Week 1: Hoofdstructuur van de Europese Unie
Let op:
We maken in onze werkgroepantwoorden gebruik van een kleurenschema.
- Oranje staat voor extra uitleg over het onderwerp
- Blauw staat voor het concrete antwoord op de vraag.
Voorgeschreven literatuur:
Europees Recht – Algemeen Deel
- Hoofdstuk 1
- Hoofdstuk 2
- Hoofdstuk 3
- Hoofdstuk 8, para. 4
- Hoofdstuk 11, para. 1 t/m 2.3
Voorgeschreven arresten:
- HvJ EEG 5 februari 1963, 26-62, ECLI:EU:C:1963:1 (Van Gend & Loos)
- HvJ EEG 15 juli 1964, 6-64, ECLI:EU:C:1964:66 (Costa)
- HvJ EU 10 december 2018, C-621/18, ECLI:EU:C:2018:999 (Wightman)
Na deze week heb je het volgende geleerd:
- Wat de Europese Unie is
- Het historisch overzicht van de totstandkoming van de EU
- Een overzicht van EU-instellingen en hun taken/bevoegdheden
- De structuur van Verdragen
- De gewone wetgevingsprocedure (art. 294 Wv)
In de uitleg van de stof van deze week wordt het volgende besproken:
1. De totstandkoming van de Europese Unie
2. Bronnen Europees recht
3. Europese instellingen en hun taken/bevoegdheden
4. Rechtsbasis EU-bevoegdheden
5. De gewone wetgevingsprocedure
1. De totstandkoming van de Europese Unie
, - 1951: de oprichting van de Europese Gemeenschap van Kolen en Staal (EGKS)
o Franse Minister Robert Schuman deed aan de Duitse staat het voorstel om
tezamen een instantie op te richten voor het organiseren van een
gemeenschappelijke markt voor kolen en staal.
Men wilde het hoge doel van vrede en veiligheid bereiken via pragmatische
middelen. Door kolen en staal, waarvan oorlogsmiddelen werden gemaakt,
onder gemeenschappelijk beheer te zetten, werd het praktisch onmogelijk
gemaakt om oorlog te voeren.
- 1957: het EEG-verdrag was opgezet
o Dit was een verbreding van het werkterrein van de Gemeenschap.
o Dit verdrag zou economische samenwerking tussen Europese landen
stimuleren. Wanneer landen economisch aan elkaar verbonden zijn, zouden
zij namelijk minder stimulans hebben om met elkaar oorlog te voeren.
- 1963 en 1964: door de uitspraken van het Europese Hof van Justitie in de arresten
Van Gend & Loos en Costa/Enel heeft de Europese Unie zich juridisch op eigen
kracht ontwikkeld.
o Het EEG-verdrag zou een eigen rechtsorde in het leven hebben geroepen die
in de rechtsorde van de lidstaten is opgenomen en waarmee nationale
rechters rekening mee dienen te houden.
o Lidstaten hebben bij het oprichten van de Gemeenschap een deel van hun
soevereiniteit opgegeven.
- 1974:
o De Europese Raad was opgericht.
Deze instelling bestond uit de regeringsleiders van de lidstaten.
Deze instelling had een eigen politieke verantwoordelijkheid en
politieke vertegenwoordiging.
o Het Europees Parlement was niet langer slechts een adviesorgaan, maar een
direct gekozen volksvertegenwoordiging (vanaf 1979).
- In de jaren 1990-2004:
o 1992: met het Verdrag van Maastricht veranderde het EEG-Verdrag in EG
(zonder het ‘economische’) en werd de Europese Unie opgericht om zo ook
buitenlands beleid en het justitie en binnenlandse zaken beleid te betrekken.
o Verbreding: nieuwe beleidsterreinen voor de EU. Denk aan strafrecht en
(im-)migratiebeleid.
o Verdieping: intensievere samenwerking op bestaande terreinen. Denk aan de
interne markt.
o Uitbreiding: de EU kreeg steeds meer lidstaten.
- 2007: het Verdrag van Lissabon was opgesteld
o VWEU en VEU werden geïntroduceerd.
o Dit Verdrag gebruiken wij nu.
Let op:
We maken in onze werkgroepantwoorden gebruik van een kleurenschema.
- Oranje staat voor extra uitleg over het onderwerp
- Blauw staat voor het concrete antwoord op de vraag.
Voorgeschreven literatuur:
Europees Recht – Algemeen Deel
- Hoofdstuk 1
- Hoofdstuk 2
- Hoofdstuk 3
- Hoofdstuk 8, para. 4
- Hoofdstuk 11, para. 1 t/m 2.3
Voorgeschreven arresten:
- HvJ EEG 5 februari 1963, 26-62, ECLI:EU:C:1963:1 (Van Gend & Loos)
- HvJ EEG 15 juli 1964, 6-64, ECLI:EU:C:1964:66 (Costa)
- HvJ EU 10 december 2018, C-621/18, ECLI:EU:C:2018:999 (Wightman)
Na deze week heb je het volgende geleerd:
- Wat de Europese Unie is
- Het historisch overzicht van de totstandkoming van de EU
- Een overzicht van EU-instellingen en hun taken/bevoegdheden
- De structuur van Verdragen
- De gewone wetgevingsprocedure (art. 294 Wv)
In de uitleg van de stof van deze week wordt het volgende besproken:
1. De totstandkoming van de Europese Unie
2. Bronnen Europees recht
3. Europese instellingen en hun taken/bevoegdheden
4. Rechtsbasis EU-bevoegdheden
5. De gewone wetgevingsprocedure
1. De totstandkoming van de Europese Unie
, - 1951: de oprichting van de Europese Gemeenschap van Kolen en Staal (EGKS)
o Franse Minister Robert Schuman deed aan de Duitse staat het voorstel om
tezamen een instantie op te richten voor het organiseren van een
gemeenschappelijke markt voor kolen en staal.
Men wilde het hoge doel van vrede en veiligheid bereiken via pragmatische
middelen. Door kolen en staal, waarvan oorlogsmiddelen werden gemaakt,
onder gemeenschappelijk beheer te zetten, werd het praktisch onmogelijk
gemaakt om oorlog te voeren.
- 1957: het EEG-verdrag was opgezet
o Dit was een verbreding van het werkterrein van de Gemeenschap.
o Dit verdrag zou economische samenwerking tussen Europese landen
stimuleren. Wanneer landen economisch aan elkaar verbonden zijn, zouden
zij namelijk minder stimulans hebben om met elkaar oorlog te voeren.
- 1963 en 1964: door de uitspraken van het Europese Hof van Justitie in de arresten
Van Gend & Loos en Costa/Enel heeft de Europese Unie zich juridisch op eigen
kracht ontwikkeld.
o Het EEG-verdrag zou een eigen rechtsorde in het leven hebben geroepen die
in de rechtsorde van de lidstaten is opgenomen en waarmee nationale
rechters rekening mee dienen te houden.
o Lidstaten hebben bij het oprichten van de Gemeenschap een deel van hun
soevereiniteit opgegeven.
- 1974:
o De Europese Raad was opgericht.
Deze instelling bestond uit de regeringsleiders van de lidstaten.
Deze instelling had een eigen politieke verantwoordelijkheid en
politieke vertegenwoordiging.
o Het Europees Parlement was niet langer slechts een adviesorgaan, maar een
direct gekozen volksvertegenwoordiging (vanaf 1979).
- In de jaren 1990-2004:
o 1992: met het Verdrag van Maastricht veranderde het EEG-Verdrag in EG
(zonder het ‘economische’) en werd de Europese Unie opgericht om zo ook
buitenlands beleid en het justitie en binnenlandse zaken beleid te betrekken.
o Verbreding: nieuwe beleidsterreinen voor de EU. Denk aan strafrecht en
(im-)migratiebeleid.
o Verdieping: intensievere samenwerking op bestaande terreinen. Denk aan de
interne markt.
o Uitbreiding: de EU kreeg steeds meer lidstaten.
- 2007: het Verdrag van Lissabon was opgesteld
o VWEU en VEU werden geïntroduceerd.
o Dit Verdrag gebruiken wij nu.
