Alle begrippen sociologie
Week 1
Externe conflicten Een situatie die zich voordoet als de eisen en verwachtingen
van verschillende rollen zich moeilijk laten combineren in 1
persoon
hospitalisering Bijzondere vorm van internalisering waarbij het gedrag van
mensen zo door anderen wordt bepaald en geregeld dat men
zelf nog nauwelijks meer enig initiatief kan nemen
instanties Organisaties die de instituties uitdragen in de samenleving. Het
gat hier om organisaties die bevoegdheid hebben belangrijke
maatschappelijke functies uit te oefenen
institutie Een gestandaardiseerd patroon van denken en doen in
bepaalde situaties, dat geldt voor een hele bepaalde groep of
zelfs een hele samenleving
institutionalisering Het proces waarbij nieuwe normen van denken en doen een
gestandaardiseerd patroon krijgen
internaliseren Het proces waarbij mensen zich verwacht gedrag eigen maken,
zodat ze het zonder nadenken en automatisch doen
Intern conflict Een situatie die zich voordoet als de eisen en verwachtingen
binnen 1 rol zich moeilijk laten combineren
Nature & nurture Begrippen verwijzend naar een sociologisch debat over welke
aspecten van gedrag aangeboren (genetisch of biologisch) of
aangeleerd (internalisering en socialisatie) zijn
normen Concrete gedragsregels die aangeven wel gedrag verwacht
wordt in een bepaalde situatie. Er zijn morele, juridische en
sociale normen en die hoeven niet altijd samen te vallen.
Rationele keuze theorie Een sociologische benadering waarin gedrag van mensen
wordt beschouwd als een resultaat van een zakelijke
overweging tussen de kosten en de baten van het bewuste
gedrag
Reïficatie Het verschijnsel dat sociologische begrippen (de organisatie, de
maatschappij, de groep etc) worden gezien als dingen die op
zichzelf staan en zelfstandig sturing geven aan menselijk
gedrag
Rol Een samenstel van normen en verwachtingen met betrekking
tot het gedrag van iemand (roldrager) in een sociale positie
Sociale cohesie De samenhang die in een samenleving of groep bestaat door
de mate waarin mensen zich met elkaar verbonden voelen
Sociale controle Het geheel van reacties op gedrag om waarden en normen te
handhaven. (positieve of negatieve sancties)
socialisatie Het proces waarbij mensen leren zich sociaal zich sociaal te
gedragen in de voor hen relevante groepen. Men maakt zich de
normen eigen die behoren tot de betreffende groep
waarden Met anderen gedeelde voorstellingen over wat goed en juist is
, en daardoor nastrevenswaardig. Waarden fungeren daarmee
als maatstaf. Waarden zijn te herkennen aan zeg-gedrag en
doe-gedrag
Week 2
netwerk Het geheel van relaties tussen verschillende
posities die leiden tot een sociale structuur.
disfuncties Aspecten van een systeem die nadelig zijn voor
het functioneren van het systeem als geheel.
oligarchie Verwijst naar het fenomeen dat er een kleine
groep of elite de macht naar zich toetrekt.
Gedifferentieerde Een samenleving waarin een grote diversiteit
samenleving aan specifieke instanties en organisaties is
ontstaan om de diverse behoeften in de
samenleving te vervullen.
status De waardering die gekoppeld is aan een positie.
Posities die mensen innemen, kunnen een hoge
en lage status bezitten, die direct terugslaan op
de persoon zelf.
groepering Een verzameling mensen die te onderscheiden
zijn van andere mensen. Merton maakte een
verdeling in 3 soorten: een groep, een
collectiviteit en een sociale categorie.
Sociale structuur Het geheel van posities en groeperingen en de
relatief duurzame relaties die deze posities en
groeperingen onderling verbinden.
complottheorieën Een theorie die beweringen bevat die ingaan
tegen algemeen geaccepteerde, officiële,
wetenschappelijke of voor de hand liggende
verklaringen. Ze getuigen van achterdocht
tegenover autoriteiten en machthebbers, die de
waarheid zouden verdraaien en het slecht
voorhebben met de mensen. Het wantrouwen
zorgt er ook voor dat deze theorieën lastig aan
te vallen zijn, want die boodschap wordt niet
geloofd. Onweerlegbare argumenten lijken juist
een bewijs van hoe doortrapt de autoriteiten of
wetenschappers wel zijn.
groep Een overzichtelijke groepering waarvan de
leden regelmatig, veelvuldig en intensief
interactie met elkaar hebben en in de loop der
Week 1
Externe conflicten Een situatie die zich voordoet als de eisen en verwachtingen
van verschillende rollen zich moeilijk laten combineren in 1
persoon
hospitalisering Bijzondere vorm van internalisering waarbij het gedrag van
mensen zo door anderen wordt bepaald en geregeld dat men
zelf nog nauwelijks meer enig initiatief kan nemen
instanties Organisaties die de instituties uitdragen in de samenleving. Het
gat hier om organisaties die bevoegdheid hebben belangrijke
maatschappelijke functies uit te oefenen
institutie Een gestandaardiseerd patroon van denken en doen in
bepaalde situaties, dat geldt voor een hele bepaalde groep of
zelfs een hele samenleving
institutionalisering Het proces waarbij nieuwe normen van denken en doen een
gestandaardiseerd patroon krijgen
internaliseren Het proces waarbij mensen zich verwacht gedrag eigen maken,
zodat ze het zonder nadenken en automatisch doen
Intern conflict Een situatie die zich voordoet als de eisen en verwachtingen
binnen 1 rol zich moeilijk laten combineren
Nature & nurture Begrippen verwijzend naar een sociologisch debat over welke
aspecten van gedrag aangeboren (genetisch of biologisch) of
aangeleerd (internalisering en socialisatie) zijn
normen Concrete gedragsregels die aangeven wel gedrag verwacht
wordt in een bepaalde situatie. Er zijn morele, juridische en
sociale normen en die hoeven niet altijd samen te vallen.
Rationele keuze theorie Een sociologische benadering waarin gedrag van mensen
wordt beschouwd als een resultaat van een zakelijke
overweging tussen de kosten en de baten van het bewuste
gedrag
Reïficatie Het verschijnsel dat sociologische begrippen (de organisatie, de
maatschappij, de groep etc) worden gezien als dingen die op
zichzelf staan en zelfstandig sturing geven aan menselijk
gedrag
Rol Een samenstel van normen en verwachtingen met betrekking
tot het gedrag van iemand (roldrager) in een sociale positie
Sociale cohesie De samenhang die in een samenleving of groep bestaat door
de mate waarin mensen zich met elkaar verbonden voelen
Sociale controle Het geheel van reacties op gedrag om waarden en normen te
handhaven. (positieve of negatieve sancties)
socialisatie Het proces waarbij mensen leren zich sociaal zich sociaal te
gedragen in de voor hen relevante groepen. Men maakt zich de
normen eigen die behoren tot de betreffende groep
waarden Met anderen gedeelde voorstellingen over wat goed en juist is
, en daardoor nastrevenswaardig. Waarden fungeren daarmee
als maatstaf. Waarden zijn te herkennen aan zeg-gedrag en
doe-gedrag
Week 2
netwerk Het geheel van relaties tussen verschillende
posities die leiden tot een sociale structuur.
disfuncties Aspecten van een systeem die nadelig zijn voor
het functioneren van het systeem als geheel.
oligarchie Verwijst naar het fenomeen dat er een kleine
groep of elite de macht naar zich toetrekt.
Gedifferentieerde Een samenleving waarin een grote diversiteit
samenleving aan specifieke instanties en organisaties is
ontstaan om de diverse behoeften in de
samenleving te vervullen.
status De waardering die gekoppeld is aan een positie.
Posities die mensen innemen, kunnen een hoge
en lage status bezitten, die direct terugslaan op
de persoon zelf.
groepering Een verzameling mensen die te onderscheiden
zijn van andere mensen. Merton maakte een
verdeling in 3 soorten: een groep, een
collectiviteit en een sociale categorie.
Sociale structuur Het geheel van posities en groeperingen en de
relatief duurzame relaties die deze posities en
groeperingen onderling verbinden.
complottheorieën Een theorie die beweringen bevat die ingaan
tegen algemeen geaccepteerde, officiële,
wetenschappelijke of voor de hand liggende
verklaringen. Ze getuigen van achterdocht
tegenover autoriteiten en machthebbers, die de
waarheid zouden verdraaien en het slecht
voorhebben met de mensen. Het wantrouwen
zorgt er ook voor dat deze theorieën lastig aan
te vallen zijn, want die boodschap wordt niet
geloofd. Onweerlegbare argumenten lijken juist
een bewijs van hoe doortrapt de autoriteiten of
wetenschappers wel zijn.
groep Een overzichtelijke groepering waarvan de
leden regelmatig, veelvuldig en intensief
interactie met elkaar hebben en in de loop der
