Deel 1 + 2 + 3: Centrale zenuwstelsel en
ruggenmerg
Ruggenmerg Medulla Spinalis
Foramen Magnum
Myelencephalon Pyramis, olivia Ventrikel 4
Metencephalon Cerebelleum + pons Ventrikel 4
Mesencephalon Crus cerebri, substantia nigra, Aquaduct
tectum (4 heuveltjes)
Diencephalon (Hypo)thalamus, epithalamus Ventrikel 3
(melatonine), hypofyse
Telencephalon Basale ganglia, corpus Ventrikal 1 + 2 (laterale)
callosum
Elk ventrikel heeft een plexus choroideus voor de productie van CSF, dat na ventrikel 4 via
foramina, de subarachnoidale ruimte en granulationes uitkomt in de sinus sagittalis
superior. Dorsaal van het ruggenmerg is de stroming caudaal, ventraal craniaal.
Centrale sulcus zit tussen frontaal-parietaal, de laterale tussen frontaal-parietaal-
temporaal. Rechterhersenhelft voornamelijk sterker in emotioneel en ruimtelijk,
visueel en sensorisch.
Frontaal Broca (spraak), (pre)motoriek, planning, gyrus
precentralis met motorische homunculus
Parietaal Somatosensorisch, gyrus postcentralis met
sensorische homunculus
Temporaal Wernicke (taalbegrip), auditief
Occipitaal Visueel
Limbisch Emotie, geheugen
Insula Smaak, pijn
Corpus callosum: witte stof, verbindt de twee hemisferen
Cerebrale lateralisatie: specialisatie van hersenhelften, links vaak taal
Liaison brain: cortex die in verbinding staat met de zelfbewuste
geest die processen veroorzaakt
Cerebellum: evenwicht, bijsturing motoriek, stoornis geeft
intentietremor
Linkercortex via pedunculus medius naar pons en rechtercerebellum, via pedunculus superior naar thalamus
, linker cortex. Pedunculus inferior: ruggenmerg cerebellum (uitvoering spiren ok?), evenwichtsorgaan
cerebellum (vallen we nog niet om?). Purkinjecellen zorgen voor de overschakeling in o.a. nucleus dentatus (diepe
kernen) voor axonen naar stam gaan
Basale ganglia: grijze stof, kiezen het motorische plannetje, bewegingen laten starten/stoppen/samenwerken en die
info naar de gyrus precentralis. Stoornis geeft rusttremor. Putamen, nucleus caudatus (samen striatum), globus
palladius (met putamen de lenskern), soms hoort de substantia nigra (dopamine)/nuclei subthalamus er ook bij. Alle
informatie omhoog en omlaag komt de het capsula interna (witte
stof) tussen de nucleus caudatus en de andere twee. Globus
thalamus gyrus precentralis. Andere letsels:
Chorea: letsel putamen, doelloze bewegingen uitvoeren
Athetose: letsel putamen, friemelen, langzame zinloze
bewegingen
Ballisme: letsel nuclei subthalamicus, wilde ritmische bewegingen
Premotorische schors: planning beweging, krijgt info uit basala
ganglia en parietale/prefrontale schors en stuurt naar primaire motorische cortex
Motorisch afdalende banen zijn nodig voor ritmische (pattern generator)
en willekeurige bewegingen:
Emotioneel aminerge systeem: oud, limbisch
(amygdala/hypothalamus/stam/merg), lachen kan soms toch
Mediale baan: voorstreng, oude baan, bilateraal, romp/houding/axiale
spieren/tonus, pyramidebaan
Laterale baan: zijstreng, jonger, contra-/unilateraal, extremiteiten, fijne
motoriek, bij hemiparese distaal > proximaal, corticobulbair
Corticobulbaire baan: vanaf laterale/ventrale deel gyrus precentralis
hersenstam en hersenzenuwen, 80% bilateraal, aangezichtsspieren, ook wel nucleaire baan. Van PMC capsula
interna pons fascialis, oogtak bilateraal, mondtak unilateraal
Nulceus fascialis: bovenzijde bilaterale innervatie, onderste deel innerveert alleen contralateraal, bij een centrale
fascialis verlamming oog < mond, bij een perifere (van de n. fascialis zelf dus) oog + mond.
Corticospinale baan: vanaf mediale/dorsale deel ventrale hoorn, a-motorneuronen in het ruggenmerg, 90% kruist
vlak voor foramen magnum naar contralateraal laterale/pyramide baan voor extremiteiten, fijne motoriek. 10%
kruist niet ventrale, mediale baan voor romp en houding.
Spinocerebellaire baan: ipsilateraal, van ruggenmerg naar cerebellum
Romp- en kauwspieren worden dubbelzijdig geïnnerveerd.
Hoog: SMA/PMA, basale ganglia
Middel: PMC, cerebellum, hersenstam
Laag: hersenstam, ruggenmerg
Hersenstam gaat naar hersenzenuwen en naar het ruggenmerg, dat via snelle, reflexachtige banen:
1. Rubrospinaal: vanuit nucleus ruber, LAT
2. Tectospinaal, uit tectum, MED
3. Reticulospinaal, uit formatio reticularis, kan het brein upgraden via serotonine, MED
4. Vestibulospinaal, ui vestibulaire nucleii, MED
De reticulospinale baan heeft ook een lateraal deel en probeert na een CVA het uitgevallen corticospinale deel te
compenseren, maar is slecht in het strekken van de arm en buigen van het been.
Centrale parese: spastische verlamming, UMN syndroom, centraal probleem (schade boven de a-motorneuronen),
laterale cotricospinale baan remt normaal de reflexen maar nu niet: verhoogde spiertonus en reflexen, Babinski.
Grote spiergroepen aangedaan.
ruggenmerg
Ruggenmerg Medulla Spinalis
Foramen Magnum
Myelencephalon Pyramis, olivia Ventrikel 4
Metencephalon Cerebelleum + pons Ventrikel 4
Mesencephalon Crus cerebri, substantia nigra, Aquaduct
tectum (4 heuveltjes)
Diencephalon (Hypo)thalamus, epithalamus Ventrikel 3
(melatonine), hypofyse
Telencephalon Basale ganglia, corpus Ventrikal 1 + 2 (laterale)
callosum
Elk ventrikel heeft een plexus choroideus voor de productie van CSF, dat na ventrikel 4 via
foramina, de subarachnoidale ruimte en granulationes uitkomt in de sinus sagittalis
superior. Dorsaal van het ruggenmerg is de stroming caudaal, ventraal craniaal.
Centrale sulcus zit tussen frontaal-parietaal, de laterale tussen frontaal-parietaal-
temporaal. Rechterhersenhelft voornamelijk sterker in emotioneel en ruimtelijk,
visueel en sensorisch.
Frontaal Broca (spraak), (pre)motoriek, planning, gyrus
precentralis met motorische homunculus
Parietaal Somatosensorisch, gyrus postcentralis met
sensorische homunculus
Temporaal Wernicke (taalbegrip), auditief
Occipitaal Visueel
Limbisch Emotie, geheugen
Insula Smaak, pijn
Corpus callosum: witte stof, verbindt de twee hemisferen
Cerebrale lateralisatie: specialisatie van hersenhelften, links vaak taal
Liaison brain: cortex die in verbinding staat met de zelfbewuste
geest die processen veroorzaakt
Cerebellum: evenwicht, bijsturing motoriek, stoornis geeft
intentietremor
Linkercortex via pedunculus medius naar pons en rechtercerebellum, via pedunculus superior naar thalamus
, linker cortex. Pedunculus inferior: ruggenmerg cerebellum (uitvoering spiren ok?), evenwichtsorgaan
cerebellum (vallen we nog niet om?). Purkinjecellen zorgen voor de overschakeling in o.a. nucleus dentatus (diepe
kernen) voor axonen naar stam gaan
Basale ganglia: grijze stof, kiezen het motorische plannetje, bewegingen laten starten/stoppen/samenwerken en die
info naar de gyrus precentralis. Stoornis geeft rusttremor. Putamen, nucleus caudatus (samen striatum), globus
palladius (met putamen de lenskern), soms hoort de substantia nigra (dopamine)/nuclei subthalamus er ook bij. Alle
informatie omhoog en omlaag komt de het capsula interna (witte
stof) tussen de nucleus caudatus en de andere twee. Globus
thalamus gyrus precentralis. Andere letsels:
Chorea: letsel putamen, doelloze bewegingen uitvoeren
Athetose: letsel putamen, friemelen, langzame zinloze
bewegingen
Ballisme: letsel nuclei subthalamicus, wilde ritmische bewegingen
Premotorische schors: planning beweging, krijgt info uit basala
ganglia en parietale/prefrontale schors en stuurt naar primaire motorische cortex
Motorisch afdalende banen zijn nodig voor ritmische (pattern generator)
en willekeurige bewegingen:
Emotioneel aminerge systeem: oud, limbisch
(amygdala/hypothalamus/stam/merg), lachen kan soms toch
Mediale baan: voorstreng, oude baan, bilateraal, romp/houding/axiale
spieren/tonus, pyramidebaan
Laterale baan: zijstreng, jonger, contra-/unilateraal, extremiteiten, fijne
motoriek, bij hemiparese distaal > proximaal, corticobulbair
Corticobulbaire baan: vanaf laterale/ventrale deel gyrus precentralis
hersenstam en hersenzenuwen, 80% bilateraal, aangezichtsspieren, ook wel nucleaire baan. Van PMC capsula
interna pons fascialis, oogtak bilateraal, mondtak unilateraal
Nulceus fascialis: bovenzijde bilaterale innervatie, onderste deel innerveert alleen contralateraal, bij een centrale
fascialis verlamming oog < mond, bij een perifere (van de n. fascialis zelf dus) oog + mond.
Corticospinale baan: vanaf mediale/dorsale deel ventrale hoorn, a-motorneuronen in het ruggenmerg, 90% kruist
vlak voor foramen magnum naar contralateraal laterale/pyramide baan voor extremiteiten, fijne motoriek. 10%
kruist niet ventrale, mediale baan voor romp en houding.
Spinocerebellaire baan: ipsilateraal, van ruggenmerg naar cerebellum
Romp- en kauwspieren worden dubbelzijdig geïnnerveerd.
Hoog: SMA/PMA, basale ganglia
Middel: PMC, cerebellum, hersenstam
Laag: hersenstam, ruggenmerg
Hersenstam gaat naar hersenzenuwen en naar het ruggenmerg, dat via snelle, reflexachtige banen:
1. Rubrospinaal: vanuit nucleus ruber, LAT
2. Tectospinaal, uit tectum, MED
3. Reticulospinaal, uit formatio reticularis, kan het brein upgraden via serotonine, MED
4. Vestibulospinaal, ui vestibulaire nucleii, MED
De reticulospinale baan heeft ook een lateraal deel en probeert na een CVA het uitgevallen corticospinale deel te
compenseren, maar is slecht in het strekken van de arm en buigen van het been.
Centrale parese: spastische verlamming, UMN syndroom, centraal probleem (schade boven de a-motorneuronen),
laterale cotricospinale baan remt normaal de reflexen maar nu niet: verhoogde spiertonus en reflexen, Babinski.
Grote spiergroepen aangedaan.
