Psychometrie – H10
Respons BIAS = hoe mensen kunnen antwoorden/reageren waardoor je NIET meet qua construct
wat je wilt meten (= validiteit). Voorbeeld: niet lezen, geen interesse, sociaal wenselijke antwoorden.
→ De testscores kunnen niet worden geïnterpreteerd als goede weergave van het construct.
Respons BIAS zijn vaak persoonlijke kenmerken → Respons BIAS vormt vaak systematische
vertekeningen (SxT). Voorbeeld: subject kenmerken is respons BIAS.
→ Hiermee wordt de betrouwbaarheid overschat en groter.
6 types van respons BIAS
1. Acquiescence BIAS = alleen mee-eens (maximale score) of oneens (minimale score) mee zijn
zonder de vraag te lezen. Mensen zeggen JA of NEE (alle hoogte en laagste scores invullen
zonder te lezen). Ze zijn te stil of te veel met de stellingen eens.
→ De score heeft NIKS te maken met het onderliggende construct.
2. Extreme and moderate responding = extreem of ingetogen antwoord.
Extreem; Deze mensen hebben wel de vraag gelezen en overdrijven of afzwakken van het
antwoord/je gevoel. De eigen mening wordt versterkt.
Moderate; Je eigen mening zwak je af maar niet om zwak uit de verf te komen maar meer
verlegen.
→ De score heeft IETS te maken met het construct maar wordt vertekend (vergroot of
verzwakt).
Voorbeeld: aandachtsproblemen afzwakken omdat je geen specialistische hulp wilt.
3. Social desirability = sociaal wenselijke antwoorden (zeker wanneer de onderzoeker erbij is of
vragenlijst NIET geanonimiseerd is).
4. Malingering = doen alsof je slechter bent dan dat je echt bent (overdrijven), vanwege
consequentie. Voorbeeld: militaire dienst plicht en doen alsof je zwak was.
Dit komt niet vaak voor in de sociale wetenschap bij onzichtbare constructen.
Voorbeeld: Het doen alsof je zwaar depressief bent, minder presteren op toetsen,
aandachtsproblemen overdrijven.
5. Careless or random responding = onzorgvuldig, niet lezen, geen tijd of geen zin. Random
getallen omcirkelen en niet kijken of je de vraag weet (dit is anders dan gokken).
→ De score heeft NIKS te maken met het onderliggende construct maar dit kan je minder
goed zien.
→ Deze score wordt eerder gezien als error score en beïnvloed het minst de
betrouwbaarheid.
Het respons patroon van de deelnemer zal terug te zien worden bij meerdere meetinstrumenten
en zullen bijdragen aan betrouwbaarheid door systematiek.
6. Guessing (performance tests) = gokken (omdat je de vraag leest en het antwoord niet weet).
Het is een antwoordstrategie die geen enkele informatie geeft over het onderliggende
construct. De score is niet informatief over het construct. Voorbeeld: bloktoets.
→ De score heeft NIKS te maken met het onderliggende construct.
7. (Liegen)
Als de toets betrouwbaar is kan de manier van antwoorden op de toets (Respons Bias) de scores uit
de toets niet bruikbaar maken.
Kun je iets doen tegen deze vormen van vertekening?
1
, 1. Acquiescence BIAS =
Hebben deze mensen echt zorgvuldig gelezen en ingevuld of niet? Voorbeeld:
Persoon 1 heeft hoge scores
Persoon 2 heeft hoge scores (door BIAS)
➔ De onderliggende true score is anders door de BIAS.
Probleem betrouwbaarheid en validiteit:
- De geobserveerde betrouwbaarheid wordt onterecht hoger.
De Acquiescence BIAS leidt tot overschatting van de betrouwbaarheid (hoog getal op
alle items → systematische variantie).
- De geobserveerde validiteit wordt onterecht hoger (lijkt beter dan dat die is).
De Acquiescence BIAS leidt ook tot problemen met validiteit doordat het geen goede
weergave is van het construct dat gemeten moet worden. Door het berekenen van
geobserveerde correlatie tussen twee vragenlijsten, leidt de overdrijving tot iets
constants tussen toetsen, en weergeeft deze BIAS een systematische bron en komt in de
geobserveerde correlatie.
Geen indicatie van het onderliggende construct doordat de vragen niet zijn gelezen.
Incorrect beeld van het construct wordt gevormd door de systematische BIAS. Dus de
echte betrouwbaarheid en validiteit wordt minder.
Minimale score leidt tot onderschatting van betrouwbaarheid? > Ja, door systematiek en de
grootte van de getallen maakt hierin niet uit.
3 en 4 antwoorden wordt gezien als systematiek (overal maximale of alleen maar hoge
antwoorden geven vormt de Respons Bias)
2. Moderate of extreme responding = de neiging om een extreem antwoord te geven of die te
voorkomen. Extreme; overdrijven. Moderate; afzwakken.
Probleem betrouwbaarheid en validiteit:
- De geobserveerde betrouwbaarheid wordt onterecht hoger.
Invloed op betrouwbaarheid hangt af van de soort vragenlijst.
Het antwoordpatroon blijft stabiel/consistent → systematisch. Overdrijven of afzwakken
van de items wordt overal gedaan waardoor de betrouwbaarheid hoger en overschat
wordt.
- De geobserveerde validiteit wordt onterecht hoger.
De validiteit leidt door moderate of extreme responding doordat wat die zou moeten
meten wordt vertekend door de neiging.
Mensen in de steekproef zullen verschillen in hun overdrijving en afzwakking of invullen
zoals het hoort. Dit vormt voor iedere persoon een totaalscore voor alle items.
→ Andere true score, dezelfde geobserveerde score; Mensen die dezelfde
geobserveerde testscore hebben scoren anders op het onderliggende construct doordat
2
Respons BIAS = hoe mensen kunnen antwoorden/reageren waardoor je NIET meet qua construct
wat je wilt meten (= validiteit). Voorbeeld: niet lezen, geen interesse, sociaal wenselijke antwoorden.
→ De testscores kunnen niet worden geïnterpreteerd als goede weergave van het construct.
Respons BIAS zijn vaak persoonlijke kenmerken → Respons BIAS vormt vaak systematische
vertekeningen (SxT). Voorbeeld: subject kenmerken is respons BIAS.
→ Hiermee wordt de betrouwbaarheid overschat en groter.
6 types van respons BIAS
1. Acquiescence BIAS = alleen mee-eens (maximale score) of oneens (minimale score) mee zijn
zonder de vraag te lezen. Mensen zeggen JA of NEE (alle hoogte en laagste scores invullen
zonder te lezen). Ze zijn te stil of te veel met de stellingen eens.
→ De score heeft NIKS te maken met het onderliggende construct.
2. Extreme and moderate responding = extreem of ingetogen antwoord.
Extreem; Deze mensen hebben wel de vraag gelezen en overdrijven of afzwakken van het
antwoord/je gevoel. De eigen mening wordt versterkt.
Moderate; Je eigen mening zwak je af maar niet om zwak uit de verf te komen maar meer
verlegen.
→ De score heeft IETS te maken met het construct maar wordt vertekend (vergroot of
verzwakt).
Voorbeeld: aandachtsproblemen afzwakken omdat je geen specialistische hulp wilt.
3. Social desirability = sociaal wenselijke antwoorden (zeker wanneer de onderzoeker erbij is of
vragenlijst NIET geanonimiseerd is).
4. Malingering = doen alsof je slechter bent dan dat je echt bent (overdrijven), vanwege
consequentie. Voorbeeld: militaire dienst plicht en doen alsof je zwak was.
Dit komt niet vaak voor in de sociale wetenschap bij onzichtbare constructen.
Voorbeeld: Het doen alsof je zwaar depressief bent, minder presteren op toetsen,
aandachtsproblemen overdrijven.
5. Careless or random responding = onzorgvuldig, niet lezen, geen tijd of geen zin. Random
getallen omcirkelen en niet kijken of je de vraag weet (dit is anders dan gokken).
→ De score heeft NIKS te maken met het onderliggende construct maar dit kan je minder
goed zien.
→ Deze score wordt eerder gezien als error score en beïnvloed het minst de
betrouwbaarheid.
Het respons patroon van de deelnemer zal terug te zien worden bij meerdere meetinstrumenten
en zullen bijdragen aan betrouwbaarheid door systematiek.
6. Guessing (performance tests) = gokken (omdat je de vraag leest en het antwoord niet weet).
Het is een antwoordstrategie die geen enkele informatie geeft over het onderliggende
construct. De score is niet informatief over het construct. Voorbeeld: bloktoets.
→ De score heeft NIKS te maken met het onderliggende construct.
7. (Liegen)
Als de toets betrouwbaar is kan de manier van antwoorden op de toets (Respons Bias) de scores uit
de toets niet bruikbaar maken.
Kun je iets doen tegen deze vormen van vertekening?
1
, 1. Acquiescence BIAS =
Hebben deze mensen echt zorgvuldig gelezen en ingevuld of niet? Voorbeeld:
Persoon 1 heeft hoge scores
Persoon 2 heeft hoge scores (door BIAS)
➔ De onderliggende true score is anders door de BIAS.
Probleem betrouwbaarheid en validiteit:
- De geobserveerde betrouwbaarheid wordt onterecht hoger.
De Acquiescence BIAS leidt tot overschatting van de betrouwbaarheid (hoog getal op
alle items → systematische variantie).
- De geobserveerde validiteit wordt onterecht hoger (lijkt beter dan dat die is).
De Acquiescence BIAS leidt ook tot problemen met validiteit doordat het geen goede
weergave is van het construct dat gemeten moet worden. Door het berekenen van
geobserveerde correlatie tussen twee vragenlijsten, leidt de overdrijving tot iets
constants tussen toetsen, en weergeeft deze BIAS een systematische bron en komt in de
geobserveerde correlatie.
Geen indicatie van het onderliggende construct doordat de vragen niet zijn gelezen.
Incorrect beeld van het construct wordt gevormd door de systematische BIAS. Dus de
echte betrouwbaarheid en validiteit wordt minder.
Minimale score leidt tot onderschatting van betrouwbaarheid? > Ja, door systematiek en de
grootte van de getallen maakt hierin niet uit.
3 en 4 antwoorden wordt gezien als systematiek (overal maximale of alleen maar hoge
antwoorden geven vormt de Respons Bias)
2. Moderate of extreme responding = de neiging om een extreem antwoord te geven of die te
voorkomen. Extreme; overdrijven. Moderate; afzwakken.
Probleem betrouwbaarheid en validiteit:
- De geobserveerde betrouwbaarheid wordt onterecht hoger.
Invloed op betrouwbaarheid hangt af van de soort vragenlijst.
Het antwoordpatroon blijft stabiel/consistent → systematisch. Overdrijven of afzwakken
van de items wordt overal gedaan waardoor de betrouwbaarheid hoger en overschat
wordt.
- De geobserveerde validiteit wordt onterecht hoger.
De validiteit leidt door moderate of extreme responding doordat wat die zou moeten
meten wordt vertekend door de neiging.
Mensen in de steekproef zullen verschillen in hun overdrijving en afzwakking of invullen
zoals het hoort. Dit vormt voor iedere persoon een totaalscore voor alle items.
→ Andere true score, dezelfde geobserveerde score; Mensen die dezelfde
geobserveerde testscore hebben scoren anders op het onderliggende construct doordat
2
