2.2 Parodontologie
Bouw en functie parodontium en sonderen
Benoemt en beschrijft de functie van het parodontium (met alle vezels/structuren)
De functies van het parodontium:
1. Geeft steun aan het gebitselement
2. Functionele krachten worden opgevangen en geabsorbeerd
3. Bloedvoorziening
4. Sensorische/ refelctorische input
5. Beschermt het worteloppervlakte tegen resorptie
6. Een gebitselement kan standsverandering ondergaan
Benoemt en beschrijft de bouw van het parodontium (met alle vezels/structuren)
Afkorting Onderdeel Omschrijving
S Sulcus Zwakste schakel is de overgang van mucosa naar gebitselement. E
spleet op de overgang tussen gingiva-epitheel en tandoppervlak. B
individuen met een gezond parodontium is de sulcus ongeveer 0-3
Op jonge leeftijd volgt de bodem ervan vrij nauwkeurig de overga
kroon naar wortel. Met het ouder worden komt dit grensweefsel
ruim apicaal van de glazuur cement grens te liggen. Oftewel reces
verloopt hier sneller.
JE Aanhechtingsepitheel De vrije gingiva is verkleefd met het tandoppervlak via het
aanhechtingsepitheel. Bindweefsel is in een gezonde situatie 1.5 –
zit onder het aanhechting epitheel en loopt over in het bot.
CEJ Glazuur cement Grens tussen glazuur en cement. Daar is het wortelcement het du
grens veder je naar apicaal gaat hoe dikker het cement wordt.
C Wortelcement Gemineraliseerd weefsel. Geeft steun aan de tand en zorgt ervoor
functionele krachten waaraan de tand wordt blootgesteld, kunnen
opgevangen en geabsorbeerd. De gingiva is verankerd in het wort
Zit rondom de wortel. Het is het dunste bij de CEJ. Wordt continue
aangemaakt door het lichaam.
VG Vrije gingiva De overgang van vrije gingiva en de aangehechte gingiva.
GG Gingivale groeve Overgang tussen vrije gingiva en de aanhechtte gingiva.
AG Aangehechte gingiva De AG vertegenwoordigt de vaste basis van het gingivale complex
verbonden met de onderliggende harde weefsels via collagene ve
MGG Mucogingivale grens De grens waarbij de gingiva overgaat in de alveolaire mucosa
AM Alveolaire mucosa Ter hoogte van de Mucogingivale grens gaat de gingiva over in de
mucosa. Niet gekerantiniseerd weefsel.
B Processus alveolairs De gingiva verankerd in de Processus alveolaris = kaakbot.
De botcrest (bovenste gedeelte van het alveolaire bot) loopt 1-2 m
de CEJ-grens
Benoemt en beschrijft het klinisch/histologisch beeld van een (on)gezond parodontium
Parodontium= weefsels rondom tand of kies.
Parodontium bestaat uit:
- Gingiva
- Alveolaire mucosa
,- Parodontale ligament
- Alveolaire bot
- Wortelcement
Geen element dan bevat het parodontium:
- Gingiva
- Alveolaire mucosa
- Alveolaire bot
Klinisch gezond parodontium:
- Tandvlees ligt strak om het element heen
- Sinaasappeleffect
- Lichtroze gekleurd
- Geen bloeding na sonderen
- Sulcus niet dieper dan 3 mm
- Papillen zijn scherm en vullen interdentale ruimte goed
Histologisch gezond parodontium:
- Komt nooit voor omdat in de gingiva de integriteit van het epitheel is afgebroken
- Ontbreken van belangrijk verdedigingsmechanisme op het tand oppervlak, want er
is geen sprake van desquamatie. Bacteriën kunnen het tand oppervlak koloniseren zonder
automatisch door het lichaam verwijderd te worden.
Klinisch ongezond parodontium:
- Klinisch gezien wordt gingivitis gekenmerkt door roodheid, zwelling, bloeding, verlies van
stevige consistentie (tandvlees zit niet meer strak om element), stippeling gingiva ontbreekt.
Ook is de tempratuur in een pocket iets verhoogd, de gingiva is niet pijnlijk.
Ongezonde situatie:
De bindweefselvezels zijn aangetast bij parodontitis, omdat de ontsteking in het bindweesfel zit
Het bot is afgebroken. Verdere vorming van retelijsten door oppervlak vergroting; vaatverwijding en
vermeerdering van bloedvaten er is dus onderhuids bindweefsel verloren gegaan om grotere
retelijsten te maken. Door de ontwikkeling van retelijsten trekt het aanhechtingspeihteel los en
wordt nu pocket epitheel genoemd.
De histologische/ klinische meting met de pocketsonde, onder verschillende omstandigheden
(gezond/ongezond en drukvariaties)
Histologische meting: histologisch gezien is de bodem van de sulcus gesitueerd bij het meest
coronale niveau van het aanhechtingsepitheel
, Klinische meting: klinisch gezien is de bodem van de pocket op het punt waar de eerste
bindweefselvezels aanhechten, wanneer het aanhechtingsepitheel los is van het element.
Gezonde situatie= ondiepe pockets van 3mm& geen bloeding na sonderen.
Ongezonde situatie= bloeding na sonderen
Sondeerdruk: bij ontstoken parodontium, je zakt sneller door vezels heem
Mate van ontsteking in aangrenzende zachte weefsel
Diameter van sondeertip: de weerstand van de weefsels nemen toe naarmate de sondetip groter
wordt qua diameter
Vorm van de sondetip: de taps toe lopende sonde ondervindt meer weerstand dan de parallelle of
pocketsonde met een bolvormige sondetip. (laatste 2 gaan te diep door ontstoken weefsel heen)
omdat er geen weerstand meer is door verval van weefsel
PPS, DPSI en behandelprotocollen
Benoemt en beschrijft het PPS- score systeem
PPS betekent Periodiek Parodontaal Screening, het is een score systeem als middel om patiënten te
waarschuwen dat de parodontale problemen in aantocht of reeds aanwezig zijn, en dat nader
onderzoek nodig is. Door onderlinge vergelijking van de waarnemingen in de tijd wordt het tijdig
signaleren van progressie geborgd. De meting wordt uitgevoerd per kwadrant, je hebt 3
verschillende scores:
- Score 1: pocket tot en met 3mm
- Score 2: aanwezigheid van matig verdiepte pockets tot en met 5mm
- Score 3: aanwezigheid van sterk verdiepte pockets tot en met > 6mm
Benoemt en beschrijft het DPSI- score systeem
Bouw en functie parodontium en sonderen
Benoemt en beschrijft de functie van het parodontium (met alle vezels/structuren)
De functies van het parodontium:
1. Geeft steun aan het gebitselement
2. Functionele krachten worden opgevangen en geabsorbeerd
3. Bloedvoorziening
4. Sensorische/ refelctorische input
5. Beschermt het worteloppervlakte tegen resorptie
6. Een gebitselement kan standsverandering ondergaan
Benoemt en beschrijft de bouw van het parodontium (met alle vezels/structuren)
Afkorting Onderdeel Omschrijving
S Sulcus Zwakste schakel is de overgang van mucosa naar gebitselement. E
spleet op de overgang tussen gingiva-epitheel en tandoppervlak. B
individuen met een gezond parodontium is de sulcus ongeveer 0-3
Op jonge leeftijd volgt de bodem ervan vrij nauwkeurig de overga
kroon naar wortel. Met het ouder worden komt dit grensweefsel
ruim apicaal van de glazuur cement grens te liggen. Oftewel reces
verloopt hier sneller.
JE Aanhechtingsepitheel De vrije gingiva is verkleefd met het tandoppervlak via het
aanhechtingsepitheel. Bindweefsel is in een gezonde situatie 1.5 –
zit onder het aanhechting epitheel en loopt over in het bot.
CEJ Glazuur cement Grens tussen glazuur en cement. Daar is het wortelcement het du
grens veder je naar apicaal gaat hoe dikker het cement wordt.
C Wortelcement Gemineraliseerd weefsel. Geeft steun aan de tand en zorgt ervoor
functionele krachten waaraan de tand wordt blootgesteld, kunnen
opgevangen en geabsorbeerd. De gingiva is verankerd in het wort
Zit rondom de wortel. Het is het dunste bij de CEJ. Wordt continue
aangemaakt door het lichaam.
VG Vrije gingiva De overgang van vrije gingiva en de aangehechte gingiva.
GG Gingivale groeve Overgang tussen vrije gingiva en de aanhechtte gingiva.
AG Aangehechte gingiva De AG vertegenwoordigt de vaste basis van het gingivale complex
verbonden met de onderliggende harde weefsels via collagene ve
MGG Mucogingivale grens De grens waarbij de gingiva overgaat in de alveolaire mucosa
AM Alveolaire mucosa Ter hoogte van de Mucogingivale grens gaat de gingiva over in de
mucosa. Niet gekerantiniseerd weefsel.
B Processus alveolairs De gingiva verankerd in de Processus alveolaris = kaakbot.
De botcrest (bovenste gedeelte van het alveolaire bot) loopt 1-2 m
de CEJ-grens
Benoemt en beschrijft het klinisch/histologisch beeld van een (on)gezond parodontium
Parodontium= weefsels rondom tand of kies.
Parodontium bestaat uit:
- Gingiva
- Alveolaire mucosa
,- Parodontale ligament
- Alveolaire bot
- Wortelcement
Geen element dan bevat het parodontium:
- Gingiva
- Alveolaire mucosa
- Alveolaire bot
Klinisch gezond parodontium:
- Tandvlees ligt strak om het element heen
- Sinaasappeleffect
- Lichtroze gekleurd
- Geen bloeding na sonderen
- Sulcus niet dieper dan 3 mm
- Papillen zijn scherm en vullen interdentale ruimte goed
Histologisch gezond parodontium:
- Komt nooit voor omdat in de gingiva de integriteit van het epitheel is afgebroken
- Ontbreken van belangrijk verdedigingsmechanisme op het tand oppervlak, want er
is geen sprake van desquamatie. Bacteriën kunnen het tand oppervlak koloniseren zonder
automatisch door het lichaam verwijderd te worden.
Klinisch ongezond parodontium:
- Klinisch gezien wordt gingivitis gekenmerkt door roodheid, zwelling, bloeding, verlies van
stevige consistentie (tandvlees zit niet meer strak om element), stippeling gingiva ontbreekt.
Ook is de tempratuur in een pocket iets verhoogd, de gingiva is niet pijnlijk.
Ongezonde situatie:
De bindweefselvezels zijn aangetast bij parodontitis, omdat de ontsteking in het bindweesfel zit
Het bot is afgebroken. Verdere vorming van retelijsten door oppervlak vergroting; vaatverwijding en
vermeerdering van bloedvaten er is dus onderhuids bindweefsel verloren gegaan om grotere
retelijsten te maken. Door de ontwikkeling van retelijsten trekt het aanhechtingspeihteel los en
wordt nu pocket epitheel genoemd.
De histologische/ klinische meting met de pocketsonde, onder verschillende omstandigheden
(gezond/ongezond en drukvariaties)
Histologische meting: histologisch gezien is de bodem van de sulcus gesitueerd bij het meest
coronale niveau van het aanhechtingsepitheel
, Klinische meting: klinisch gezien is de bodem van de pocket op het punt waar de eerste
bindweefselvezels aanhechten, wanneer het aanhechtingsepitheel los is van het element.
Gezonde situatie= ondiepe pockets van 3mm& geen bloeding na sonderen.
Ongezonde situatie= bloeding na sonderen
Sondeerdruk: bij ontstoken parodontium, je zakt sneller door vezels heem
Mate van ontsteking in aangrenzende zachte weefsel
Diameter van sondeertip: de weerstand van de weefsels nemen toe naarmate de sondetip groter
wordt qua diameter
Vorm van de sondetip: de taps toe lopende sonde ondervindt meer weerstand dan de parallelle of
pocketsonde met een bolvormige sondetip. (laatste 2 gaan te diep door ontstoken weefsel heen)
omdat er geen weerstand meer is door verval van weefsel
PPS, DPSI en behandelprotocollen
Benoemt en beschrijft het PPS- score systeem
PPS betekent Periodiek Parodontaal Screening, het is een score systeem als middel om patiënten te
waarschuwen dat de parodontale problemen in aantocht of reeds aanwezig zijn, en dat nader
onderzoek nodig is. Door onderlinge vergelijking van de waarnemingen in de tijd wordt het tijdig
signaleren van progressie geborgd. De meting wordt uitgevoerd per kwadrant, je hebt 3
verschillende scores:
- Score 1: pocket tot en met 3mm
- Score 2: aanwezigheid van matig verdiepte pockets tot en met 5mm
- Score 3: aanwezigheid van sterk verdiepte pockets tot en met > 6mm
Benoemt en beschrijft het DPSI- score systeem
