Samenvatting Tolkvaardigheden 1
Sign Language Interpreting – Napier
H1: Introductie (Introduction)
Wat is een tolk?
- Iemand die duidelijk maakt wat anderen niet begrijpen (taalbarrière).
Gebarentaal Gesproken taal
Visueel – Gebaar Auditief - Verbaal
Auditief – Verbaal (bimodaal)
Levenslange relaties met tolken. Geen tolken in onderwijs en werksituaties.
Onderwijs doven
Australië
- late 19e eeuw Dovenscholen
- 1950 Oralisme
- 1980 – 1990 Openbare scholen
Nieuw-Zeeland:
- 1880-1979 Geen dove docenten
- 1979 Australian Signed Englsih
- 1993 Eerste tweetalige klas
Tolken Gebarentaal en Dovengemeenschap
- Gewoon in het dagelijks leven van een doof persoon.
- Symbiotische relatie met Dovengemeenschap (afhankelijkheid).
- Tolken kiezen hun opdrachten.
- Restgehoor beïnvloedt de macht van tolken.
- Dove mensen zijn afhankelijk van tolken voor informatie.
,Als tolk ben je een hulpmiddel, maar geen hulpverlener, je bent een dienstverlener!
- Je bent er niet om te ‘helpen’, maar een bruggetje voor de communicatie.
Modaliteit:
- Gesproken taal komt verbaal naar buiten en wordt auditief ontvangen.
- Gebarentaal komt manueel naar buiten en wordt visueel ontvangen.
Kenmerken van communicatie
- Contextuele factoren.
- Factoren m.b.t. de boodschap.
Vertalen Tolken
Alle tijd Geen tijd
Bronnen gebruiken Niets kunnen opzoeken
Tussentijds verbeteren Niet tussentijds verbeteren, wel anticiperen
Feedback vragen Feedback vragen aan collega’s
Algemene doelgroep Doelgroep vaak bekend
Vanaf tekst Vanaf autocue
Geen live contact met de doelgroep Dynamische situatie
Live in de situatie
H2: Het Tolkproces (The interpreting process)
Wat is tolken?
- Vertalen Betekenis overdragen in geschreven of opgenomen teksten (hier kan je
nog op terugkomen).
- Tolken Betekenis overdragen in real time.
- Communicatie: Interactief proces binnen tijd, plaats en relatie.
- Discourse: De taal in een bepaalde context.
,Contextuele factoren:
4 P’s:
- Participants
- Place
- Purpose
- Point
4 W’s (vertaling):
- Wie doen er mee?
- Waar vindt het plaats?
- Waarom komt men bij elkaar?
- Wat wil men bereiken?
Boodschap factoren (message factors)
- Content Boodschap
Expliciet (denotatie)
Impliciet (connotatie)
- Denotatie: Wat er wordt gezegd.
- Connotatie: Wat er achter ligt (wat ermee wordt bedoeld)
- Verpakking (packaging): Hoe wordt het gezegd?
Register: Verschillende manieren van spreken
- Frozen: Altijd hetzelfde
- Formeel (Formal): Monoloog
- Consultatief (Consultative): Advies zoeken
- Informeel (Informal): Vrienden of collega’s
- Intiem (Intimate): Mensen die elkaar goed kennen
Vrij tolken (free interpretation)
- Linguïstische structuur brontaal is ondergeschikt aan de betekenis.
Bedoeling spreker.
Betekenis.
Syntactisch/lexicaal ondergeschikt.
Letterlijk tolken
- Linguïstische structuur van de brontaal wordt gevolgd (bijv. NmG).
, Decoderen/begrijpen: Van de ‘brontaaluiting’.
Encoderen/samenstellen: Van de ‘doeltaaluiting’.
Concentreren/luisteren Visualiseren Produceren.
Tolken als proces (Interpreting as a process)
Fysiek, mentaal en emotioneel.
- Input brontaal: Ontvangst.
- Verwerking: Analyse en omzetten.
- Output doeltaal: Doeltaaluiting en evaluatie.
Voor tolken NGT: Vaardigheid in de gesproken taal en vaardigheid in de Gebarentaal.
Gebarentaal is een high context language.
Tolkmodellen (1970)
- Ontvangen (Recieving, the source message).
- Opbreken (Decoding/analysing, the meaning from source language).
- Omzetten (Converting/encoding, the meaning into target language).
- Opleveren (Delivering, the target message).
Interactief model:
Sign Language Interpreting – Napier
H1: Introductie (Introduction)
Wat is een tolk?
- Iemand die duidelijk maakt wat anderen niet begrijpen (taalbarrière).
Gebarentaal Gesproken taal
Visueel – Gebaar Auditief - Verbaal
Auditief – Verbaal (bimodaal)
Levenslange relaties met tolken. Geen tolken in onderwijs en werksituaties.
Onderwijs doven
Australië
- late 19e eeuw Dovenscholen
- 1950 Oralisme
- 1980 – 1990 Openbare scholen
Nieuw-Zeeland:
- 1880-1979 Geen dove docenten
- 1979 Australian Signed Englsih
- 1993 Eerste tweetalige klas
Tolken Gebarentaal en Dovengemeenschap
- Gewoon in het dagelijks leven van een doof persoon.
- Symbiotische relatie met Dovengemeenschap (afhankelijkheid).
- Tolken kiezen hun opdrachten.
- Restgehoor beïnvloedt de macht van tolken.
- Dove mensen zijn afhankelijk van tolken voor informatie.
,Als tolk ben je een hulpmiddel, maar geen hulpverlener, je bent een dienstverlener!
- Je bent er niet om te ‘helpen’, maar een bruggetje voor de communicatie.
Modaliteit:
- Gesproken taal komt verbaal naar buiten en wordt auditief ontvangen.
- Gebarentaal komt manueel naar buiten en wordt visueel ontvangen.
Kenmerken van communicatie
- Contextuele factoren.
- Factoren m.b.t. de boodschap.
Vertalen Tolken
Alle tijd Geen tijd
Bronnen gebruiken Niets kunnen opzoeken
Tussentijds verbeteren Niet tussentijds verbeteren, wel anticiperen
Feedback vragen Feedback vragen aan collega’s
Algemene doelgroep Doelgroep vaak bekend
Vanaf tekst Vanaf autocue
Geen live contact met de doelgroep Dynamische situatie
Live in de situatie
H2: Het Tolkproces (The interpreting process)
Wat is tolken?
- Vertalen Betekenis overdragen in geschreven of opgenomen teksten (hier kan je
nog op terugkomen).
- Tolken Betekenis overdragen in real time.
- Communicatie: Interactief proces binnen tijd, plaats en relatie.
- Discourse: De taal in een bepaalde context.
,Contextuele factoren:
4 P’s:
- Participants
- Place
- Purpose
- Point
4 W’s (vertaling):
- Wie doen er mee?
- Waar vindt het plaats?
- Waarom komt men bij elkaar?
- Wat wil men bereiken?
Boodschap factoren (message factors)
- Content Boodschap
Expliciet (denotatie)
Impliciet (connotatie)
- Denotatie: Wat er wordt gezegd.
- Connotatie: Wat er achter ligt (wat ermee wordt bedoeld)
- Verpakking (packaging): Hoe wordt het gezegd?
Register: Verschillende manieren van spreken
- Frozen: Altijd hetzelfde
- Formeel (Formal): Monoloog
- Consultatief (Consultative): Advies zoeken
- Informeel (Informal): Vrienden of collega’s
- Intiem (Intimate): Mensen die elkaar goed kennen
Vrij tolken (free interpretation)
- Linguïstische structuur brontaal is ondergeschikt aan de betekenis.
Bedoeling spreker.
Betekenis.
Syntactisch/lexicaal ondergeschikt.
Letterlijk tolken
- Linguïstische structuur van de brontaal wordt gevolgd (bijv. NmG).
, Decoderen/begrijpen: Van de ‘brontaaluiting’.
Encoderen/samenstellen: Van de ‘doeltaaluiting’.
Concentreren/luisteren Visualiseren Produceren.
Tolken als proces (Interpreting as a process)
Fysiek, mentaal en emotioneel.
- Input brontaal: Ontvangst.
- Verwerking: Analyse en omzetten.
- Output doeltaal: Doeltaaluiting en evaluatie.
Voor tolken NGT: Vaardigheid in de gesproken taal en vaardigheid in de Gebarentaal.
Gebarentaal is een high context language.
Tolkmodellen (1970)
- Ontvangen (Recieving, the source message).
- Opbreken (Decoding/analysing, the meaning from source language).
- Omzetten (Converting/encoding, the meaning into target language).
- Opleveren (Delivering, the target message).
Interactief model:
