Inhoud
Hoofdstuk 7: stap 5 van de wijkanalyse..................................................................................................2
7.1 Wijkgezondheidsprofiel................................................................................................................2
7.2 Wijkdiagnoses...............................................................................................................................4
7.3 Bevorderende factoren.................................................................................................................5
7.4 Belemmerende factoren...............................................................................................................7
7.5 Interventies gezondheidsbevordering..........................................................................................9
7.6 Interventies welzijnsbevordering................................................................................................10
7.7 Gezondheidsbevorderende activiteiten wijkverpleegkundigen..................................................11
7.8 Waarom een advies als wijkverpleegkundige?...........................................................................12
Bijlage 1: bibliografie........................................................................................................................14
,Hoofdstuk 7: stap 5 van de wijkanalyse
Naam afzender
Adres afzender
Postcode afzender
Wethouder …
Adres
Postcode
Plaats, uitgeschreven datum
Betreft: wijkadvies Kanaleneiland-Zuid
Geachte heer/mevrouw …,
Mijn naam is … en ik ben wijkverpleegkundige in de wijk Kanaleneiland-Zuid. De afgelopen weken
heb ik de wijk geanalyseerd en een wijkanalyse opgesteld van Kanaleneiland-Zuid. Naar aanleiding
van de analyse schrijf ik deze brief met een advies over de onderzochte wijk omdat mij een aantal
zaken waren opgevallen die ik graag onder uw aandacht breng. In het kader van
gezondheidsbevordering ontvangt u mijn plannen en onderbouwing met betrekking tot de
verbetering van de wijk op het gezondheidsvlak.
Allereerst begin ik met het toelichten van het wijkgezondheidsprofiel van Kanaleneiland-Zuid aan de
hand van zes items. Hierna stel ik drie wijkdiagnoses van de wijk volgens de PES-structuur. Ten derde
staan eerst de bevorderende en daarna de belemmerende factoren van de wijk op een rij.
Vervolgens geef ik zes interventies op het gebied van gezondheidsbevordering en zes interventies
voor welzijnsbevordering. Dan geef ik drie activiteiten die mijn collega’s en ik als wijkverpleegkundige
kunnen uitvoeren voor gezondheidsbevordering van de wijk. Als laatste licht ik toe waarom ik deze
brief aan u schrijf. In Bijlage 1 zijn de bronnen terug te vinden die ik als onderbouwing heb gebruikt.
7.1 Wijkgezondheidsprofiel
7.1.1 Bevolkingssamenstelling
Kanaleneiland-Zuid heeft op 1 januari 2021 8.943 inwoners. Dit aantal is met 8% gestegen sinds 2013,
toen waren het er 8.305. Het grootste deel van de inwoners is tussen de 25-45 jaar oud, namelijk
3.215. De 65-plussers zijn met de kleinste groep, namelijk 680. Van alle inwoners is 63% ongehuwd
en 28% gehuwd. 63% van alle inwoners heeft een niet-westerse migratieachtergrond en 11% hebben
een westerse migratieachtergrond. Het aantal autochtone inwoners is 27% en sinds 2013 gestegen
met 13%. Van alle migratieachtergronden komt Marokko het meest voor, namelijk 44%. Hierna
Turkije met 19% (AlleCijfers.nl, 2021).
, 7.1.2 Sociaaleconomische status (SES)
Sociaaleconomische status (SES) staat voor de positie van mensen op de maatschappelijke ladder.
Het wordt gemeten aan de hand van opleidingsniveau, beroep en inkomen (Kompas
Volksgezondheid, 2021). De SES in Kanaleneiland-Zuid is over het algemeen gekeken laag.
Opleiding
In Kanaleneiland-Zuid heeft het grootste deel van de inwoners een laag opleidingsniveau, namelijk
37%. Ook middelbaar opleidingsniveau is 37% en de overige 26% is hoogopgeleid. Vergeleken met
Utrecht zit hier een groot verschil tussen. In Utrecht is namelijk het grootste deel, 52%,
hoogopgeleid. Daarna 29% middelbaar opgeleid en 19% heeft een lage opleiding (Gemeente Utrecht,
z.d.-c).
Werk
53% van de inwoners behoort tot de beroepsbevolking. Het gemiddelde van Utrecht is 63%. Het
soort beroep is echter onbekend. 19% van alle huishoudens en 34% van de thuiswonende kinderen
wonen in een huishouden dat langdurig een inkomen onder 125% van het wettelijk sociaal minimum
heeft. In Kanaleneiland-Zuid ontvangt 13% een bijstandsuitkering, 7% een arbeidsongeschiktheid en
11% is gepensioneerd. Het aantal inwoners met bijstandsuitkering is vergeleken met het gemiddelde
van Utrecht 2,5 keer zo veel, ook de arbeidsongeschiktheid is dubbel zo veel als Utrecht (Gemeente
Utrecht, z.d.-d).
Inkomen
Het gemiddelde jaarinkomen per inwoner is 18.600 bruto per jaar. Dit is vergeleken met andere
wijken in Zuidwest Utrecht het laagst. Gemiddeld van Zuidwest is bruto 25.500. Het inkomen van
inwoners in Kanaleneiland-Zuid is dus bijna 7.000 minder dan gemiddelde van Zuidwest
(AlleCijfers.nl, 2021). 42% van de inwoners heeft in 2019 geen schulden gehad, in Utrecht is het
gemiddelde 48%. 19% geeft aan slecht rond te kunnen komen van hun inkomen. Het gemiddelde in
Utrecht is 7%, hier zit een groot verschil tussen (Gemeente Utrecht, z.d.-a).
7.1.3 Gezondheidsvoorzieningen
Ten eerste is in de buurt een gezondheidscentrum, met aanwezig: vier huisartsen
(Gezondheidscentrum Marco Polo, 2021a), drie praktijkondersteuners (Gezondheidscentrum Marco
Polo, 2021b), apotheek (Apotheek Marco Polo, z.d.), twee fysiotherapiepraktijken (Fysiotherapie
Marco Polo, 2021; Lunde Fysio, z.d.), verloskundigenpraktijk (Verloskundigenpraktijk Utrecht West,
2021) en tandartspraktijk (Gezondheidscentrum Marco Polo, 2021c). Ten tweede is er in het noorden
van de wijk een Centrum Jeugd en Gezin (CJG) aanwezig in hetzelfde gebouw als de bibliotheek
(Centrum voor Jeugd en Gezin Utrecht, z.d.-b). Het CJG werkt samen met de vier diverse basisscholen
in de wijk voor het ondersteunen bij de groei en ontwikkeling van de kinderen (Centrum voor Jeugd
en Gezin Utrecht, z.d.-a; Centrum voor Jeugd en Gezin, z.d.).
7.1.4 Welzijnsvoorzieningen
Daarnaast is er het buurtcentrum BuurtThuis die toegankelijk is voor alle inwoners van
Kanaleneiland-Zuid. Het functioneert ook als ontmoetingsruimte en is belangrijk voor de leefbaarheid
en sociale samenhang van de wijk (WijkConnect, z.d.). De activiteiten zijn niet alleen voor
dagbesteding maar ook een middel voor participatie en ontmoeting (Landelijk
Samenwerkingsverband Actieve bewoners, z.d.). Tevens is er een actief buurtteam met een centraal
gelegen kantoor waar inwoners van de wijk contact mee kunnen opnemen met vragen over
verschillende onderwerpen zoals financiën en onderwijs (Buurtteam, 2020a; Buurtteam, 2020b). Als
laatste is er een voedselbank in het BuurtThuis aanwezig (Voedselbank Utrecht, z.d.).
Hoofdstuk 7: stap 5 van de wijkanalyse..................................................................................................2
7.1 Wijkgezondheidsprofiel................................................................................................................2
7.2 Wijkdiagnoses...............................................................................................................................4
7.3 Bevorderende factoren.................................................................................................................5
7.4 Belemmerende factoren...............................................................................................................7
7.5 Interventies gezondheidsbevordering..........................................................................................9
7.6 Interventies welzijnsbevordering................................................................................................10
7.7 Gezondheidsbevorderende activiteiten wijkverpleegkundigen..................................................11
7.8 Waarom een advies als wijkverpleegkundige?...........................................................................12
Bijlage 1: bibliografie........................................................................................................................14
,Hoofdstuk 7: stap 5 van de wijkanalyse
Naam afzender
Adres afzender
Postcode afzender
Wethouder …
Adres
Postcode
Plaats, uitgeschreven datum
Betreft: wijkadvies Kanaleneiland-Zuid
Geachte heer/mevrouw …,
Mijn naam is … en ik ben wijkverpleegkundige in de wijk Kanaleneiland-Zuid. De afgelopen weken
heb ik de wijk geanalyseerd en een wijkanalyse opgesteld van Kanaleneiland-Zuid. Naar aanleiding
van de analyse schrijf ik deze brief met een advies over de onderzochte wijk omdat mij een aantal
zaken waren opgevallen die ik graag onder uw aandacht breng. In het kader van
gezondheidsbevordering ontvangt u mijn plannen en onderbouwing met betrekking tot de
verbetering van de wijk op het gezondheidsvlak.
Allereerst begin ik met het toelichten van het wijkgezondheidsprofiel van Kanaleneiland-Zuid aan de
hand van zes items. Hierna stel ik drie wijkdiagnoses van de wijk volgens de PES-structuur. Ten derde
staan eerst de bevorderende en daarna de belemmerende factoren van de wijk op een rij.
Vervolgens geef ik zes interventies op het gebied van gezondheidsbevordering en zes interventies
voor welzijnsbevordering. Dan geef ik drie activiteiten die mijn collega’s en ik als wijkverpleegkundige
kunnen uitvoeren voor gezondheidsbevordering van de wijk. Als laatste licht ik toe waarom ik deze
brief aan u schrijf. In Bijlage 1 zijn de bronnen terug te vinden die ik als onderbouwing heb gebruikt.
7.1 Wijkgezondheidsprofiel
7.1.1 Bevolkingssamenstelling
Kanaleneiland-Zuid heeft op 1 januari 2021 8.943 inwoners. Dit aantal is met 8% gestegen sinds 2013,
toen waren het er 8.305. Het grootste deel van de inwoners is tussen de 25-45 jaar oud, namelijk
3.215. De 65-plussers zijn met de kleinste groep, namelijk 680. Van alle inwoners is 63% ongehuwd
en 28% gehuwd. 63% van alle inwoners heeft een niet-westerse migratieachtergrond en 11% hebben
een westerse migratieachtergrond. Het aantal autochtone inwoners is 27% en sinds 2013 gestegen
met 13%. Van alle migratieachtergronden komt Marokko het meest voor, namelijk 44%. Hierna
Turkije met 19% (AlleCijfers.nl, 2021).
, 7.1.2 Sociaaleconomische status (SES)
Sociaaleconomische status (SES) staat voor de positie van mensen op de maatschappelijke ladder.
Het wordt gemeten aan de hand van opleidingsniveau, beroep en inkomen (Kompas
Volksgezondheid, 2021). De SES in Kanaleneiland-Zuid is over het algemeen gekeken laag.
Opleiding
In Kanaleneiland-Zuid heeft het grootste deel van de inwoners een laag opleidingsniveau, namelijk
37%. Ook middelbaar opleidingsniveau is 37% en de overige 26% is hoogopgeleid. Vergeleken met
Utrecht zit hier een groot verschil tussen. In Utrecht is namelijk het grootste deel, 52%,
hoogopgeleid. Daarna 29% middelbaar opgeleid en 19% heeft een lage opleiding (Gemeente Utrecht,
z.d.-c).
Werk
53% van de inwoners behoort tot de beroepsbevolking. Het gemiddelde van Utrecht is 63%. Het
soort beroep is echter onbekend. 19% van alle huishoudens en 34% van de thuiswonende kinderen
wonen in een huishouden dat langdurig een inkomen onder 125% van het wettelijk sociaal minimum
heeft. In Kanaleneiland-Zuid ontvangt 13% een bijstandsuitkering, 7% een arbeidsongeschiktheid en
11% is gepensioneerd. Het aantal inwoners met bijstandsuitkering is vergeleken met het gemiddelde
van Utrecht 2,5 keer zo veel, ook de arbeidsongeschiktheid is dubbel zo veel als Utrecht (Gemeente
Utrecht, z.d.-d).
Inkomen
Het gemiddelde jaarinkomen per inwoner is 18.600 bruto per jaar. Dit is vergeleken met andere
wijken in Zuidwest Utrecht het laagst. Gemiddeld van Zuidwest is bruto 25.500. Het inkomen van
inwoners in Kanaleneiland-Zuid is dus bijna 7.000 minder dan gemiddelde van Zuidwest
(AlleCijfers.nl, 2021). 42% van de inwoners heeft in 2019 geen schulden gehad, in Utrecht is het
gemiddelde 48%. 19% geeft aan slecht rond te kunnen komen van hun inkomen. Het gemiddelde in
Utrecht is 7%, hier zit een groot verschil tussen (Gemeente Utrecht, z.d.-a).
7.1.3 Gezondheidsvoorzieningen
Ten eerste is in de buurt een gezondheidscentrum, met aanwezig: vier huisartsen
(Gezondheidscentrum Marco Polo, 2021a), drie praktijkondersteuners (Gezondheidscentrum Marco
Polo, 2021b), apotheek (Apotheek Marco Polo, z.d.), twee fysiotherapiepraktijken (Fysiotherapie
Marco Polo, 2021; Lunde Fysio, z.d.), verloskundigenpraktijk (Verloskundigenpraktijk Utrecht West,
2021) en tandartspraktijk (Gezondheidscentrum Marco Polo, 2021c). Ten tweede is er in het noorden
van de wijk een Centrum Jeugd en Gezin (CJG) aanwezig in hetzelfde gebouw als de bibliotheek
(Centrum voor Jeugd en Gezin Utrecht, z.d.-b). Het CJG werkt samen met de vier diverse basisscholen
in de wijk voor het ondersteunen bij de groei en ontwikkeling van de kinderen (Centrum voor Jeugd
en Gezin Utrecht, z.d.-a; Centrum voor Jeugd en Gezin, z.d.).
7.1.4 Welzijnsvoorzieningen
Daarnaast is er het buurtcentrum BuurtThuis die toegankelijk is voor alle inwoners van
Kanaleneiland-Zuid. Het functioneert ook als ontmoetingsruimte en is belangrijk voor de leefbaarheid
en sociale samenhang van de wijk (WijkConnect, z.d.). De activiteiten zijn niet alleen voor
dagbesteding maar ook een middel voor participatie en ontmoeting (Landelijk
Samenwerkingsverband Actieve bewoners, z.d.). Tevens is er een actief buurtteam met een centraal
gelegen kantoor waar inwoners van de wijk contact mee kunnen opnemen met vragen over
verschillende onderwerpen zoals financiën en onderwijs (Buurtteam, 2020a; Buurtteam, 2020b). Als
laatste is er een voedselbank in het BuurtThuis aanwezig (Voedselbank Utrecht, z.d.).
