Hoorcollege 1
De vitale functies die van levensbelang zijn:
- Ademhaling
- Circulatie
- Bewustzijn
A beoordelen en veiligstellen van de luchtweg
- Luchtweg vrij en niet bedreigd?
Controleren door iets aan de patiënt te vragen, als de patiënt praat is de luchtweg vaak vrij, er is in
ieder geval geen grote obstructie.
B beoordelen van de ademhaling
- Ademfrequentie (ademfrequentie lager dan 12= bradypneu, ademfrequentie hoger dan 20=
tachypneu)
- Saturatie
- Thoraxexcursies: diepte, symmetrische ademhaling, gebruik hulpademhalingsspieren
- Cyanose: blauwkleuring van de huid, lippen, tong = zuurstof tekort, centrale cyanose
C beoordelen van de circulatie
- Bloeddruk
- Hartfrequentie
- CCC= Capillaire refill, Carotis = verminderde kracht, Color
- Temperatuur acra
- Slijmvliezen
- Gestuwde hals venen?
- Uitwendige bloeding zichtbaar?
Als de circulatie wordt bedreigd, moet je 2 infusen prikken, 1 om vocht toe te dienen en 1 om bloed
af te nemen
D beoordelen van het bewustzijn
- Bewustzijn (EMV- score, maximaal is 15, minimaal is 3. 15 is normaal 3 is diepe coma)
- Lateralisatie= verschil tussen links en rechts (is er bijv krachtverschil tussen links en rechts?
Zegt iets over de hersenen)
- Glucose bepalen
- Pupilafwijkingen= PEARRL (pupils equal and round reactive to light)
,E beoordelen van de patiënt
- Temperatuur
- Huid (bijv zwellingen)
- Pijn
Early warning score (EWS, andere namen: NEWS/ MEWS)
Risico patient volgens NEWS
Laag risico: score 0-4 = actie verpleegkundige
Medium risico: score 5-6 of ISO 3 (rood vlaggetje)= actie arts
Hoog risico: score 7 of 7+= actie SIT
Systematisch overdragen via SBAR
Situatie
- Wie ben je?
- Welke afdeling?
- Welke patiënt?
- Wat is het probleem?
Background
- Meest recente diagnose en hoe recent deze is.
- Korte weergave voorgeschiedenis.
- Kort overzicht van medische behandeling tot nu toe.
Assessment
- Meest recente metingen van de vitale functies.
- Welke veranderingen vind je zorgelijk.
- Geef aan waar je aan denkt.
Recommandation
- Geef aan wat je ziet en wat er moet gebeuren of welke onderzoeken nodig zijn.
- Hoe vaak moet de patiënt gecontroleerd worden.
- Bij welke verandering moet er gewaarschuwd worden.
, Respiratoire insufficiëntie= breathing
Patiënt die acuut ernstige problemen heeft met het ademhalen
Differentiaal diagnose acute respiratoire insufficiëntie
- Pulmonaal probleem
- Probleem in de ademhalingsspieren
- Probleem in de aansturing ademhalingsspieren
COPD is een verzamelnaam voor 2 ziektebeelden. Enerzijds is er sprake van een chronische
ontsteking van de luchtwegen, dit noem je chronische bronchitis. Anderzijds is er sprake van
kapotgaan van longblaasjes, dit noem je longemfyseem. De luchtwegen zijn blijvend vernauwd en
werken steeds minder goed. De belangrijkste oorzaak van COPD is roken. Wanneer een COPD patiënt
plots hevigere klachten heeft van hoesten, sputum opgeven en kortademigheid noem je dit een
exacerbatie.
Pathofysiologie COPD
Patiënten met COPD hebben een abnormale ontstekingsreactie, meestal op tabaksrook. Als gevolg
hiervan krijg je slijmaanmaak. Dit slijm gaat zich ophopen in de luchtwegen. Dit geeft obstructie. Het
slijm zorgt er voor dat iemand minder goed kan ademhalen. Hierdoor wordt iemand benauwd of gaat
iemand hoesten. Doordat het slijm zich ophoopt in de luchtwegen is het een broeiplaats voor
infecties. Infecties geven littekenweefsel en vernauwing van de luchtwegen. Het is een vicieuze cirkel
waarbij iemand alleen maar meer benauwdheidsklachten krijgt. Door de ophoping van slijm gaan ook
de longblaasjes kapot. Dit noem je longemfyseem. In de alveoli (longblaasjes) vind gaswisseling
plaats tussen zuurstof en CO2 en dit gebeurt dan minder goed, waardoor COPD patiënten minder
goed zuurstof op kunnen nemen, waardoor ze nog meer benauwd worden.
Volgens de ABCDE zie je vaak dat bij de B de ademfrequentie meestal versnelt is, omdat ze door de
benauwdheid proberen toch wat zuurstof in te ademen. De saturatie is vaak verlaagd, soms extreem
laag. Een patiënt gebruikt vaak zijn hulpademhalingsspieren zeker bij een exacerbatie, om zo toch
nog wat lucht binnen te krijgen.
Bij een exacerbatie is een groot gevaar dat de patiënt uitgeput raakt en de ademfrequentie niet kan
volhouden, waardoor hij niet meer genoeg zuurstof kan inademen en uiteindelijk het bewustzijn
verliest.
Klachten
- Hoesten
- Slijm opgeven
- Benauwdheid/ snel/ kortademig
- Vermoeid
De vitale functies die van levensbelang zijn:
- Ademhaling
- Circulatie
- Bewustzijn
A beoordelen en veiligstellen van de luchtweg
- Luchtweg vrij en niet bedreigd?
Controleren door iets aan de patiënt te vragen, als de patiënt praat is de luchtweg vaak vrij, er is in
ieder geval geen grote obstructie.
B beoordelen van de ademhaling
- Ademfrequentie (ademfrequentie lager dan 12= bradypneu, ademfrequentie hoger dan 20=
tachypneu)
- Saturatie
- Thoraxexcursies: diepte, symmetrische ademhaling, gebruik hulpademhalingsspieren
- Cyanose: blauwkleuring van de huid, lippen, tong = zuurstof tekort, centrale cyanose
C beoordelen van de circulatie
- Bloeddruk
- Hartfrequentie
- CCC= Capillaire refill, Carotis = verminderde kracht, Color
- Temperatuur acra
- Slijmvliezen
- Gestuwde hals venen?
- Uitwendige bloeding zichtbaar?
Als de circulatie wordt bedreigd, moet je 2 infusen prikken, 1 om vocht toe te dienen en 1 om bloed
af te nemen
D beoordelen van het bewustzijn
- Bewustzijn (EMV- score, maximaal is 15, minimaal is 3. 15 is normaal 3 is diepe coma)
- Lateralisatie= verschil tussen links en rechts (is er bijv krachtverschil tussen links en rechts?
Zegt iets over de hersenen)
- Glucose bepalen
- Pupilafwijkingen= PEARRL (pupils equal and round reactive to light)
,E beoordelen van de patiënt
- Temperatuur
- Huid (bijv zwellingen)
- Pijn
Early warning score (EWS, andere namen: NEWS/ MEWS)
Risico patient volgens NEWS
Laag risico: score 0-4 = actie verpleegkundige
Medium risico: score 5-6 of ISO 3 (rood vlaggetje)= actie arts
Hoog risico: score 7 of 7+= actie SIT
Systematisch overdragen via SBAR
Situatie
- Wie ben je?
- Welke afdeling?
- Welke patiënt?
- Wat is het probleem?
Background
- Meest recente diagnose en hoe recent deze is.
- Korte weergave voorgeschiedenis.
- Kort overzicht van medische behandeling tot nu toe.
Assessment
- Meest recente metingen van de vitale functies.
- Welke veranderingen vind je zorgelijk.
- Geef aan waar je aan denkt.
Recommandation
- Geef aan wat je ziet en wat er moet gebeuren of welke onderzoeken nodig zijn.
- Hoe vaak moet de patiënt gecontroleerd worden.
- Bij welke verandering moet er gewaarschuwd worden.
, Respiratoire insufficiëntie= breathing
Patiënt die acuut ernstige problemen heeft met het ademhalen
Differentiaal diagnose acute respiratoire insufficiëntie
- Pulmonaal probleem
- Probleem in de ademhalingsspieren
- Probleem in de aansturing ademhalingsspieren
COPD is een verzamelnaam voor 2 ziektebeelden. Enerzijds is er sprake van een chronische
ontsteking van de luchtwegen, dit noem je chronische bronchitis. Anderzijds is er sprake van
kapotgaan van longblaasjes, dit noem je longemfyseem. De luchtwegen zijn blijvend vernauwd en
werken steeds minder goed. De belangrijkste oorzaak van COPD is roken. Wanneer een COPD patiënt
plots hevigere klachten heeft van hoesten, sputum opgeven en kortademigheid noem je dit een
exacerbatie.
Pathofysiologie COPD
Patiënten met COPD hebben een abnormale ontstekingsreactie, meestal op tabaksrook. Als gevolg
hiervan krijg je slijmaanmaak. Dit slijm gaat zich ophopen in de luchtwegen. Dit geeft obstructie. Het
slijm zorgt er voor dat iemand minder goed kan ademhalen. Hierdoor wordt iemand benauwd of gaat
iemand hoesten. Doordat het slijm zich ophoopt in de luchtwegen is het een broeiplaats voor
infecties. Infecties geven littekenweefsel en vernauwing van de luchtwegen. Het is een vicieuze cirkel
waarbij iemand alleen maar meer benauwdheidsklachten krijgt. Door de ophoping van slijm gaan ook
de longblaasjes kapot. Dit noem je longemfyseem. In de alveoli (longblaasjes) vind gaswisseling
plaats tussen zuurstof en CO2 en dit gebeurt dan minder goed, waardoor COPD patiënten minder
goed zuurstof op kunnen nemen, waardoor ze nog meer benauwd worden.
Volgens de ABCDE zie je vaak dat bij de B de ademfrequentie meestal versnelt is, omdat ze door de
benauwdheid proberen toch wat zuurstof in te ademen. De saturatie is vaak verlaagd, soms extreem
laag. Een patiënt gebruikt vaak zijn hulpademhalingsspieren zeker bij een exacerbatie, om zo toch
nog wat lucht binnen te krijgen.
Bij een exacerbatie is een groot gevaar dat de patiënt uitgeput raakt en de ademfrequentie niet kan
volhouden, waardoor hij niet meer genoeg zuurstof kan inademen en uiteindelijk het bewustzijn
verliest.
Klachten
- Hoesten
- Slijm opgeven
- Benauwdheid/ snel/ kortademig
- Vermoeid
