Algemeen
- Je moet niet als een soort robot de methode toepassen, maar kritisch erop reflecteren.
o Hoe kunnen methoden helpen bij planologische problemen?
o Wat zijn de impliciete veronderstellingen die in de methode zitten?
o Kritisch reflecteren op de methoden
Ex-ante = van te voren (vaak kwantitatief en geïnstitutionaliseerd)
- wil je een beeld maken met hoe die toekomst gaat zijn.
o In welke vorm komt de toekomst naar het nu?
Teksten/beelden/cijfers
o Namens wie evalueer je de toekomst? (vanuit geld)
Projectontwikkelaar/overheid
o Hoe ver ga je de toekomst in?
Tijdshorzion
o Hoe wordt de toekomst gewaardeerd?
Disconteren
Intergenationele gelijkheid
Een model is een vereenvoudigde weergave van een deel van de werkelijkheid.
- Waarom gebruiken we modellen?
o Wereld te complex voor ons brein
o Gewoontegedrag (gebruiken het al heel lang)
o Verwerking kwantitatieve informatie
o Ex ante inschatting, ‘grip’ op de toekomst
- Box’s law: All models are wrong, but some are useful.
- Typen kwantitatieve modellen in planologie
o Beschrijvend: gaat over de huidige situatie
o Voorspellend: Toekomst voorspellend en/of in kaart brengend
o Evaluerend: wat betekent een bepaalde interventie voor een bepaalt ruimtelijk
vraagstuk
- Gebruik modellen
o Instrumenteel: model geeft direct antwoord op wat je moet doen. (gaat dus alleen
om het antwoord)
o Conceptueel/Lerend: door gebruik van het model snap je beter hoe de werkelijkheid
in elkaar zit, hierdoor kan je beter beleid maken.
o Opportunistisch: gebruikt model om gelijk te krijgen.
o Symbolisch: lijkt op opportunistisch gebruik maar subtieler. ‘Er is onderzoek gedaan
naar’
Hoe worden toekomstconstructeis ingezet in de planologie?
Volgens Coucleslis en Pelzer: te weinig.
- Om de toekomst vorm te geven (visies)
- Om grip te krijgen op onvoorziene ontwikkelingen (scenario’s, prognoses)
- Als input voor diverse andere methoden (verkeersmodellen, MKBA)
- Als een continu ‘gesprek’ of discours dat articulatie behoeft (verhalen vertellen)
- Als politiek-strategisch middel
, Onderlinge samenhang en gebruik
- Interafhankelijk: methode hebben relatie met elkaar, hoe methode effect op elkaar hebben
o Verkeersmodel is soms input van milieumodel
o Scenarioanalyse (economische groei -> verkeer) kan effect hebben op MKBA
- Overlappend: lijken op elkaar, gaan deels over hetzelfde
o Hierdoor niet logisch om beiden te doen
Rollenspel en actoranalyse
- Onafhankelijk: methoden bestaan onafhankelijk van elkaar
Modellen
MKBA
- Utilisme: zo veel mensen zo gelukkig mogelijk maken
o MKBA rekent uit hoe er met een alternatief zoveel mogelijk geluk voor iedereen
georganiseerd kan worden.
Stappen MKBA
- Probleemanalyse
- Inschatten projecteffecten
o Afschrijftermijn van 30 (soms 50) jaar
o Pro Memorie: aspecten die we moeten onthouden, deze zijn niet te berekenen
- Monetariseren effecten
o Een financieel gewicht toekennen aan een effect
Value of time; de waarde die mensen aan (reis)tijd(winst) toekent.
- Disconteren
o Dingen die ver weg zijn in tijd of ruimte waardeer je minder dan dingen die dichtbij
zijn.
- Uitkomsten berekenen en interpreteren
o Contante waarde: de optelsom van gemonetariseerde baten en kosten.
o Baten-kostenverhouding: de ratio baten in verhouding tot de kosten (boven de 1 is
goed)
Maatschappelijke kosten kan je benoemen als ‘negatieve baten’
• Effect op contante waarde: blijft hetzelfde
• Effect op baten-kosten verhouding: wel effect, BKV lager.
Kritiek
- Mouter: Burgers worden als consument gezien; ben je als consument bereid om ervoor te
betalen?
- Mouter: Wanneer politici MKBA’s ontvangen voor transport projecten gebruiken ze dit
vooral in een opportunistische of symbolische manier. Ze gebruiken MKBA’s niet voor het
vormen van hun mening.
o Vertrouwen de onpartijdigheid niet, ontvangen het te laat
- Mouter: Burger beslist niet mee
PWE
Willingness to pay (WTP): wat heb je er als consument voorover
WTAPB: allocate public budget. Jezelf als burger in de rol van beleidsmaker zetten. Niet zozeer wat je
er als consument voor wilt betalen
- Je moet niet als een soort robot de methode toepassen, maar kritisch erop reflecteren.
o Hoe kunnen methoden helpen bij planologische problemen?
o Wat zijn de impliciete veronderstellingen die in de methode zitten?
o Kritisch reflecteren op de methoden
Ex-ante = van te voren (vaak kwantitatief en geïnstitutionaliseerd)
- wil je een beeld maken met hoe die toekomst gaat zijn.
o In welke vorm komt de toekomst naar het nu?
Teksten/beelden/cijfers
o Namens wie evalueer je de toekomst? (vanuit geld)
Projectontwikkelaar/overheid
o Hoe ver ga je de toekomst in?
Tijdshorzion
o Hoe wordt de toekomst gewaardeerd?
Disconteren
Intergenationele gelijkheid
Een model is een vereenvoudigde weergave van een deel van de werkelijkheid.
- Waarom gebruiken we modellen?
o Wereld te complex voor ons brein
o Gewoontegedrag (gebruiken het al heel lang)
o Verwerking kwantitatieve informatie
o Ex ante inschatting, ‘grip’ op de toekomst
- Box’s law: All models are wrong, but some are useful.
- Typen kwantitatieve modellen in planologie
o Beschrijvend: gaat over de huidige situatie
o Voorspellend: Toekomst voorspellend en/of in kaart brengend
o Evaluerend: wat betekent een bepaalde interventie voor een bepaalt ruimtelijk
vraagstuk
- Gebruik modellen
o Instrumenteel: model geeft direct antwoord op wat je moet doen. (gaat dus alleen
om het antwoord)
o Conceptueel/Lerend: door gebruik van het model snap je beter hoe de werkelijkheid
in elkaar zit, hierdoor kan je beter beleid maken.
o Opportunistisch: gebruikt model om gelijk te krijgen.
o Symbolisch: lijkt op opportunistisch gebruik maar subtieler. ‘Er is onderzoek gedaan
naar’
Hoe worden toekomstconstructeis ingezet in de planologie?
Volgens Coucleslis en Pelzer: te weinig.
- Om de toekomst vorm te geven (visies)
- Om grip te krijgen op onvoorziene ontwikkelingen (scenario’s, prognoses)
- Als input voor diverse andere methoden (verkeersmodellen, MKBA)
- Als een continu ‘gesprek’ of discours dat articulatie behoeft (verhalen vertellen)
- Als politiek-strategisch middel
, Onderlinge samenhang en gebruik
- Interafhankelijk: methode hebben relatie met elkaar, hoe methode effect op elkaar hebben
o Verkeersmodel is soms input van milieumodel
o Scenarioanalyse (economische groei -> verkeer) kan effect hebben op MKBA
- Overlappend: lijken op elkaar, gaan deels over hetzelfde
o Hierdoor niet logisch om beiden te doen
Rollenspel en actoranalyse
- Onafhankelijk: methoden bestaan onafhankelijk van elkaar
Modellen
MKBA
- Utilisme: zo veel mensen zo gelukkig mogelijk maken
o MKBA rekent uit hoe er met een alternatief zoveel mogelijk geluk voor iedereen
georganiseerd kan worden.
Stappen MKBA
- Probleemanalyse
- Inschatten projecteffecten
o Afschrijftermijn van 30 (soms 50) jaar
o Pro Memorie: aspecten die we moeten onthouden, deze zijn niet te berekenen
- Monetariseren effecten
o Een financieel gewicht toekennen aan een effect
Value of time; de waarde die mensen aan (reis)tijd(winst) toekent.
- Disconteren
o Dingen die ver weg zijn in tijd of ruimte waardeer je minder dan dingen die dichtbij
zijn.
- Uitkomsten berekenen en interpreteren
o Contante waarde: de optelsom van gemonetariseerde baten en kosten.
o Baten-kostenverhouding: de ratio baten in verhouding tot de kosten (boven de 1 is
goed)
Maatschappelijke kosten kan je benoemen als ‘negatieve baten’
• Effect op contante waarde: blijft hetzelfde
• Effect op baten-kosten verhouding: wel effect, BKV lager.
Kritiek
- Mouter: Burgers worden als consument gezien; ben je als consument bereid om ervoor te
betalen?
- Mouter: Wanneer politici MKBA’s ontvangen voor transport projecten gebruiken ze dit
vooral in een opportunistische of symbolische manier. Ze gebruiken MKBA’s niet voor het
vormen van hun mening.
o Vertrouwen de onpartijdigheid niet, ontvangen het te laat
- Mouter: Burger beslist niet mee
PWE
Willingness to pay (WTP): wat heb je er als consument voorover
WTAPB: allocate public budget. Jezelf als burger in de rol van beleidsmaker zetten. Niet zozeer wat je
er als consument voor wilt betalen
