Alle Hoorcolleges Bestuursrecht

Hoorcollege Bestuursrecht Thema 1
Bestuursrecht: het systeem en de actoren

Uitgangspunten
Bestuursrecht  uitoefening van openbaar gezag waarmee eenzijdig de rechtspositie van
burgers/bedrijven wordt vastgesteld.
o Democratie
o Legaliteitsvereiste
o Specialiteitsvereiste
o Rechtszekerheid
o Machtenscheiding en rechterlijke controle

Kenmerken
Gelede normstelling  normstelling op meerdere niveaus tegelijk.
Verticale hiërarchie:
o Internationaal/EU-recht
o Grondwet
o Wet in formele zin
o Koninklijk besluit (amvb)
o Ministeriële regeling
o Provinciale verordening
o Gemeentelijke/waterschapsverordening
o Beschikking
Awb  algemeen bestuursrecht.
Bijzondere delen:
o Ambtenarenrecht
o Belastingrecht
o Economisch bestuursrecht
o Omgevingsrecht
o Openbare orderecht
o Socialezekerheidsrecht
o Vreemdelingenrecht
Bijzonder gaat voor algemeen op horizontaal niveau.

De Algemene wet bestuursrecht
Art. 107 lid 2 Gw  de wet stelt algemene regels van bestuursrecht vast.
Doel  eenheid, systematisering en vereenvoudiging van inhoudelijke en procedurele
bestuursrechtelijke normen.
Structuur  trechtering van algemeen naar bijzonder.

Drie kernbegrippen
Bestuursorgaan  art. 1:1 Awb
Belanghebbende  art. 1:2 Awb
Besluit  art. 1:3 Awb
Bepalend voor de vraag:
o Welke normen van toepassing zijn op welke overheidsgedragingen.

, o Voor wie tegen welke gedragingen bestuursrechtelijke rechtsbescherming open staat.
o Bevoegdheid bestuursrechter en ontvankelijkheid eiser.

Besluiten
Besluit  een schriftelijke beslissing van een bestuursorgaan, inhoudende een
publiekrechtelijke rechtshandeling.
Onderscheidt zich van privaatrechtelijke rechtshandelingen en feitelijke handelingen.
Onderscheid:
o Besluiten van algemene strekking
o Beschikkingen
Art. 8:1  beroep tegen besluiten bij de bestuursrechter.

Bestuursorgaan
Alleen bestuursorganen kunnen besluiten nemen.
a- en b-organen
Wettelijke uitzonderingen  art. 1:1 lid 2 Awb
Stichting bevordering kwaliteit leefomgeving Schiphol  uitzondering, geen wettelijke taken
toch bestuursorgaan = toch een besluit = bestuursrechtelijke rechtsbescherming

Belanghebbende
Alleen belanghebbenden hebben toegang tot de bestuursrechter  ontvankelijkheid.
Belanghebbende  degene wiens belang rechtstreeks bij een besluit betrokken is.
Normadressaat
Derdebelanghebbenden  OPERA
Art. 1:2 lid 3 Awb  algemene en collectieve belangenbehartiging.



Hoorcollege Bestuursrecht Thema 2
Wetmatigheid, algemene kenmerken van publiekrechtelijke rechtshandelingen
en bevoegdheidsverlening

Typen handelingen van overheidsorganen
Rechtshandelingen gericht op rechtsgevolg:
o Publiekrechtelijke rechtshandelingen  exclusief
o Privaatrechtelijke rechtshandelingen  niet-exclusief
Niet op rechtsgevolg gerichte handelingen:
o Beslissingen die niet op rechtsgevolg gericht zijn
o Zuivere feitelijke handelingen
o Mededelingen
Relevantie  normering en rechtsbescherming, art. 3:1 lid 2 Awb

Publiekrechtelijke rechtshandelingen
Bevoegdheid komt exclusief toe aan overheidsorganen  bevoegdheid tot het eenzijdig
vaststellen of veranderen van rechtspositie.
De bevoegdheid heeft een wettelijke grondslag  legalisatievereiste

, Besluiten zijn publiekrechtelijke rechtshandelingen, maar niet alle publiekrechtelijke
rechtshandelingen zijn besluiten.

Besluiten (art. 1:3 Awb)
Besluit  een schriftelijke beslissing van een bestuursorgaan, inhoudende een
publiekrechtelijke rechtshandeling, art. 1:3 lid 1 Awb
Schriftelijk  op schrift gesteld
Bestuursorgaan  a-orgaan en b-orgaan, publieke taak-jurisprudentie = uitzondering
Publiekrechtelijke rechtshandeling  rechtsgevolg en exclusiviteit, afwijzing/weigering/niet-
beslissen?

Typen besluiten
Besluiten van algemene strekking  algemeen verbindende voorschriften, beleidsregels,
concretiserende besluiten van algemene strekking.
Beschikkingen  een besluit dat niet van algemene strekking is, met inbegrip van de
afwijzing van een aanvraag daarvan, art. 1:3 lid 2 Awb
o Aanvraag  een verzoek van een belanghebbende, een besluit te nemen, art. 1:3 lid
3 Awb
Met besluiten gelijk te stelen of als besluiten aan te merken gedragingen  schriftelijke
weigereing een besluit te nemen art. 6:2 sub a Awb, niet tijdig nemen van een besluit art.
6:2 sub b Awb, bestuurlijke rechtsoordelen.

Met een besluit gelijk te stellen gedragingen (art. 6:2 Awb)
o De schriftelijke weigering een besluit te nemen
o Het niet tijdig nemen van een besluit
Strikt genomen geen besluit, want geen rechtsgevolg.
Met het oog op rechtsbescherming volgens de Awb-wetgever toch wenselijk om met een
besluit gelijk te stellen.
Ook nomen uit afd. 3.2-3.4 Awb van toepassing.
Dwangsom en fictieve begunstigende beschikking  andere sancties.

Bestuurlijke rechtsoordelen
Bestuurlijk rechtsoordeel  door een bevoegd bestuursorgaan op verzoek gegeven
rechtsoordeel over de toepasselijkheid of strekking van publiekrechtelijke voorschriften voor
een concrete situatie.
In beginsel geen besluit, want niet gericht op een rechtsgevolg, dus geen rechtsbescherming
 Bovenleidingenportalen Duiven
Toch wenselijk om aan te merken als besluit:
o Zelfstandig en definitief
o Op korte termijn valt geen appellabel besluit te verwachten
o Voor belanghebbende onevenredig bezwarend een besluit af te wachten of aan te
vragen  Verhuizen naar Senegal

Bevoegdheidsverkrijging en -uitoefening
Attributie  het creëren en toedelen van een bevoegdheid aan een bestuursorgaan.