Gezondheidsbevordering
Borstkanker
(Pfizer, z.d.)
Instelling: Hogeschool Inholland (locatie Alkmaar)
Opleiding: Verpleegkunde
Jaar en cohort: 3 | 2018
,Voorwoord 26 april 2021, Stompetoren
Voor u ligt het verantwoordingsverslag voor het vak ‘Gezondheidsbevordering’. Dit verslag is
geschreven door X, derdejaars verpleegkunde student aan de Hogeschool Inholland, locatie Alkmaar.
Mijn keuze ging uit naar het gezondheidsprobleem borstkanker omdat ik helaas een aantal vrouwen
ken die recent de diagnose borstkanker hebben gekregen en hiervoor een zware behandeling hebben
moeten ondergaan. Het leek mij interessant en leerzaam om mij verder te verdiepen in dit
gezondheidsprobleem en hieromheen een gezondheidsvoorlichting vorm te geven.
Uit privacyoverwegingen staan in dit verslag geen namen van personen vermeld. Ik wil de vrouwen die
hebben deelgenomen aan de gezondheidsvoorlichting bedanken voor hun aanwezigheid, kritische
vragen en inzet, zowel voor als tijdens de voorlichting. Tot slot wil ik mijn docent X bedanken voor de
begeleiding gedurende de opdracht.
Veel leesplezier toegewenst.
2
,Inhoudsopgave
1. Gezondheidsprobleem.......................................................................................................................4
2. Health concept van Lalonde...............................................................................................................6
3. Doelgroep...........................................................................................................................................8
4. Gedragsanalyse...................................................................................................................................9
4.1. ASE-model...................................................................................................................................9
4.2. Fasen van gedragsverandering..................................................................................................11
5. Doelformulering...............................................................................................................................12
6. Voorlichtingsbijeenkomsten.............................................................................................................13
6.1. Bijeenkomst 1............................................................................................................................13
6.2. Bijeenkomst 2............................................................................................................................13
6.3. Bijeenkomst 3............................................................................................................................14
7. Evaluatie...........................................................................................................................................15
8. Reflectie............................................................................................................................................16
Literatuurlijst........................................................................................................................................17
Bijlage 1: Enquêtevragen......................................................................................................................20
Bijlage 2: Analyse enquêtevragen.........................................................................................................24
Bijlage 3: Feedback expert....................................................................................................................27
Bijlage 4: Evaluatie doelgroep..............................................................................................................28
Bijlage 5: Beoordeling artikelen............................................................................................................32
5.1. Zoekstrategie.............................................................................................................................32
5.2. Beoordelingsformulieren...........................................................................................................33
Bijlage 6: Authenticiteitsverklaring expert............................................................................................39
Bijlage 7: Toestemmingsformulier gebruik beeldmateriaal..................................................................40
3
, 1. Gezondheidsprobleem
Prevalentie en incidentie
Borstkanker is de meest voorkomende vorm van kanker onder Nederlandse vrouwen (RIVM, 2020). In
2019 bedroeg het aantal nieuwe gevallen van een invasieve vorm van borstkanker 1,7 per 1.000
vrouwen. Dit wil zeggen dat er in dit jaar net geen vijftienduizend nieuwe gevallen waren. Borstkanker
komt nauwelijks voor bij vrouwen jonger dan 25 jaar. Nadat vrouwen de leeftijd van 25 jaar hebben
bereikt neemt het aantal nieuwe gevallen toe. De resultaten in Figuur 1 laten zien dat in de
lijftijdsgroep 75-79 jaar het aantal nieuwe gevallen kleiner is dan in de daaraan voorgaande
leeftijdsgroepen (Volksgezondheidszorg, 2020). Het aantal gevallen is in deze groep lager omdat
vrouwen na hun 75e niet meer worden opgeroepen voor het bevolkingsonderzoek naar borstkanker.
Figuur 1. Aantal nieuwe gevallen van borstkanker in 2019. Overgenomen van
Volksgezondheidszorg, 2020
(https://www.volksgezondheidenzorg.info/onderwerp/borstkanker).
Op 1 januari 2019 waren er ongeveer 118.300 vrouwen met invasieve borstkanker. Dit zijn 13,6
gevallen per 10000 vrouwen (Volksgezondheidszorg, 2020). Deze cijfers betreffen de
tienjaarsprevalentie. Dit begrip omschrijft het aantal vrouwen dat in een periode van tien jaar
voorafgaand aan de peildatum borstkanker heeft gekregen of op deze datum nog in leven was.
Wat betreft de incidentie en prevalentie bij mannen: in 2019 kregen 130 mannen de diagnose
borstkanker. Op 1 januari 2019 waren er ongeveer 750 mannen met borstkanker
(Volksgezondheidszorg, 2020).
Mortaliteit
In 2019 zijn 3050 vrouwen overleden aan borstkanker. Dit komt neer op 34,9 per 100.000 vrouwen.
De sterfte aan borstkanker neemt toe met de leeftijd en is in de leeftijdsklasse van 30-59 jaar een van
de belangrijkste doodsoorzaken voor vrouwen. In ditzelfde jaar overleden 21 mannen aan dezelfde
ziekte (Volksgezondheidszorg, 2020).
Ziektelast
Volksgezondheidszorg (2020) beschrijft dat borstkanker bij vrouwen veel ziektelast veroorzaakt. Het is
zelfs zo dat in de top tien van ziekten die de grootste ziektelast veroorzaken bij vrouwen, borstkanker
in 2018 de achtste plaats innam. Ziektelast wordt uitgedrukt in Disability Adjusted Life Sears (DALY).
Dit is een samengestelde maat voor gezondheidsverlies en is opgebouwd uit twee componenten:
4
Borstkanker
(Pfizer, z.d.)
Instelling: Hogeschool Inholland (locatie Alkmaar)
Opleiding: Verpleegkunde
Jaar en cohort: 3 | 2018
,Voorwoord 26 april 2021, Stompetoren
Voor u ligt het verantwoordingsverslag voor het vak ‘Gezondheidsbevordering’. Dit verslag is
geschreven door X, derdejaars verpleegkunde student aan de Hogeschool Inholland, locatie Alkmaar.
Mijn keuze ging uit naar het gezondheidsprobleem borstkanker omdat ik helaas een aantal vrouwen
ken die recent de diagnose borstkanker hebben gekregen en hiervoor een zware behandeling hebben
moeten ondergaan. Het leek mij interessant en leerzaam om mij verder te verdiepen in dit
gezondheidsprobleem en hieromheen een gezondheidsvoorlichting vorm te geven.
Uit privacyoverwegingen staan in dit verslag geen namen van personen vermeld. Ik wil de vrouwen die
hebben deelgenomen aan de gezondheidsvoorlichting bedanken voor hun aanwezigheid, kritische
vragen en inzet, zowel voor als tijdens de voorlichting. Tot slot wil ik mijn docent X bedanken voor de
begeleiding gedurende de opdracht.
Veel leesplezier toegewenst.
2
,Inhoudsopgave
1. Gezondheidsprobleem.......................................................................................................................4
2. Health concept van Lalonde...............................................................................................................6
3. Doelgroep...........................................................................................................................................8
4. Gedragsanalyse...................................................................................................................................9
4.1. ASE-model...................................................................................................................................9
4.2. Fasen van gedragsverandering..................................................................................................11
5. Doelformulering...............................................................................................................................12
6. Voorlichtingsbijeenkomsten.............................................................................................................13
6.1. Bijeenkomst 1............................................................................................................................13
6.2. Bijeenkomst 2............................................................................................................................13
6.3. Bijeenkomst 3............................................................................................................................14
7. Evaluatie...........................................................................................................................................15
8. Reflectie............................................................................................................................................16
Literatuurlijst........................................................................................................................................17
Bijlage 1: Enquêtevragen......................................................................................................................20
Bijlage 2: Analyse enquêtevragen.........................................................................................................24
Bijlage 3: Feedback expert....................................................................................................................27
Bijlage 4: Evaluatie doelgroep..............................................................................................................28
Bijlage 5: Beoordeling artikelen............................................................................................................32
5.1. Zoekstrategie.............................................................................................................................32
5.2. Beoordelingsformulieren...........................................................................................................33
Bijlage 6: Authenticiteitsverklaring expert............................................................................................39
Bijlage 7: Toestemmingsformulier gebruik beeldmateriaal..................................................................40
3
, 1. Gezondheidsprobleem
Prevalentie en incidentie
Borstkanker is de meest voorkomende vorm van kanker onder Nederlandse vrouwen (RIVM, 2020). In
2019 bedroeg het aantal nieuwe gevallen van een invasieve vorm van borstkanker 1,7 per 1.000
vrouwen. Dit wil zeggen dat er in dit jaar net geen vijftienduizend nieuwe gevallen waren. Borstkanker
komt nauwelijks voor bij vrouwen jonger dan 25 jaar. Nadat vrouwen de leeftijd van 25 jaar hebben
bereikt neemt het aantal nieuwe gevallen toe. De resultaten in Figuur 1 laten zien dat in de
lijftijdsgroep 75-79 jaar het aantal nieuwe gevallen kleiner is dan in de daaraan voorgaande
leeftijdsgroepen (Volksgezondheidszorg, 2020). Het aantal gevallen is in deze groep lager omdat
vrouwen na hun 75e niet meer worden opgeroepen voor het bevolkingsonderzoek naar borstkanker.
Figuur 1. Aantal nieuwe gevallen van borstkanker in 2019. Overgenomen van
Volksgezondheidszorg, 2020
(https://www.volksgezondheidenzorg.info/onderwerp/borstkanker).
Op 1 januari 2019 waren er ongeveer 118.300 vrouwen met invasieve borstkanker. Dit zijn 13,6
gevallen per 10000 vrouwen (Volksgezondheidszorg, 2020). Deze cijfers betreffen de
tienjaarsprevalentie. Dit begrip omschrijft het aantal vrouwen dat in een periode van tien jaar
voorafgaand aan de peildatum borstkanker heeft gekregen of op deze datum nog in leven was.
Wat betreft de incidentie en prevalentie bij mannen: in 2019 kregen 130 mannen de diagnose
borstkanker. Op 1 januari 2019 waren er ongeveer 750 mannen met borstkanker
(Volksgezondheidszorg, 2020).
Mortaliteit
In 2019 zijn 3050 vrouwen overleden aan borstkanker. Dit komt neer op 34,9 per 100.000 vrouwen.
De sterfte aan borstkanker neemt toe met de leeftijd en is in de leeftijdsklasse van 30-59 jaar een van
de belangrijkste doodsoorzaken voor vrouwen. In ditzelfde jaar overleden 21 mannen aan dezelfde
ziekte (Volksgezondheidszorg, 2020).
Ziektelast
Volksgezondheidszorg (2020) beschrijft dat borstkanker bij vrouwen veel ziektelast veroorzaakt. Het is
zelfs zo dat in de top tien van ziekten die de grootste ziektelast veroorzaken bij vrouwen, borstkanker
in 2018 de achtste plaats innam. Ziektelast wordt uitgedrukt in Disability Adjusted Life Sears (DALY).
Dit is een samengestelde maat voor gezondheidsverlies en is opgebouwd uit twee componenten:
4
