Casestudy: chronisch zieken
Decubitus preventie
Naam:
Studentnummer:
Groep:
Examinator:
Studieonderdeel: KLRE: chronisch zieken
Studiegidsnummer: 3519KRCZOP
Woorden: 3249
Datum:
,Inhoudsopgave
Inleiding ..................................................................................................................................................... 3
Gevalsbeschrijving ...................................................................................................................................... 4
Voorgeschiedenis ................................................................................................................................................. 4
Huidige ziektebeelden .......................................................................................................................................... 4
Gezondheidsprobleem ......................................................................................................................................... 4
Gevolgen voor het functioneren (ICF) .................................................................................................................. 5
Ethische en juridische aspecten ........................................................................................................................... 6
Verpleegkundige diagnosen................................................................................................................................. 6
Huidige beleid & taakverdeling............................................................................................................................ 7
Methoden .................................................................................................................................................. 8
Literatuuronderzoek............................................................................................................................................. 8
Praktijkonderzoek ................................................................................................................................................ 8
Verdieping ................................................................................................................................................. 9
Schuimverband .................................................................................................................................................... 9
Wisselligging ........................................................................................................................................................ 9
Praktijkonderzoek .............................................................................................................................................. 12
Bespreking ............................................................................................................................................... 13
Effect .................................................................................................................................................................. 13
Bewijs ................................................................................................................................................................. 13
Aangrijpingspunt en werkingsmechanisme ....................................................................................................... 13
Aanvaardbaarheid en haalbaarheid .................................................................................................................. 13
De gekozen interventie ...................................................................................................................................... 13
Discussie .................................................................................................................................................. 14
Kanttekeningen .................................................................................................................................................. 14
Verpleegkundig aandeel .................................................................................................................................... 14
Conclusie ................................................................................................................................................. 15
Aanbeveling ............................................................................................................................................. 15
Bronnen ................................................................................................................................................... 16
Bijlage 1: praktijkonderzoek ...................................................................................................................... 17
Bijlage 2: logboek ..................................................................................................................................... 19
2
, Inleiding
Meneer Roodbergen1, 34 jaar, presenteert zich op de traumakamer na een hoog energetisch
trauma (motorrijder vs auto). Hierbij heeft meneer een gecompliceerde bekkenfractuur en
darm- en perianaal letsel opgelopen. Tevens is meneer in de voorgeschiedenis bekend met
Diabetes Mellitus type I. Na een aantal dagen op de IC gelegen te hebben, wordt meneer
overgenomen op de afdeling traumatologie.
Bij overname op de afdeling wordt het risico op decubitus bepaald met behulp van de
Bradenschaal. Deze bestaat uit 6 metingen: zintuigelijke waarneming, activiteit, mobiliteit,
vochtigheid, voedingstoestand en frictie/schuifkracht (1). Scores kunnen variëren tussen 6
en 23. Een score lager dan 18 wordt beschouwd als een verhoogd risico. Op het moment van
overname had meneer een Bradenscore van 14 en dus een verhoogd risico op decubitus.
Zorgvragers met DM-1 hebben bovendien bij voorbaat al een verhoogde kans op decubitus
(2). Bij meneer is daarom vanaf het moment dat hij opgenomen is, wisselligging toegepast.
Desondanks heeft meneer toch een graad III decubituswond op zijn sacrum ontwikkeld.
Het genezingsproces van meneer verloopt, mede hierdoor, gecompliceerd. In diverse studies
is bij zorgvragers in het ziekenhuis de samenhang aangetoond tussen hogere morbiditeit en
mortaliteit en decubitus (2). De opnameduur in ziekenhuizen is langer en heropnamecijfers
en ziekenhuiskosten zijn hoger bij zorgvragers met decubitus. Decubituszorg omvat circa 1%
van het totale budget van de gezondheidszorg. Voor veel zorgverleners is het onduidelijk
welke interventies effectief zijn bij het voorkomen en behandelen van decubitus. Veel
interventies worden toegepast op basis van ervaring en het ontbreken van
wetenschappelijke onderbouwing leidt tot discussie.
Uit eerder uitgevoerd literatuuronderzoek is gebleken dat het preventief gebruiken van
(schuim)verband mogelijk ook een effectieve maatregel is tegen het ontstaan van decubitus
(3). Schuimverband zou de huid beschermen tegen schuifkrachten. Bovendien bevatten ze
foam, waardoor ze veel vocht opnemen, wat goed is voor het microklimaat van de huid.
Anderzijds vormt dit juist een risico: het verband kan zich volzuigen met urine of ontlasting
en zo incontinentiegeassocieerde dermatitis veroorzaken. Tevens kun je met een
schuimverband de risicoplekken niet meer observeren.
Had schuimverband mogelijk decubitus bij meneer kunnen voorkomen? Is schuimverband
überhaupt een effectieve interventie? Is (alleen) wisselligging wel effectief (genoeg)? De
onderzoeksvraag die door deze casus naar boven komt, is: “Welke preventieve interventie,
wisselligging of schuimverband, is het meest effectief voor het voorkomen van decubitus bij
hoog-risico patiënten?”
1 Deze naam is gefingeerd.
3
Decubitus preventie
Naam:
Studentnummer:
Groep:
Examinator:
Studieonderdeel: KLRE: chronisch zieken
Studiegidsnummer: 3519KRCZOP
Woorden: 3249
Datum:
,Inhoudsopgave
Inleiding ..................................................................................................................................................... 3
Gevalsbeschrijving ...................................................................................................................................... 4
Voorgeschiedenis ................................................................................................................................................. 4
Huidige ziektebeelden .......................................................................................................................................... 4
Gezondheidsprobleem ......................................................................................................................................... 4
Gevolgen voor het functioneren (ICF) .................................................................................................................. 5
Ethische en juridische aspecten ........................................................................................................................... 6
Verpleegkundige diagnosen................................................................................................................................. 6
Huidige beleid & taakverdeling............................................................................................................................ 7
Methoden .................................................................................................................................................. 8
Literatuuronderzoek............................................................................................................................................. 8
Praktijkonderzoek ................................................................................................................................................ 8
Verdieping ................................................................................................................................................. 9
Schuimverband .................................................................................................................................................... 9
Wisselligging ........................................................................................................................................................ 9
Praktijkonderzoek .............................................................................................................................................. 12
Bespreking ............................................................................................................................................... 13
Effect .................................................................................................................................................................. 13
Bewijs ................................................................................................................................................................. 13
Aangrijpingspunt en werkingsmechanisme ....................................................................................................... 13
Aanvaardbaarheid en haalbaarheid .................................................................................................................. 13
De gekozen interventie ...................................................................................................................................... 13
Discussie .................................................................................................................................................. 14
Kanttekeningen .................................................................................................................................................. 14
Verpleegkundig aandeel .................................................................................................................................... 14
Conclusie ................................................................................................................................................. 15
Aanbeveling ............................................................................................................................................. 15
Bronnen ................................................................................................................................................... 16
Bijlage 1: praktijkonderzoek ...................................................................................................................... 17
Bijlage 2: logboek ..................................................................................................................................... 19
2
, Inleiding
Meneer Roodbergen1, 34 jaar, presenteert zich op de traumakamer na een hoog energetisch
trauma (motorrijder vs auto). Hierbij heeft meneer een gecompliceerde bekkenfractuur en
darm- en perianaal letsel opgelopen. Tevens is meneer in de voorgeschiedenis bekend met
Diabetes Mellitus type I. Na een aantal dagen op de IC gelegen te hebben, wordt meneer
overgenomen op de afdeling traumatologie.
Bij overname op de afdeling wordt het risico op decubitus bepaald met behulp van de
Bradenschaal. Deze bestaat uit 6 metingen: zintuigelijke waarneming, activiteit, mobiliteit,
vochtigheid, voedingstoestand en frictie/schuifkracht (1). Scores kunnen variëren tussen 6
en 23. Een score lager dan 18 wordt beschouwd als een verhoogd risico. Op het moment van
overname had meneer een Bradenscore van 14 en dus een verhoogd risico op decubitus.
Zorgvragers met DM-1 hebben bovendien bij voorbaat al een verhoogde kans op decubitus
(2). Bij meneer is daarom vanaf het moment dat hij opgenomen is, wisselligging toegepast.
Desondanks heeft meneer toch een graad III decubituswond op zijn sacrum ontwikkeld.
Het genezingsproces van meneer verloopt, mede hierdoor, gecompliceerd. In diverse studies
is bij zorgvragers in het ziekenhuis de samenhang aangetoond tussen hogere morbiditeit en
mortaliteit en decubitus (2). De opnameduur in ziekenhuizen is langer en heropnamecijfers
en ziekenhuiskosten zijn hoger bij zorgvragers met decubitus. Decubituszorg omvat circa 1%
van het totale budget van de gezondheidszorg. Voor veel zorgverleners is het onduidelijk
welke interventies effectief zijn bij het voorkomen en behandelen van decubitus. Veel
interventies worden toegepast op basis van ervaring en het ontbreken van
wetenschappelijke onderbouwing leidt tot discussie.
Uit eerder uitgevoerd literatuuronderzoek is gebleken dat het preventief gebruiken van
(schuim)verband mogelijk ook een effectieve maatregel is tegen het ontstaan van decubitus
(3). Schuimverband zou de huid beschermen tegen schuifkrachten. Bovendien bevatten ze
foam, waardoor ze veel vocht opnemen, wat goed is voor het microklimaat van de huid.
Anderzijds vormt dit juist een risico: het verband kan zich volzuigen met urine of ontlasting
en zo incontinentiegeassocieerde dermatitis veroorzaken. Tevens kun je met een
schuimverband de risicoplekken niet meer observeren.
Had schuimverband mogelijk decubitus bij meneer kunnen voorkomen? Is schuimverband
überhaupt een effectieve interventie? Is (alleen) wisselligging wel effectief (genoeg)? De
onderzoeksvraag die door deze casus naar boven komt, is: “Welke preventieve interventie,
wisselligging of schuimverband, is het meest effectief voor het voorkomen van decubitus bij
hoog-risico patiënten?”
1 Deze naam is gefingeerd.
3
