Onderwijswetenschappen
College 2
Leertheorieën
Behaviorisme
Leren is een verandering van observeerbaar gedrag. Algemene wetten (gelden voor alle
hogere organismen)
Leren = conditioneren (aanbieden van bepaalde prikkel stimuli of reinforcement).
Twee vormen: Klassieke en operant conditioneren.
Operant conditioneren
Positieve reinforcement: bijv. snoepje geven = positief toevoegen
Negatieve reinforcement: bijv. vaatwasser niet doen = negatief weghalen
Elke keer beloning heeft geen zin, effectiever is om de zoveel keer beloning.
Klassenmanagement
Veilig en productief klimaat schappen, waardoor leerlingen zo goed mogelijk in staat gesteld
worden te leren.
Twee benaderingen:
Applied behavior analysis
Doelen: stimuleer gewenst gedrag en ontmoedig ongewenst gedrag.
Prompts and shaping
Prompts: Herinnering om de zoveel tijd.
Shaping: wat je vraagt, gewenste gedrag is lastig. Gewenste gedrag wordt geshaped. (bijv.
als de helft van de klas klaar is krijgen jullie allemaal pannenkoeken, nu vind ik dat 75% klaar
moet zijn, zo bouw je uit naar de 100%)
Ontmoedigen
Beloon tegenovergestelde
Beëindig reinforcement (extinction)
Verwijder bestaande, positieve stimuli
Geef nieuwe, negatieve stimuli (straffen)
Waarom is reinforcement effectief?
Behaviorisme: gewenste gedrag wordt versterkt en ongewenst gedrag afgezwakt.
Cognitivisme: reinforcement bevat informatie waarmee leerlingen het gewenste
gedrag kunnen versterken.
Instructiemethoden
Geprogrammeerde instructie
Cognitivisme
Hoe veranderen de cognitieve structuren na het leren. Nadruk op individuele verschillen.
Sociaal-constructivisme
Wat er in de hersenen afspeelt tijdens het leren is belangrijk. Leren is het opbouwen van
kennisstructuren.
Belangrijk verschil: hoeveel aandacht eruit gaat naar de mentale processen (wat zich
afspeelt in de hersenen).
, Principes die voor iedereen werken:
1. Niemand herhaalt gedrag dat wordt gestraft/ genegeerd
2. Wanneer acties leiden tot positieve uitkomst, worden deze herhaald
3. Leraren kunnen niet goed gedrag herkennen. Ze reageren op ongewenst gedrag.
4. Waardering moet oprecht zijn om effect te hebben
5. Leerlingen kunnen altijd leren om meer zelfmanagement toe te passen
College 3
Sensorisch geheugen, na 2 sec ben je alles vergeten. Dit komt doordat andere stimuli
binnenkomen.
Centrale uitvoerende macht (central executive): begeleidt aandacht, maakt plannen en
beslist welke informatie opgehaald moet worden.
De fonologische lus (The phonological loop): is een spraak en geluid gerelateerd systeem om
woorden en geluiden in het kortetermijngeheugen vast te houden en te verversen. Het
houdt kort verbale informatie vast en houdt het actief door middel van een lus: het herhaalt
en oefent de informatie.
Het visuospatial sketchpad (the visuospatial sketchpad): is de plek waar beelden en
ruimtelijke informatie worden opgeslagen en gemanipuleerd. Dit systeem kan gelijktijdig
met de fonologische lus worden gebruikt, maar beide hebben slechts een kleine capaciteit.
Eposodische buffer: integreert informatie uit de fonologische lus, het visuospatial sketchpad
en langetermijngeheugen, onder toezicht van de centrale uitvoerder, om zo complexe
herinneringen te kunnen maken.
George Miller: gemiddeld onthouden mensen 7 dingen in hun werkgeheugen. Met een
spreiding van 2.
Hoe je informatie opslaat, bepaalt hoe goed je de informatie terug kunt halen.
Succesfactoren (onafhankelijk van elkaar):
1. De hoeveelheid verwerking (oefening baart kunst)
2. De diepte van de verwerking (betekenisvol leren)
3. De verrijking tijdens de verwerking
1. Pirolli & Anderson
Oefenfase: leer zinnen uit het hoofd
Testfase: herken geleerde zinnen
Reactietijd werd korter naarmate er meer dagen voorbijgingen.
Reactietijd = 1,40 x oefentijd-0,24
2. Crave & Doving
Bij diepe verwerking is de verwerkingstijd langer, maar de geheugenprestatie beter.
Diepte van verwerking
Structureel – uiterlijk
College 2
Leertheorieën
Behaviorisme
Leren is een verandering van observeerbaar gedrag. Algemene wetten (gelden voor alle
hogere organismen)
Leren = conditioneren (aanbieden van bepaalde prikkel stimuli of reinforcement).
Twee vormen: Klassieke en operant conditioneren.
Operant conditioneren
Positieve reinforcement: bijv. snoepje geven = positief toevoegen
Negatieve reinforcement: bijv. vaatwasser niet doen = negatief weghalen
Elke keer beloning heeft geen zin, effectiever is om de zoveel keer beloning.
Klassenmanagement
Veilig en productief klimaat schappen, waardoor leerlingen zo goed mogelijk in staat gesteld
worden te leren.
Twee benaderingen:
Applied behavior analysis
Doelen: stimuleer gewenst gedrag en ontmoedig ongewenst gedrag.
Prompts and shaping
Prompts: Herinnering om de zoveel tijd.
Shaping: wat je vraagt, gewenste gedrag is lastig. Gewenste gedrag wordt geshaped. (bijv.
als de helft van de klas klaar is krijgen jullie allemaal pannenkoeken, nu vind ik dat 75% klaar
moet zijn, zo bouw je uit naar de 100%)
Ontmoedigen
Beloon tegenovergestelde
Beëindig reinforcement (extinction)
Verwijder bestaande, positieve stimuli
Geef nieuwe, negatieve stimuli (straffen)
Waarom is reinforcement effectief?
Behaviorisme: gewenste gedrag wordt versterkt en ongewenst gedrag afgezwakt.
Cognitivisme: reinforcement bevat informatie waarmee leerlingen het gewenste
gedrag kunnen versterken.
Instructiemethoden
Geprogrammeerde instructie
Cognitivisme
Hoe veranderen de cognitieve structuren na het leren. Nadruk op individuele verschillen.
Sociaal-constructivisme
Wat er in de hersenen afspeelt tijdens het leren is belangrijk. Leren is het opbouwen van
kennisstructuren.
Belangrijk verschil: hoeveel aandacht eruit gaat naar de mentale processen (wat zich
afspeelt in de hersenen).
, Principes die voor iedereen werken:
1. Niemand herhaalt gedrag dat wordt gestraft/ genegeerd
2. Wanneer acties leiden tot positieve uitkomst, worden deze herhaald
3. Leraren kunnen niet goed gedrag herkennen. Ze reageren op ongewenst gedrag.
4. Waardering moet oprecht zijn om effect te hebben
5. Leerlingen kunnen altijd leren om meer zelfmanagement toe te passen
College 3
Sensorisch geheugen, na 2 sec ben je alles vergeten. Dit komt doordat andere stimuli
binnenkomen.
Centrale uitvoerende macht (central executive): begeleidt aandacht, maakt plannen en
beslist welke informatie opgehaald moet worden.
De fonologische lus (The phonological loop): is een spraak en geluid gerelateerd systeem om
woorden en geluiden in het kortetermijngeheugen vast te houden en te verversen. Het
houdt kort verbale informatie vast en houdt het actief door middel van een lus: het herhaalt
en oefent de informatie.
Het visuospatial sketchpad (the visuospatial sketchpad): is de plek waar beelden en
ruimtelijke informatie worden opgeslagen en gemanipuleerd. Dit systeem kan gelijktijdig
met de fonologische lus worden gebruikt, maar beide hebben slechts een kleine capaciteit.
Eposodische buffer: integreert informatie uit de fonologische lus, het visuospatial sketchpad
en langetermijngeheugen, onder toezicht van de centrale uitvoerder, om zo complexe
herinneringen te kunnen maken.
George Miller: gemiddeld onthouden mensen 7 dingen in hun werkgeheugen. Met een
spreiding van 2.
Hoe je informatie opslaat, bepaalt hoe goed je de informatie terug kunt halen.
Succesfactoren (onafhankelijk van elkaar):
1. De hoeveelheid verwerking (oefening baart kunst)
2. De diepte van de verwerking (betekenisvol leren)
3. De verrijking tijdens de verwerking
1. Pirolli & Anderson
Oefenfase: leer zinnen uit het hoofd
Testfase: herken geleerde zinnen
Reactietijd werd korter naarmate er meer dagen voorbijgingen.
Reactietijd = 1,40 x oefentijd-0,24
2. Crave & Doving
Bij diepe verwerking is de verwerkingstijd langer, maar de geheugenprestatie beter.
Diepte van verwerking
Structureel – uiterlijk
