitro en kan
misleidende gegevens opleveren.
De osmotische resistentie (H50) van een bloedmonster is de osmotische waarde waarbij 50% van de
erytrocyten lyseert. Een subpopulatie van erytrocyten met afwijkende hemolytische resistentiecurve
geeft trapsgewijze afwijking van de normaliter S-vormige osmotische resistentiecurve. De osmotische
resistentietest is ook zeer gevoelig voor pH veranderingen, die de curve kunnen doen opschuiven.
De mate van hemolyse wordt bepaald door intacte erytrocyten af te centrifugeren, en in het plasma
spectrofotometrisch de Hb-concentratie te meten.
Amfipatische moleculen zoals zeep, detergentia, en emulgatoren destabiliseren het celmembraan en
veroorzaken dus erytrolyse in bloedmonsters. In de fysiologische circulatie zijn ook natuurlijke
detergentia (vrije vetzuren & galzouten) aanwezig die het membraan kunnen beschadigen.
, Practica 2 + 3 - Immunologie
Voorbereiding
Voor Janeway - appendix I, zie Hc9
Prescott – 775-786
Agglutinatie ontstaat wanneer cellen of deeltjes worden gecrosslinkt door specifieke
antilichamen, dit vormt zichtbare agglutinaten.
Sommige agglutinatietechnieken gebruiken microscopische
synthetische latex balletjes die gecoat zijn met antigenen. Bij
een positieve test bindt het antigeen competitief met de
latex balletjes aan de antilichamen, en treedt geen
agglutinatie op. Zonder competitie treedt door enkel de
balletjes met antilichamen wel agglutinatie op.
Hemagglutinatie ontstaat door crosslinking van erytrocyten
via de bloedgroep-antigenen. Sommige virussen kunnen
echter virale hemagglutinatie veroorzaken.
Agglutinatietests worden ook gebruikt om de antilichaam titer te
bepalen. Bij de tube of well agglutinatietest wordt vaste
hoeveelheid antigeen toegevoegd aan een serie wells/tubes.
Verder verdunde oplossingen met antilichaam worden
toegevoegd aan de wells/tubes. De laagste concentratie die
agglutinatie toont wordt bepaald, en de reciproke hiervan is de
serum-antilichaamtiter.
Als complement een antigeen:antilichaam-complex bindt wordt deze gefixeerd.
Complementfixatietests zijn zeer gevoelig. Een bekend antigeen wordt gemixt met een testserum
dat geen complement bevat. Als de immuuncomplexen hebben kunnen vormen wordt het
complement toegevoegd. Vervolgens worden zwakke indicatorcellen toegevoegd, lysis van deze
cellen ontstaat als de immuuncomplexen niet vormen omdat er geen antilichamen aanwezig zijn. In
afwezigheid van antilichamen lyseert het complement de indicatorcellen. Absentie van lysis duidt dus
op aanwezigheid van antilichamen in het serum.
ELISA is een van de meest gebruikte antilichaam of antigeen detectie-
technieken. ‘Label enzymen’ worden aan antigenen of antilichamen
toegevoegd.
- Double antibody sandwich (detectie antigeen), specifieke
antilichamen worden in de wanden van een well geabsorbeerd. De
well wordt gewassen na toevoeging van antigenen, zodat alleen
gebonden antigenen achterblijven. Vervolgens wordt een
antilichaam-enzym conjugaat specifiek voor het antigeen
toegevoegd (het antigeen wordt dus ‘ge-sandwichd’). Het substraat
van dit enzym wordt toegevoegd, en de testuitslag hangt er vanaf of
de reactie verloopt (→ zichtbaar).
- Indirect immunosorbent assay (detective antilichaam), hierbij
wordt het antigeen zelf in de wanden van de wells geabsorbeerd.
Vrije antigenen worden weggewassen, en een test antiserum wordt
toegevoegd. Als deze complementair is bindt dit het antigeen.
Vervolgens wordt een anti-antilichaam antilichaam gekoppeld aan
