Basis co-schap LH/VV: sectorweek varken Iris Schoonderwaldt
Inhoudsopgave
Medicijngebruik in de varkenshouderij ................................................................................................... 2
Op zoek naar medicijnen ..................................................................................................................... 2
Overige medicijnen ............................................................................................................................. 3
Aanscherping beleid ............................................................................................................................ 4
Aangifteplichtige ziektes ..................................................................................................................... 6
Varkenspest ..................................................................................................................................... 6
Mond-en-klauwzeer ........................................................................................................................ 6
Pluimvee .............................................................................................................................................. 6
Injectieadviezen en bloedtappen ............................................................................................................ 8
Injecteren ............................................................................................................................................ 8
Bloedtappen ........................................................................................................................................ 9
Huisvesting en klimaat .......................................................................................................................... 10
Huisvesting ........................................................................................................................................ 10
Klimaat............................................................................................................................................... 11
Ventilatie ....................................................................................................................................... 12
Temperatuur.................................................................................................................................. 14
Fertiliteit ................................................................................................................................................ 17
Cyclus zeug ........................................................................................................................................ 17
Oestrus .............................................................................................................................................. 17
Inseminatie ........................................................................................................................................ 17
Dracht ................................................................................................................................................ 18
Terugkomers...................................................................................................................................... 18
Partus................................................................................................................................................. 18
Aangifteplichtige ziektes ....................................................................................................................... 19
Sensitiviteit en specificiteit................................................................................................................ 19
Opdrachten........................................................................................................................................ 19
Casuïstieken varkenshouderij................................................................................................................ 21
Kraamstal ........................................................................................................................................... 21
Gespeende biggen ............................................................................................................................. 28
Vleesvarkens...................................................................................................................................... 32
Zeugen ............................................................................................................................................... 39
1
,Basis co-schap LH/VV: sectorweek varken Iris Schoonderwaldt
Medicijngebruik in de varkenshouderij
Op zoek naar medicijnen
• Plan van aanpak is uitgevoerd
• Waarschijnlijkheidsdiagnose (WDx) gesteld
• Behandeling moet plaatsvinden, maar hoe en met wat?
Probleem: zeug in kraamhok 1 dag na werpen. WDx: mastitis.
NB: risicofactoren op het bedrijf zijn in kaart gebracht en zoveel mogelijk gereduceerd. Dus waarom
wordt deze ziek en hoe voorkomen we dat de rest ook ziek wordt?
Verantwoord kiezen
• Kanalisatie
• MRL
Middelen
• Repertorium Diergeneesmiddelen FIDIN
• Positieve lijst Diergeneesmiddelen (PLD, antibiotica op IKB niveau)
o Werkzame stof
o Productnaam
o Toedieningsvorm
o Registratienummer
o Registratiehouder
o Wachttijd IKB in dagen
• Formularium KNMvD
o Doel: voorkomen resistentie
o Alleen de meest voorkomende indicaties
o Gebaseerd op landelijke resistentie gegevens
o Alleen de zuivere stoffen, waarvoor ten minste 1 preparaat beschikbaar is op de
positieve lijst voor IKB-bedrijven.
o Cbg-meb → positieve lijst → formularium KNMVD → praktijkformularium →
bedrijfsformularium
• Praktijkformularium VGZ
Indeling antibiotica
• 1e keuze
o Goede werkzaamheid
o Ruime veiligheidsmarge
o Geen effect op ESBL en AmpC
o Geen restrictief beleid vereist
• • 2e keuze
o Voldoet niet volledig aan eisen 1e keus: Nee, tenzij: bedrijfshistorie/ABG
o Geen restrictief beleid vereist
• • 3 keuze
e
o Restrictief beleid vereist: Nee, tenzij ABG. Zo ja: Individueel en niet IKB
Restrictief gebruik:
• 3e en 4e Generatie cefalosporinen (ceftiofur, cefquinome)
• Fluoroquinolonen (enrofloxacine)
2
,Basis co-schap LH/VV: sectorweek varken Iris Schoonderwaldt
Criteria
• Werkzaamheid
o Empirie
o ABG + algemeen inzicht in farmacokinetiek
o Klinisch-farmacologisch onderzoek
o Onderzoek m.b.v. infectie-modellen
o Goed opgezette veldstudies
• Schadelijke neveneffecten
o Doeldiertoxiciteit
o Weefselirritatie
o Residuen
o Resistentie-inductie
o Milieu-belasting
• Economische factoren
• Gebruiksgemak
Cascade voor voedselproducerende dieren
• Geen geregistreerd middel beschikbaar
• Diergeneeskundige noodzaak tot handelen
• Werkzame stof op bijlage I, II, of III van EU richtlijn 2377/90
• Wachttijd minimaal 28 dagen voor vlees
• Administratie
UDD maatregel, Bijlage 9 Regeling Diergeneesmiddelen
• Alle AB UDD, maar er zijn enkele uitzonderingen:
o Eerste keus: die op bedrijfsbehandelplan (BBP) staan mogen afgegeven worden, voor
max. 15% van de dieren at risk.
o Tweede keus: alleen uitzonderingen (je mag er 3 definiëren), dan elke 14 dagen het
bedrijf bezoeken (i.p.v. 30 dagen) om te controleren dat gebruik van het middel nog
steeds nodig is.
o Andere AB: per dier per behandeling
Overige medicijnen
NSAID’s Bedozane
Finadyne Swine
Flunixine 5%
Ketofen 10%
Metacam 20
Natrium-salicylaat
Novem 20
Pracetam 10%
Solacyl
Vetalgin
SAID’s Voreen susp.
Rapidexon 0,2%
Dexa-ject
Analgetica
3
, Basis co-schap LH/VV: sectorweek varken Iris Schoonderwaldt
Anaesthetica Stresnil (effect is erg wisselend)
Narketan 10 (ketamine)
Dit is het enige wat bij varkens geregistreerd is.
In een GD praktijk heb je dit meestal dus niet
staan.
Ontwormingsmiddelen Avermectines
Benzimidazolen
Imidazothiazolen
Denk goed na over wat je nodig hebt! Bijv. moet
ik ook de larvale stadia afdoden en doet dit
middel dat ook?
Anti-ectoparasitica Taktic
Avermectines
Euthanasie-middelen Barbituraten (opiatenregistratie!)
Combinatie van spierverslapper, hypnoticum en
lokaal anaestheticum
Aanscherping beleid
• Kwaliteitsrapport Gezondheidsraad
• Kwantiteit/dierdagdoseringen
• Alle AB zijn UDD per 1-3-2014
Er komen steeds minder middelen beschikbaar voor behandeling van dieren. Men is bang voor
resistentie en het risico dat we straks niet meer genoeg middelen hebben om humaan te kunnen
behandelen. Op het moment dat er nu een nieuw antibioticum ontdekt zou worden zou dit alleen
nog maar voor humaan gebruik zijn.
Dierdagdoseringen (DDD)
Dierdagdoseringen wordt beschouwd als het aantal dagen dat een gemiddeld aanwezig dier op een
bedrijf blootgesteld is aan een diergeneesmiddel.
Dierdagdoseringen worden berekend op basis van de dagelijkse dosis van een diergeneesmiddel en
zijn dus specifiek voor het soort dier.
Voorbeeld vleesvarkens
• Bedrijf met 1000 dieren van 70 kg = 70.000 kg.
• Gebruik diergeneesmiddel A: 5 liter/jaar
• Gebruik diergeneesmiddel B: 20 kg/jaar
• Gegevens middelen:
o A bevat 40% werkzame stof (400 mg/ml). Vastgestelde dosis per dag: 10 mg
werkzame stof per kg LG
o B bevat 25% werkzame stof (250 mg/g). Vastgestelde dosis per dag: 50 mg werkzame
stof per kg LG.
Middel A bevat dus 40% werkzame stof (400 mg/ml). Gebruik hiervan is 5L/jaar. Dit komt neer op
5000 x 400 = 2.000.000 mg per jaar. Hiermee kun je 2.000. = 200.000 kg varken behandelen.
Van dit middel heb je een DDD van 200..000 = 2,8
Middel B bevat dus 25% werkzame stof (250 mg/g). Gebruik hiervan is 20 kg/jaar. Dit komt neer op
20.000 x 250 = 5.000.000 mg per jaar. Hiermee kun je 5.000. = 100.000 kg varken
behandelen.
Van dit middel heb je een DDD van 100..000 = 1,4.
4
Inhoudsopgave
Medicijngebruik in de varkenshouderij ................................................................................................... 2
Op zoek naar medicijnen ..................................................................................................................... 2
Overige medicijnen ............................................................................................................................. 3
Aanscherping beleid ............................................................................................................................ 4
Aangifteplichtige ziektes ..................................................................................................................... 6
Varkenspest ..................................................................................................................................... 6
Mond-en-klauwzeer ........................................................................................................................ 6
Pluimvee .............................................................................................................................................. 6
Injectieadviezen en bloedtappen ............................................................................................................ 8
Injecteren ............................................................................................................................................ 8
Bloedtappen ........................................................................................................................................ 9
Huisvesting en klimaat .......................................................................................................................... 10
Huisvesting ........................................................................................................................................ 10
Klimaat............................................................................................................................................... 11
Ventilatie ....................................................................................................................................... 12
Temperatuur.................................................................................................................................. 14
Fertiliteit ................................................................................................................................................ 17
Cyclus zeug ........................................................................................................................................ 17
Oestrus .............................................................................................................................................. 17
Inseminatie ........................................................................................................................................ 17
Dracht ................................................................................................................................................ 18
Terugkomers...................................................................................................................................... 18
Partus................................................................................................................................................. 18
Aangifteplichtige ziektes ....................................................................................................................... 19
Sensitiviteit en specificiteit................................................................................................................ 19
Opdrachten........................................................................................................................................ 19
Casuïstieken varkenshouderij................................................................................................................ 21
Kraamstal ........................................................................................................................................... 21
Gespeende biggen ............................................................................................................................. 28
Vleesvarkens...................................................................................................................................... 32
Zeugen ............................................................................................................................................... 39
1
,Basis co-schap LH/VV: sectorweek varken Iris Schoonderwaldt
Medicijngebruik in de varkenshouderij
Op zoek naar medicijnen
• Plan van aanpak is uitgevoerd
• Waarschijnlijkheidsdiagnose (WDx) gesteld
• Behandeling moet plaatsvinden, maar hoe en met wat?
Probleem: zeug in kraamhok 1 dag na werpen. WDx: mastitis.
NB: risicofactoren op het bedrijf zijn in kaart gebracht en zoveel mogelijk gereduceerd. Dus waarom
wordt deze ziek en hoe voorkomen we dat de rest ook ziek wordt?
Verantwoord kiezen
• Kanalisatie
• MRL
Middelen
• Repertorium Diergeneesmiddelen FIDIN
• Positieve lijst Diergeneesmiddelen (PLD, antibiotica op IKB niveau)
o Werkzame stof
o Productnaam
o Toedieningsvorm
o Registratienummer
o Registratiehouder
o Wachttijd IKB in dagen
• Formularium KNMvD
o Doel: voorkomen resistentie
o Alleen de meest voorkomende indicaties
o Gebaseerd op landelijke resistentie gegevens
o Alleen de zuivere stoffen, waarvoor ten minste 1 preparaat beschikbaar is op de
positieve lijst voor IKB-bedrijven.
o Cbg-meb → positieve lijst → formularium KNMVD → praktijkformularium →
bedrijfsformularium
• Praktijkformularium VGZ
Indeling antibiotica
• 1e keuze
o Goede werkzaamheid
o Ruime veiligheidsmarge
o Geen effect op ESBL en AmpC
o Geen restrictief beleid vereist
• • 2e keuze
o Voldoet niet volledig aan eisen 1e keus: Nee, tenzij: bedrijfshistorie/ABG
o Geen restrictief beleid vereist
• • 3 keuze
e
o Restrictief beleid vereist: Nee, tenzij ABG. Zo ja: Individueel en niet IKB
Restrictief gebruik:
• 3e en 4e Generatie cefalosporinen (ceftiofur, cefquinome)
• Fluoroquinolonen (enrofloxacine)
2
,Basis co-schap LH/VV: sectorweek varken Iris Schoonderwaldt
Criteria
• Werkzaamheid
o Empirie
o ABG + algemeen inzicht in farmacokinetiek
o Klinisch-farmacologisch onderzoek
o Onderzoek m.b.v. infectie-modellen
o Goed opgezette veldstudies
• Schadelijke neveneffecten
o Doeldiertoxiciteit
o Weefselirritatie
o Residuen
o Resistentie-inductie
o Milieu-belasting
• Economische factoren
• Gebruiksgemak
Cascade voor voedselproducerende dieren
• Geen geregistreerd middel beschikbaar
• Diergeneeskundige noodzaak tot handelen
• Werkzame stof op bijlage I, II, of III van EU richtlijn 2377/90
• Wachttijd minimaal 28 dagen voor vlees
• Administratie
UDD maatregel, Bijlage 9 Regeling Diergeneesmiddelen
• Alle AB UDD, maar er zijn enkele uitzonderingen:
o Eerste keus: die op bedrijfsbehandelplan (BBP) staan mogen afgegeven worden, voor
max. 15% van de dieren at risk.
o Tweede keus: alleen uitzonderingen (je mag er 3 definiëren), dan elke 14 dagen het
bedrijf bezoeken (i.p.v. 30 dagen) om te controleren dat gebruik van het middel nog
steeds nodig is.
o Andere AB: per dier per behandeling
Overige medicijnen
NSAID’s Bedozane
Finadyne Swine
Flunixine 5%
Ketofen 10%
Metacam 20
Natrium-salicylaat
Novem 20
Pracetam 10%
Solacyl
Vetalgin
SAID’s Voreen susp.
Rapidexon 0,2%
Dexa-ject
Analgetica
3
, Basis co-schap LH/VV: sectorweek varken Iris Schoonderwaldt
Anaesthetica Stresnil (effect is erg wisselend)
Narketan 10 (ketamine)
Dit is het enige wat bij varkens geregistreerd is.
In een GD praktijk heb je dit meestal dus niet
staan.
Ontwormingsmiddelen Avermectines
Benzimidazolen
Imidazothiazolen
Denk goed na over wat je nodig hebt! Bijv. moet
ik ook de larvale stadia afdoden en doet dit
middel dat ook?
Anti-ectoparasitica Taktic
Avermectines
Euthanasie-middelen Barbituraten (opiatenregistratie!)
Combinatie van spierverslapper, hypnoticum en
lokaal anaestheticum
Aanscherping beleid
• Kwaliteitsrapport Gezondheidsraad
• Kwantiteit/dierdagdoseringen
• Alle AB zijn UDD per 1-3-2014
Er komen steeds minder middelen beschikbaar voor behandeling van dieren. Men is bang voor
resistentie en het risico dat we straks niet meer genoeg middelen hebben om humaan te kunnen
behandelen. Op het moment dat er nu een nieuw antibioticum ontdekt zou worden zou dit alleen
nog maar voor humaan gebruik zijn.
Dierdagdoseringen (DDD)
Dierdagdoseringen wordt beschouwd als het aantal dagen dat een gemiddeld aanwezig dier op een
bedrijf blootgesteld is aan een diergeneesmiddel.
Dierdagdoseringen worden berekend op basis van de dagelijkse dosis van een diergeneesmiddel en
zijn dus specifiek voor het soort dier.
Voorbeeld vleesvarkens
• Bedrijf met 1000 dieren van 70 kg = 70.000 kg.
• Gebruik diergeneesmiddel A: 5 liter/jaar
• Gebruik diergeneesmiddel B: 20 kg/jaar
• Gegevens middelen:
o A bevat 40% werkzame stof (400 mg/ml). Vastgestelde dosis per dag: 10 mg
werkzame stof per kg LG
o B bevat 25% werkzame stof (250 mg/g). Vastgestelde dosis per dag: 50 mg werkzame
stof per kg LG.
Middel A bevat dus 40% werkzame stof (400 mg/ml). Gebruik hiervan is 5L/jaar. Dit komt neer op
5000 x 400 = 2.000.000 mg per jaar. Hiermee kun je 2.000. = 200.000 kg varken behandelen.
Van dit middel heb je een DDD van 200..000 = 2,8
Middel B bevat dus 25% werkzame stof (250 mg/g). Gebruik hiervan is 20 kg/jaar. Dit komt neer op
20.000 x 250 = 5.000.000 mg per jaar. Hiermee kun je 5.000. = 100.000 kg varken
behandelen.
Van dit middel heb je een DDD van 100..000 = 1,4.
4
