Hoorcollege 1 – Hartactiviteit
Bloedsomloop
De arterie pulmonalis komt uit de rechterventrikel en heeft zuurstofarm bloed.
Fasen hartcyclus
Er zijn 2 soorten kleppen open tijdens de injectiefase, namelijk:
- Atriumventriculaire kleppen
- Semilunaire kleppen (bestaande uit: pulmonaire en aortaklep)
Diastole en Systole
Diastole: ventrikels ontspannen en het bloed stroomt naar binnen
Systole: ventrikels trekken samen en het bloed wordt weggepompt
Coronaire circulatie
Vanuit de aorta komen zowel de linker als de rechter coronairarterie. Vooral deze linker
coronairarterie voorziet een groot deel van het hart van zuurstof en voeding. Na dat dit is
gebeurd moet het bloed natuurlijk ook weer terug het hart in. Dit gebeurt via de sinus
coronarius, terug naar het rechter atrium. Tijdens de coronair circulatie wordt er minstens
70% zuurstof vanuit het bloed opgenomen. (Dit is relatief veel meer dan andere weefsels)
Hartactiviteit
In rust is het HMV ongeveer 5 liter/minuut. Tijdens dynamische inspanning kan dit oplopen
tot wel 25 liter/minuut (dit is onder invloed van het sympatische zenuwstelsel).
Ventrikelfunctie curve
Het Frank-starling principe geeft weer dat wanneer de vulling
van een ventrikel groter is, er ook een krachtigere slag is en
dus ook een groter slagvolume. --> zie afbeelding
Sterkere hartspieren hebben dan ook een grotere
contractiekracht (=contractiliteit).
Hartfrequentie
Ontstaat in de Sinusknoop = SA-knoop (in het rechter atrium).
Via de SA-knoop gaat deze naar de AV-knoop. Hier is een
korte vertraging om de atria te vullen en contraheren en
daarna pas het ventrikel. Hiertussen wordt het signaal
doorgegeven in de bundel van His. Dit is een snelle
prikkelgeleiding waardoor de kleinere vezels in het ventrikel
kunnen contraheren
Normaal gesproken ligt het sinusritme in rust rond een hartfrequentie van 50-80 slagen/min.
Om je maximale inspanningshartslag te weten te komen, kun je de volgende som opstellen:
220 – leeftijd= maximale hartslag. (Dit is globaal)
,De sympaticus zorgt voor een toename van de hartactiviteit bij bijvoorbeeld inspanning. De
parasympaticus zorgt juist voor een afname hiervan.
Een directe prikkeloverdracht tussen hartwand en hartspierweefsel gebeurt tussen
myocardcellen en nexus-verbindingen (=directe prikkeloverdracht).
Wat kun je zien op een ECG?
Longcirculatie
Wanneer het hart niet goed functioneert kan dit gevolgen hebben voor de druk in de longcirculatie,
wat kan leiden tot oedeem. Om deze reden hebben hartpatiënten dus ook vaak problemen met hun
longen.
Fasen hartcyclus
- Atrium contractie (hoort nog bij diastole)
- Ventrikel contractie (systole)
o Isovolumetrische contractiefase
o Ejectiefase
- Diastole
o Isovolumetrische relaxatie
o Vullingsfase
o Extra vulling door atrium contractie
, Hoorcollege 2 – Coronairlijden (AP & MI)
AP= angina pectoris
MI= myocardinfarct
Bij allebei deze aandoeningen is de klacht ‘pijn op de borst’. Als een patiënt met deze klacht
komt ga je klinisch rederneren. In welk orgaansysteem kan het probleem zitten? Of, welke
organen vind ik op de plek van de pijn? Dit kan vanuit het hart komen, maar er zitten hier
natuurlijk nog veel meer organen die pijn kunnen doen. Bijvoorbeeld de longen, een stuk
slokdarm, de afscheiding van borst en buikholte (diafragma), maar ook spieren, botten of de
huid kunnen deze pijn op de borst veroorzaken.
Er zijn dus flink wat differentiaal diagnoses als het gaat om AP of MI
Huid - Herpes zoster (gordelroos)
Ribben/ spieren - Syndroom van Tietze (ontsteking costochondrale overgangen
(kraakbeen tussen rib en sternum)) → kan opgewekt worden
door lokaal te drukken
- Trauma
Longen - Longembolie (afsluiting bloedvat)
- Spanningspneumothorax (klaplong, maar door spanning soort
ventiel mechanisme waardoor de long zich kan opblazen)
Hart - Angina pectoris
- Myocardinfarct
Aorta - Aortadissectie (bloed tussen verschillende spierlagen van het
vat door bijvoorbeeld artherosclerose)
Slokdarm - Slokdarmspasme
- Reflux oesofagitis (als het maagzuur continue terugstroomt de
slokdarm in kan dit gaan ontsteken)
Maag/ darm - Galsteenkoliek (prikkelt het diafragma)
- Ulcusziekte (maagzweer)
Psychogeen - Paniekaanval
- Hyperventilatie
Je gaat binnen je anamnese en onderzoek differentiëren. Zo kun je vragen of onderzoeken
naar:
- Soort pijn (stekend, drukkend, klemmend gevoel)
- Locatie (1 plek of groter gebied?)
- Moment van optreden van de pijn (wat ben je aan het doen als de pijn opzet)
- Aanhouden/ duur van de pijn
- Invloed van bewegen
- Invloed ademhaling
- Lokale palpatiepijn
, Angina pectoris
Pijn bij AP treedt vaak op bij inspanning bij overgang van warm naar koud. Deze bij zit vaak
op de borst en straalt uit aan de binnenkant van de arm. De klachten kunnen als volgt
worden omschreven:
1. Retrosternale beklemmende pijn
o Ouderen: dyspnoe (benauwdheid), moe
o Evt. uitstralend
2. Uitlokkende factoren:
o Inspanning
o Emoties
o Temperatuur overgang
3. Klachten verdwijnen in rust of door het nemen van nitraat binnen 2-15 minuten
AP ontstaat door in de basis door artherosclerose in de coronairarteriën. Bij inspanning
wordt er dus gevraagd om meer zuurstof. Door de vernauwing van de arteriën komt er niet
genoeg zuurstof door de vaten heen en ontstaat er ischemie. Dit zorgt voor pijn.
Indeling pijn op de borst op basis van coronairlijden
- Stabiele angine pectoris (AP)
- Instabiele angina pectoris (IAP)
Acuut coronair syndroom (ACS)
- Acuut myocardinfarct (AMI)
De bovenstaande indeling is in vergrotende trap.
Indeling van de NYHA (New York Hart Association)
Ernst van AP klachten:
1. Geen klachten of bij extreme inspanning (NYHA-1)
2. Klachten bij flinke inspanning (NYHA-2)
3. Klachten bij normale dagelijkse activiteiten zoals douchen, aankleden, etc. (NYHA-3)
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
4. Klachten bij geringe inspanning of rust (NYHA-4)
Instabiele Angina Pectoris (IAP)
Bij NYHA-1/2/3 is er ook sprake van IAP wanneer de klachten steeds vaker/erger op treden
Vervolg onderzoek
Als je AP bij een patiënt na anamnese en lichamelijk onderzoek vermoed kan er een vervolg
onderzoek gedaan worden. Deze kan bestaan uit:
- Een hartkatheterisatie (aan de hand van een röntgen scan probeer je de
doorgankelijkheid van coronairen in beeld te brengen)
- Fietsergometrie (+ ECG (opwekken pijnklachten))
Bloedsomloop
De arterie pulmonalis komt uit de rechterventrikel en heeft zuurstofarm bloed.
Fasen hartcyclus
Er zijn 2 soorten kleppen open tijdens de injectiefase, namelijk:
- Atriumventriculaire kleppen
- Semilunaire kleppen (bestaande uit: pulmonaire en aortaklep)
Diastole en Systole
Diastole: ventrikels ontspannen en het bloed stroomt naar binnen
Systole: ventrikels trekken samen en het bloed wordt weggepompt
Coronaire circulatie
Vanuit de aorta komen zowel de linker als de rechter coronairarterie. Vooral deze linker
coronairarterie voorziet een groot deel van het hart van zuurstof en voeding. Na dat dit is
gebeurd moet het bloed natuurlijk ook weer terug het hart in. Dit gebeurt via de sinus
coronarius, terug naar het rechter atrium. Tijdens de coronair circulatie wordt er minstens
70% zuurstof vanuit het bloed opgenomen. (Dit is relatief veel meer dan andere weefsels)
Hartactiviteit
In rust is het HMV ongeveer 5 liter/minuut. Tijdens dynamische inspanning kan dit oplopen
tot wel 25 liter/minuut (dit is onder invloed van het sympatische zenuwstelsel).
Ventrikelfunctie curve
Het Frank-starling principe geeft weer dat wanneer de vulling
van een ventrikel groter is, er ook een krachtigere slag is en
dus ook een groter slagvolume. --> zie afbeelding
Sterkere hartspieren hebben dan ook een grotere
contractiekracht (=contractiliteit).
Hartfrequentie
Ontstaat in de Sinusknoop = SA-knoop (in het rechter atrium).
Via de SA-knoop gaat deze naar de AV-knoop. Hier is een
korte vertraging om de atria te vullen en contraheren en
daarna pas het ventrikel. Hiertussen wordt het signaal
doorgegeven in de bundel van His. Dit is een snelle
prikkelgeleiding waardoor de kleinere vezels in het ventrikel
kunnen contraheren
Normaal gesproken ligt het sinusritme in rust rond een hartfrequentie van 50-80 slagen/min.
Om je maximale inspanningshartslag te weten te komen, kun je de volgende som opstellen:
220 – leeftijd= maximale hartslag. (Dit is globaal)
,De sympaticus zorgt voor een toename van de hartactiviteit bij bijvoorbeeld inspanning. De
parasympaticus zorgt juist voor een afname hiervan.
Een directe prikkeloverdracht tussen hartwand en hartspierweefsel gebeurt tussen
myocardcellen en nexus-verbindingen (=directe prikkeloverdracht).
Wat kun je zien op een ECG?
Longcirculatie
Wanneer het hart niet goed functioneert kan dit gevolgen hebben voor de druk in de longcirculatie,
wat kan leiden tot oedeem. Om deze reden hebben hartpatiënten dus ook vaak problemen met hun
longen.
Fasen hartcyclus
- Atrium contractie (hoort nog bij diastole)
- Ventrikel contractie (systole)
o Isovolumetrische contractiefase
o Ejectiefase
- Diastole
o Isovolumetrische relaxatie
o Vullingsfase
o Extra vulling door atrium contractie
, Hoorcollege 2 – Coronairlijden (AP & MI)
AP= angina pectoris
MI= myocardinfarct
Bij allebei deze aandoeningen is de klacht ‘pijn op de borst’. Als een patiënt met deze klacht
komt ga je klinisch rederneren. In welk orgaansysteem kan het probleem zitten? Of, welke
organen vind ik op de plek van de pijn? Dit kan vanuit het hart komen, maar er zitten hier
natuurlijk nog veel meer organen die pijn kunnen doen. Bijvoorbeeld de longen, een stuk
slokdarm, de afscheiding van borst en buikholte (diafragma), maar ook spieren, botten of de
huid kunnen deze pijn op de borst veroorzaken.
Er zijn dus flink wat differentiaal diagnoses als het gaat om AP of MI
Huid - Herpes zoster (gordelroos)
Ribben/ spieren - Syndroom van Tietze (ontsteking costochondrale overgangen
(kraakbeen tussen rib en sternum)) → kan opgewekt worden
door lokaal te drukken
- Trauma
Longen - Longembolie (afsluiting bloedvat)
- Spanningspneumothorax (klaplong, maar door spanning soort
ventiel mechanisme waardoor de long zich kan opblazen)
Hart - Angina pectoris
- Myocardinfarct
Aorta - Aortadissectie (bloed tussen verschillende spierlagen van het
vat door bijvoorbeeld artherosclerose)
Slokdarm - Slokdarmspasme
- Reflux oesofagitis (als het maagzuur continue terugstroomt de
slokdarm in kan dit gaan ontsteken)
Maag/ darm - Galsteenkoliek (prikkelt het diafragma)
- Ulcusziekte (maagzweer)
Psychogeen - Paniekaanval
- Hyperventilatie
Je gaat binnen je anamnese en onderzoek differentiëren. Zo kun je vragen of onderzoeken
naar:
- Soort pijn (stekend, drukkend, klemmend gevoel)
- Locatie (1 plek of groter gebied?)
- Moment van optreden van de pijn (wat ben je aan het doen als de pijn opzet)
- Aanhouden/ duur van de pijn
- Invloed van bewegen
- Invloed ademhaling
- Lokale palpatiepijn
, Angina pectoris
Pijn bij AP treedt vaak op bij inspanning bij overgang van warm naar koud. Deze bij zit vaak
op de borst en straalt uit aan de binnenkant van de arm. De klachten kunnen als volgt
worden omschreven:
1. Retrosternale beklemmende pijn
o Ouderen: dyspnoe (benauwdheid), moe
o Evt. uitstralend
2. Uitlokkende factoren:
o Inspanning
o Emoties
o Temperatuur overgang
3. Klachten verdwijnen in rust of door het nemen van nitraat binnen 2-15 minuten
AP ontstaat door in de basis door artherosclerose in de coronairarteriën. Bij inspanning
wordt er dus gevraagd om meer zuurstof. Door de vernauwing van de arteriën komt er niet
genoeg zuurstof door de vaten heen en ontstaat er ischemie. Dit zorgt voor pijn.
Indeling pijn op de borst op basis van coronairlijden
- Stabiele angine pectoris (AP)
- Instabiele angina pectoris (IAP)
Acuut coronair syndroom (ACS)
- Acuut myocardinfarct (AMI)
De bovenstaande indeling is in vergrotende trap.
Indeling van de NYHA (New York Hart Association)
Ernst van AP klachten:
1. Geen klachten of bij extreme inspanning (NYHA-1)
2. Klachten bij flinke inspanning (NYHA-2)
3. Klachten bij normale dagelijkse activiteiten zoals douchen, aankleden, etc. (NYHA-3)
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
4. Klachten bij geringe inspanning of rust (NYHA-4)
Instabiele Angina Pectoris (IAP)
Bij NYHA-1/2/3 is er ook sprake van IAP wanneer de klachten steeds vaker/erger op treden
Vervolg onderzoek
Als je AP bij een patiënt na anamnese en lichamelijk onderzoek vermoed kan er een vervolg
onderzoek gedaan worden. Deze kan bestaan uit:
- Een hartkatheterisatie (aan de hand van een röntgen scan probeer je de
doorgankelijkheid van coronairen in beeld te brengen)
- Fietsergometrie (+ ECG (opwekken pijnklachten))
