Samenvatting Renaissance / geschiedenis
De mens in de renaissance
- Grote aandacht voor genieten van het leven, godsdienst werd minder overheersend.
- In de kunst werden ook technische vaardigheid en uiterlijke vorm belangrijk, dieptewerking werd
belangrijk gevonden.
- Grote aandacht voor de natuur.
- Grote aandacht voor de Grieks/Romeinse cultuur.
- Ieder mens was belangrijk, en er was groot verschil in uiterlijk en voor de anatomie van mensen.
De renaissance verspreid zich over Europa
Met renaissance word de nieuwe belangstelling voor de Grieks-Romeinse cultuur bedoeld. Met andere
woorden => Rond 1500 kwam er meer belangstelling voor de Grieken en Romeinen.
Renaissance: Wedergeboorte
De mentaliteitsverandering
- In de middeleeuwen schilderden kunstenaars alleen godsdienstige onderwerpen en geen diepte.
In de renaissance schilderden kunstenaars als onderwerpen de natuur, fruit en mensen. Zij wilden wel
diepte in hun schilderijen.
- In de middeleeuwen beschouwde ze het leven als voorbereiding op het leven na de dood 'Gedenk te
sterven' (Memento Mori)
In de renaissance genoten ze van het leven en waren ze niet alleen maar met de dood bezig. 'Pluk de dag'
(Carpe Diem)
- In de middeleeuwen vonden ze de mens niet belangrijk, in de renaissance juist wel.
De mensen die zich aangetrokken voelde tot de renaissance
- Kooplieden, ze wilde genieten van hun leven en hun rijkdom.
- Vorsten en edelen, ze wilde meer macht en minder macht voor de kerk.
- Kunstenaars, wilde de Grieks-Romeinse stijl overnemen, ze wilde zelf bepalen wat ze schilderden.
- Geleerden, ze wilde dingen onderzoeken die zij zelf interessant vonden, ondanks bezwaren van de kerk.
Renaissance
A) Wedergeboorte in Italië
Herontdekking van de oudheid
In Italië spraken mensen omstreeks 1500 van een rinascita (wedergeboorte) van de oudheid. Buiten Italië
werd dit bekend onder de Franse term Renaissance. Kunstenaars, architecten en hun opdrachtgevers
herondekten de schoonheid van de klassieke cultuur. De restanten daarvan waren in Italië nog volop te
vinden. De eeuwen tussen de oudheid en de Renaissance leken achteraf barbaars, duister en onbelangrijk,
een ‘tussentijd’, die dan ook misprijzend ‘middeleeuwen’genoemd werd.
Rijke burgers
De renaissance ontstond in Italiaanse steden als Florence, Milaan, Genua en Venetië. Die werden in 1500
bevolkt door kooplieden en bankiers die rijk waren geworden door handel tussen Europa en het
Midden-Oosten. Door rijkdom -> als vorsten leven. De kerk had de gelovigen altijd voorgehouden dat het
leven op aarde slechts een voorbereiding was op leven na de dood. In de renaissance bleven kerk en geloof
belangrijk, maar in de rijke bovenlaag groeide de belangstelling voor de plezierige kanten.
Hun motto: Carpe diem (pluk de dag)is tekenend voor verschil in mentaliteit met het nederige memento
mori ( gedenk te sterven). Nieuwe manier van denken en voelen -> belangstelling voor de oudheid.
, Humanisten stellen de mens centraal
Mens en de natuur wilde begrijpen -> klassieke teksten lezen-> eeuwen lang bewaard in bibliotheken van
kloosters. Oorspronkelijke geschriften waren in loop der tijd verloren gegaan -> monniken hadden ze keer
op keer over geschreven-> veel fouten-> geleerden in renaissance probeerden de teksten te zuiveren van
onjuistheden ->handschriftenjagers op uitgestuurd in Europa en Arabische wereld om in kloosters naar de
originele Griekse en Romeinse teksten te zoeken. De renaissancegeleerden stelden net als filosofen uit de
oudheid de mens als individu centraal . Daarom werden ze humanisten genoemd. (naar Latijnse humanitas
= menselijkheid). Humanisten overtuigd dat mensen door hun eigen inspanning hun leven konden
verbeteren -> onderwijs belangrijk en het lezen van klassieke teksten. Hoogste ideaal: homo universalis, de
mens die van alle markten thuis was-> Leonardo Da Vinci bijvoorbeeld.
Renaissancekunst
Schilders, beeldhouwers en bouwmeesters wilden de kunst en architectuur van de Grieken en Romeinen
ervaren en zelf overtreffen. Kunst was niet meer anoniem, onderwerpkeuze uitgebreider, relastischer
schilderen, perspectief (diepte), anatomie (lichaam+ spieren)
B) Renaissance in het Noorden
Uitwisseling van ideeën
Er waren meer Italiaanse kunstenaars die in dienst traden van buitenlandse vorsten en edelen. Veel
kunstenaars gingen uit het noorden van Europa naar Italië om het werk van Italiaanse meesters te bekijken
en de nieuwe manier van schilderen leren (zoals Dürer) en andersom. Door deze contacten verspreidde de
renaissance zich in de 16e eeuw over Europa. Belangrijke rol: boekdrukkunst. Verspreiding en uitwisseling
van ideeën gingen daardoor veel sneller.
Kritiek op de kerk
Wetenschappers uit noorden -> Italiaanse universiteiten -> klassieke teksten bestuderen. Belangrijke
humanist: Erasmus van Rotterdam. Door zijn kennis van het Grieks -> oorspronkelijke bronnen uit nieuwe
testament lezen -> ondekte dat niks met het oorspronkelijke christendom te maken had -> schreef boek Lof
der Zotheid -> scheuring in de kerk.
Woordenlijst
Humanisme = stroming van geleerden die vanaf omstreeks 1500 de klassieke filosofie, literatuur en kunst
bestudeerden met veel aandacht voor het individu.
Mentaliteit = manier van denken en voelen
Renaissance = (wedergeboorte) vernieuwing van de Europese cultuur vanaf omstreeks 1500 met een
herboren belangstelling voor de klassieke cultuur
De mens in de renaissance
- Grote aandacht voor genieten van het leven, godsdienst werd minder overheersend.
- In de kunst werden ook technische vaardigheid en uiterlijke vorm belangrijk, dieptewerking werd
belangrijk gevonden.
- Grote aandacht voor de natuur.
- Grote aandacht voor de Grieks/Romeinse cultuur.
- Ieder mens was belangrijk, en er was groot verschil in uiterlijk en voor de anatomie van mensen.
De renaissance verspreid zich over Europa
Met renaissance word de nieuwe belangstelling voor de Grieks-Romeinse cultuur bedoeld. Met andere
woorden => Rond 1500 kwam er meer belangstelling voor de Grieken en Romeinen.
Renaissance: Wedergeboorte
De mentaliteitsverandering
- In de middeleeuwen schilderden kunstenaars alleen godsdienstige onderwerpen en geen diepte.
In de renaissance schilderden kunstenaars als onderwerpen de natuur, fruit en mensen. Zij wilden wel
diepte in hun schilderijen.
- In de middeleeuwen beschouwde ze het leven als voorbereiding op het leven na de dood 'Gedenk te
sterven' (Memento Mori)
In de renaissance genoten ze van het leven en waren ze niet alleen maar met de dood bezig. 'Pluk de dag'
(Carpe Diem)
- In de middeleeuwen vonden ze de mens niet belangrijk, in de renaissance juist wel.
De mensen die zich aangetrokken voelde tot de renaissance
- Kooplieden, ze wilde genieten van hun leven en hun rijkdom.
- Vorsten en edelen, ze wilde meer macht en minder macht voor de kerk.
- Kunstenaars, wilde de Grieks-Romeinse stijl overnemen, ze wilde zelf bepalen wat ze schilderden.
- Geleerden, ze wilde dingen onderzoeken die zij zelf interessant vonden, ondanks bezwaren van de kerk.
Renaissance
A) Wedergeboorte in Italië
Herontdekking van de oudheid
In Italië spraken mensen omstreeks 1500 van een rinascita (wedergeboorte) van de oudheid. Buiten Italië
werd dit bekend onder de Franse term Renaissance. Kunstenaars, architecten en hun opdrachtgevers
herondekten de schoonheid van de klassieke cultuur. De restanten daarvan waren in Italië nog volop te
vinden. De eeuwen tussen de oudheid en de Renaissance leken achteraf barbaars, duister en onbelangrijk,
een ‘tussentijd’, die dan ook misprijzend ‘middeleeuwen’genoemd werd.
Rijke burgers
De renaissance ontstond in Italiaanse steden als Florence, Milaan, Genua en Venetië. Die werden in 1500
bevolkt door kooplieden en bankiers die rijk waren geworden door handel tussen Europa en het
Midden-Oosten. Door rijkdom -> als vorsten leven. De kerk had de gelovigen altijd voorgehouden dat het
leven op aarde slechts een voorbereiding was op leven na de dood. In de renaissance bleven kerk en geloof
belangrijk, maar in de rijke bovenlaag groeide de belangstelling voor de plezierige kanten.
Hun motto: Carpe diem (pluk de dag)is tekenend voor verschil in mentaliteit met het nederige memento
mori ( gedenk te sterven). Nieuwe manier van denken en voelen -> belangstelling voor de oudheid.
, Humanisten stellen de mens centraal
Mens en de natuur wilde begrijpen -> klassieke teksten lezen-> eeuwen lang bewaard in bibliotheken van
kloosters. Oorspronkelijke geschriften waren in loop der tijd verloren gegaan -> monniken hadden ze keer
op keer over geschreven-> veel fouten-> geleerden in renaissance probeerden de teksten te zuiveren van
onjuistheden ->handschriftenjagers op uitgestuurd in Europa en Arabische wereld om in kloosters naar de
originele Griekse en Romeinse teksten te zoeken. De renaissancegeleerden stelden net als filosofen uit de
oudheid de mens als individu centraal . Daarom werden ze humanisten genoemd. (naar Latijnse humanitas
= menselijkheid). Humanisten overtuigd dat mensen door hun eigen inspanning hun leven konden
verbeteren -> onderwijs belangrijk en het lezen van klassieke teksten. Hoogste ideaal: homo universalis, de
mens die van alle markten thuis was-> Leonardo Da Vinci bijvoorbeeld.
Renaissancekunst
Schilders, beeldhouwers en bouwmeesters wilden de kunst en architectuur van de Grieken en Romeinen
ervaren en zelf overtreffen. Kunst was niet meer anoniem, onderwerpkeuze uitgebreider, relastischer
schilderen, perspectief (diepte), anatomie (lichaam+ spieren)
B) Renaissance in het Noorden
Uitwisseling van ideeën
Er waren meer Italiaanse kunstenaars die in dienst traden van buitenlandse vorsten en edelen. Veel
kunstenaars gingen uit het noorden van Europa naar Italië om het werk van Italiaanse meesters te bekijken
en de nieuwe manier van schilderen leren (zoals Dürer) en andersom. Door deze contacten verspreidde de
renaissance zich in de 16e eeuw over Europa. Belangrijke rol: boekdrukkunst. Verspreiding en uitwisseling
van ideeën gingen daardoor veel sneller.
Kritiek op de kerk
Wetenschappers uit noorden -> Italiaanse universiteiten -> klassieke teksten bestuderen. Belangrijke
humanist: Erasmus van Rotterdam. Door zijn kennis van het Grieks -> oorspronkelijke bronnen uit nieuwe
testament lezen -> ondekte dat niks met het oorspronkelijke christendom te maken had -> schreef boek Lof
der Zotheid -> scheuring in de kerk.
Woordenlijst
Humanisme = stroming van geleerden die vanaf omstreeks 1500 de klassieke filosofie, literatuur en kunst
bestudeerden met veel aandacht voor het individu.
Mentaliteit = manier van denken en voelen
Renaissance = (wedergeboorte) vernieuwing van de Europese cultuur vanaf omstreeks 1500 met een
herboren belangstelling voor de klassieke cultuur
