Samenvatting sociologie

Sociologie artikelen samenvatting

Week 1 en 2

Emancipatie is het proces waarin een groep vanuit een als onrechtvaardig beoordeelde situatie op
weg gaat naar een rechtvaardigere situatie van gelijke behandeling.
Twee voorwaardig voor het een emancipatiebeweging is: 1 het is een sociale beweging | 2 de situatie
wordt als onrechtvaardig ervaren.

Volgens Aristoteles moet iedereen krijgen en handelen naar talent, echter alleen als dit talent ook
daadwerkelijk benut wordt.

Rechtvaardigheid in een standenmaatschappij betekent dat mensen het recht hebben te worden
behandeld naar hun stand en de plicht hebben om te handelen naar hun stand.

Liberalisme: zet zich af tegen voorrechten
 dubbele rechtvaardigheidsbegrip: geen privileges, iedereen is formeel gelijk | maar het talent wordt
vervangen door verdiensten in economische en private sfeer. Dit is rechtvaardig omdat het op
rechtvaardige wijze verkregen is en het draagt bij een de meritocratie (samenleving waarin verdeling is
gemaakt op basis van verdiensten)

Socialisten en communisten verzetten zich tegen liberalen omdat het verschil in afkomst leidt tot een
ongelijke startpositie in de maatschappij en de marktordening heeft een politiek karakter 
behoeftecriterium; iedereen moet naar behoefte krijgen (consumptief, talent) daarentegen ook
presteren naar vermogen.

Rechtvaardigheidsbeginselen verzorgingsstaat:
1. Historisch verworden rechten worden beschermd
2. Formele gelijkheid wordt gegarandeerd
3. Het verdienstencriterium
4. Behoeftecriterium (PGB enz.)
5. Capaciteitscriterium

De individualisering kwam op gang.

Marginalisering: het risico naar de marge van de samenleving te worden gedrukt en worden
belemmerd in je persoonlijke ontplooiing  altijd het resultaat van structurele achterstelling

Ontwikkelingen van emancipatiebewegingen:
1 bewustwording en afhankelijkheid: hoe ziet de gewenste berechtiging eruit? | hoe realiseer je dat?
Hier kunnen twee beïnvloedingsmogelijkheden aan te pas komen:
1. Vertegenwoordigers van de minoriteiten kunnen proberen de dominant te overtuigen van de
onrechtvaardigheid
2. Spontane acties
Wanneer die acties niet tot positieve resultaten leiden:
 Acceptatie (van de uitgangssituatie)
 Assimilatie (“oplossen” in de dominante groep)
 Open conflict (nieuwe ontwikkelingen ontstaan)

2 identiteit en conflict: verzet en distantie
 Leden van de minoriteiten achten heersende groepen schuldig
 Gehele sociale ordening die deze situatie produceert wordt als onrechtvaardig beschouwd.

Bij radicale bewegingen spreken we van contraculturen in plaats van subculturen. Zij bereiken door
middel van geweld en verbreding hun doelen.

Hoe reageren dominante culturen op emancipatiebewegingen:
1. Ze bezwijken onder druk
2. Er wordt tegengas gegeven
3. Fysieke repressie: dominant bedreigt de emancipatiebeweging

, Repressieve tolerantie: beweging wordt getolereerd zolang het geen gevaar vormt.

3 mars door instituties: beweging is onderdeel geworden van “normale” politiek-culturele spectrum
 Leden van de beweging moeten het op eigen kracht doen
 Ze beseffen dat legitieme machtsvorming onmisbaar is om rechtvaardigheidsopvattingen bij te
stellen

Twee situaties waarin minoriteit hun doel nog niet hebben behaald:
1. Falen in het veroveren of verwerven van posities (minderheid)
2. Voortrekkers passen zich niet aan en verliezen de identiteit van de minoriteit (inkapselen)

De praktijk wijst uit dat bovengenoemde fases vaak niet in chronologische volgorde verlopen.

Emancipatieparadox: om mensen te emanciperen moet hun eerst de wil van een ander worden
opgelegd (soort indoctrinatie)

Zieligheidssyndroom: minoriteiten worden beschouwd als onmondige, niet serieus te nemen mensen
voor wie gezorgd moet worden

Sinds 2007 is ook een inburgeringscursus in Nederland verplicht als immigrant.



Week 3

Nederland/ Nederlandse jongeren:

 kiezen elkaar op basis van herkomst(land)
 wordt meer gefocust op groepen
 grote openheid ten opzichte van cultureel pluralisme en ontwikkelingen binnen eigen zuil/
cultuur. Ook in de media, politiek en wetenschap
 Nederland rangschikt in statistieken op zowel sociaal-economisch gebied, als fysieke
problemen, als etnische achtergronden
 Islam is belangrijkste godsdienst in betreffende onderzochte wijk, vooral Marokkaanse
afkomst
 “wij” zijn mensen van dezelfde afkomst

Frankrijk/ Franse jongeren:

 kiezen elkaar op basis van de wijk
 wordt meer gefocust op het individu
 gelijkheid – eenheid – burger mag niet beroepen op groepsrechten  iedereen is Fransman.
Ook alle scholen handelen vanuit deze visie (bijvoorbeeld hoofddoeken zijn verboden op
scholen)
 rangschikt in statistieken eerder sociaal-economisch en op het gebied van fysieke problemen
(probleemwijken)
 islam is belangrijkste godsdienst in betreffende onderzochte wijk, vooral Noord- en West-
Afrikaanse afkomst
 “wij” zijn mensen uit dezelfde wijk
 ook (drugs)criminaliteit zorgt voor een sterkere groepsidentiteit (kat- en muisspel)
 de jongeren onderscheiden zich in drie groepen: wit/ zwart/ Arabier  hiermee wordt meer
gedold dan serieus onderscheid gemaakt. “de fransman” is wit en dit wordt wel vaak als
negatief gezien

Vorming van de identiteit wordt beïnvloed door de dominante politieke cultuur van de staat en de
hiermee verbonden identitaire vocabulair (de woorden waardoor groepen in een hokje worden
geplaatst en door worden gecategoriseerd, bijvoorbeeld ‘allochtoon’)

Frankrijk en Nederland hanteren verschillend beleid ten opzichte van immigranten en geven in
verschillende mate vrijheid van culturele eigenheid.