WEEK I – GRONDSLAGEN SUCCESSIEWET
Door de professor aangehaalde gezichtspunten
Having a fine old name really has been enough for me :
Zelfs wanneer ongelijkheid met geld niet bestaat, bestaan er nog steeds gegoede burgers met
etiquette en dergelijken. Gelijkheid van kansen is niet te bereiken met financiële ingrepen,
er zijn nog steeds mensen met sociale voorsprongen. Het belasten van deze sociale
voorsprong is niet te behalen, maar hierdoor ontstaat wel meer vermogensongelijkheid.
Nederland staat hierin op de tweede plaats.
Just wait until your other mother gets home, young man
Hedendaags is meer aandacht voor wie wordt aangemerkt als partner in het kader van
successiewet, wegens de ontwikkelingen in de LGHBTQ. Als partner kun je namelijk veel
meer erven e.d. wegens fiscale tegemoetkomingen.
My goodness! Your dear old uncle seems to have left everything to me – gezegd door de notaris
Door de fiduciary relationships mogen bepaalde mensen geen voordeel trekken uit een
erfenis, zoals de notaris.
And to mu faithful valet, Sidneu, who I promised t oremember in my will – Hi there, Sidney
Beloftes hebben geen rechtskracht
The supreme court has upheld your right to live
De situatie die zich voordeed was een vrouw welke een kasplantje was geworden. De familie
pleitte voor haar het recht om te overlijden omdat zij voordat ze een kasplantje werd
mondeling met een vriendin had besproken dat zij dood wilde als ze een kasplantje was.
Supreme court zei dat dit geen overtuigend bewijs was. De integriteit van het lichaam is te
groot, hierom moet hier heel zorgvuldig mee omgegaan worden. Reden voor deze strenge
uitleg is gelegen in de keerzijde, het kan anders te snel uit de hand lopen. Stel iemand heeft
maar één erfgenaam en deze wil aanspraak maken op de erfenis.
Hierom bestaat nu levenstestament, dit is een volmacht voor de situatie waar iemand
wilsonbekwaam wordt.
Now read me the part again where I disinherit everybore
In het Anglo-Amerikaanse recht bestaat geen legitieme portie. Wel is er een wet die
minderjarige kinderen van de erflater beschermt.
In het Amerikaans huwelijksvermogensrecht heb je community property and seperate
property. De rechter gaat bij echtscheiding overal labels op plakken. Bij het overlijden van de
echtgenoot en geen aanspraak op de erfenis, mag de echtgenoot zeggen dat hij een deel van
de seperate property wil.
Erfbelasting
,De erfbelasting bestaat al sinds het oude Egypte, hier begon men met een progressieve
heffing bij een schenking van onroerend goed bij leven, welke zich naar verloop van tijd
uitbreidde tot heffing bij vererving. Ook in de tijd van het feodale stelsel in Nederland
bestond een heffing, hier moest geld aan de leenheer betaald worden wanneer de leenman
overleed en deze het goed wilde doen overgaan op zijn erfgenamen. Ook in de republiek
kenden wij erfbelasting voor onroerende zaken.
Enkele landen hebben inmiddels erfbelasting afgeschaft, terwijl andere landen het juist als
een belangrijk middel zien om vermogensongelijkheid tegen te gaan. Visies hierop:
- Sociale quaestie en het erfrecht: men wil een heffing van 100%
- Russische revolutie: geen erfbelasting, maar het erfrecht wordt afgeschaft. Vermogen
vervalt aan de staat bij overlijden. Men mocht wel inboedelgoederen houden
- Theodore Roosevelt: er moet een erfbelasting komen voor grote vermogens, omdat zij
het land niet bevoordelen
- Carnegie: “By taxing estates heavily at death the State marks its condemnation of the
selfish millionare’s unworthy life” in de gedachte dat rijken veelal egoïstisch zijn en niet
in de hemel komen
- Warren Buffet: “I want to leave my kids enough money so that they feel they can do
anything, but not so much that they can do nothing”
- Patriotic Millionaires: miljonairs die geld weggeven omdat ze dat nodig vinden. Geven
het niet aan de staat, want die maakt er een potje van, dus ze ondernemen het goed
- Het kapitaal: vermogensongelijkheid is een zorgelijke situatie
Erfbelasting wordt vaak als een onrechtvaardige heffing beschouwd, omdat het vermogen
van de erflater, wat tijdens zijn leven al meermaals aan heffing onderworpen is geweest, hier
nogmaals belast wordt. Men spreekt over een zogenaamde ‘naheffing.’ Toch zijn er meerdere
rechtsgronden voor het heffen van erfbelasting
Budgettair aspect: manier om de schatkist van de staat vullen
Draagkrachtbeginsel: de heffing vindt plaats bij de verkrijger. Men zou het als
onrechtvaardig kunnen beschouwen dat een persoon die arbeidsinkomsten verwerft in de
heffing van de inkomstenbelasting wordt belast, maar een persoon die zonder enige vorm
van inspanning een erfenis krijgt buiten iedere heffing zou blijven. Het is een heffing onder
het mom van de sterkste schouders, zwaarste lasten, hierom is ook sprake van een
progressief tarief.
Echter bij een zuivere draagkrachtbenadering, stuit men tegen het probleem dat de
erfbelasting gebaseerd is op de nationaliteit van de erflater en niet op de woonplaats van de
erfgenaam. Reden hiertoe is gelegen dat andere landen aanknopen bij verkrijger, dit ook
opgenomen is in de verdragen en dat dit makkelijker te controleren is.
Een ander discussiepunt is dat bij het progressieve tarief niet bij het vermogen van verkrijger
aangesloten wordt, maar bij de erfenis. Hiermee wordt een arm persoon met een grote
,erfenis harder belast dan een rijk persoon met een kleine erfenis, hetgeen niet in
overeenstemming is met ‘sterkste schouders.’ Rechtvaardiging hiervoor is 1. Anders zou
sprake zijn van onrechtvaardigde discriminatie; 2. Zou een straf zijn op sparen; 3. Deze
progressie is een uitvloeisel van het draagkrachtbeginsel.
Volgens het boek is dit het sterkste beginsel, de rest is slechts een versterkend effect.
Buitenkansbeginsel: dit is het beginsel van de bevoorrechte verkrijging. Men verkrijgt
onverwacht vermogen, zonder dat een tegenprestatie geleverd wordt.
Dit beginsel is ingeboet door de continuïteitsgedachte in het geval van een echtgenoot.
Het richt zich met name op de wat verder afgelegen familieleden, waarbij je niet zo snel zou
verwachten dat je iets krijgt. Tevens is hiermee sprake van een rechtvaardiging van de eerste
progressie, inhoudende dat mensen die dicht bij de erflater staan minder betalen. Dit sluit
ook aan bij het familie-eigendom van de Romeinen, hier werd niet geheven bij de naaste
verwanten.
Alstott: Het buitenkansbeginsel klopt niet, er is sprake van choice of chance. Het feit dat je
iets erft van een ouder, is het geluk hebben dat je een rijke ouder hebt. Vermogen krijgen
van een buurvrouw, waar u tien jaar achteraangelopen heeft, is vanuit een verdienste. Dit is
het choice element, u heeft een keuze gemaakt u in te spannen voor een ander. Dat u
erfgenaam bent heeft u hierom verdiend.
Hierom kan gezegd worden dat het progressieve stelsel o.g.v. verwantschap in strijd is met
het buitenkansbeginsel.
Sluisgedachte: dit houdt in dat wanneer vermogen overgaat, ergens belasting betaald moet
worden. Hier wordt een verband gelegd tussen vermogenstoename krachtens erfrecht en
krachtens inkomen. Wanneer sprake is van vermogensaanwas, moet deze de sluis van ofwel
inkomsten- ofwel erfbelasting passeren.
Volgens professor niet sterk onderbouwd
“Loon naar werken”: het is gerechtvaardigd belasting te heffen over baten die iemand
toevloeien zonder dat hij daarvoor enige prestatie heeft geleverd, omdat ook geheven wordt
over baten die iemand verkrijgt voor het leveren van een prestatie. Gezien de benaming is
dit een vreemde rechtvaardiging, men werkt er niet voor. Maar getracht een parallel te
maken met inkomstenbelasting.
Auteur is van mening dat het feit dat iemand baten verkrijgt nog geen rechtvaardiging is.
RvS merkt er voorts over op dat deze rechtvaardiging als zodanig onvoldoende is om
erfbelasting te rechtvaardigen.
Beginsel van de minste pijn: niemand lijdt onder deze heffing. De overledene merkt het
niet en verkrijger krijgt desondanks vermogensaanwas. Het is hiermee een heffing welke op
weinig weerstand stuit, er is sprake van een verkrijging om niet waar gemakkelijk belasting
uit voldaan kan worden.
Sluit aan op Adam Smith: every tax ought to be levied at the time, or in the manner, in
which it is most likely to be convenient for the contributer to pay it.
, Paradoxaal is dit voor de burgers anders: erfbelasting wordt geheven op het hoogst
ongelukkige moment.
Wegnemen van ongelijkheden in de vermogensverdeling: De heffing biedt een bijdrage
aan het wegnemen van ongelijkheid in de vermogensverdeling. Dit is echter niet heel
overtuigend omdat uit onderzoek blijkt dat erfenissen weinig effect hebben op
vermogensongelijkheid.
Voorts heeft de professor deze rechtvaardigingen genoemd en erbij vermeldt dat ze vaag
zijn. Ze volgen verder ook niet uit het boek.
1. Eenmalige vervanging van een ontbrekende vermogensbelasting
2. Eenmalige vervanging van een vermogenswinstbelasting
3. Prijs die betaald moet worden voor de bescherming van het instituut “erfrechtt”
4. Prijs die betaald moet worden voor het instituut “eigendom”
5. Boete die betaald moet worden voor mogelijke belastingontduiking: heel cynisch, in
wezen slecht dus aan de eindstreep nog even een betaling doen voor wat zij buiten het
zicht van de autoriteiten hebben misdaan
6. Gelijke kansen creëren (equal opportunies argument): vermogensongelijkheid
rechttrekken
Recente ontwikkelingen:
- Er zijn miljonairs die meer belasting willen betalen, hierover zijn vragen gesteld in het
parlement.
- Financieel dagblad: verhoging erfbelasting is de perfecte politieke uitruil
- Twintiger eist dat haar miljoenenerfenis stevig wordt belast: weet dat ze groot vermogen
gaat eisen, zij heeft aangegeven dat zij 90% gaat schenken aan de staat
- OECD heeft suggesties over erfbelasting om ongelijkheid weg te werken.
DE SUCCESSIEWET
Successiewetgeving ziet op twee belastingen:
1. Erfbelasting
2. Schenkingsbelasting
Deze heffingen zijn de zogenoemde verkrijgingsbelastingen, dit wel zeggen dat we ons
richten op iedere afzonderlijke verkrijging door iedere afzonderlijke verkrijger. Onze nadruk
ligt hiermee bij het belasten van de draagkrachtvermeerdering bij de verkrijger.
Dit is in tegenstelling tot Engeland en Amerika waar men een boedelbelasting kent, waar
het doel is de draagkrachtvermeerdering te belasten die zich bij de schenker/erflater heeft
voorgedaan. Het maakt dan niet uit wie wat erft, de nalatenschap als geheel wordt belast.
Een zuivere boedelbelasting bestaat niet, want ze kijken met een schuin oog naar wie
Door de professor aangehaalde gezichtspunten
Having a fine old name really has been enough for me :
Zelfs wanneer ongelijkheid met geld niet bestaat, bestaan er nog steeds gegoede burgers met
etiquette en dergelijken. Gelijkheid van kansen is niet te bereiken met financiële ingrepen,
er zijn nog steeds mensen met sociale voorsprongen. Het belasten van deze sociale
voorsprong is niet te behalen, maar hierdoor ontstaat wel meer vermogensongelijkheid.
Nederland staat hierin op de tweede plaats.
Just wait until your other mother gets home, young man
Hedendaags is meer aandacht voor wie wordt aangemerkt als partner in het kader van
successiewet, wegens de ontwikkelingen in de LGHBTQ. Als partner kun je namelijk veel
meer erven e.d. wegens fiscale tegemoetkomingen.
My goodness! Your dear old uncle seems to have left everything to me – gezegd door de notaris
Door de fiduciary relationships mogen bepaalde mensen geen voordeel trekken uit een
erfenis, zoals de notaris.
And to mu faithful valet, Sidneu, who I promised t oremember in my will – Hi there, Sidney
Beloftes hebben geen rechtskracht
The supreme court has upheld your right to live
De situatie die zich voordeed was een vrouw welke een kasplantje was geworden. De familie
pleitte voor haar het recht om te overlijden omdat zij voordat ze een kasplantje werd
mondeling met een vriendin had besproken dat zij dood wilde als ze een kasplantje was.
Supreme court zei dat dit geen overtuigend bewijs was. De integriteit van het lichaam is te
groot, hierom moet hier heel zorgvuldig mee omgegaan worden. Reden voor deze strenge
uitleg is gelegen in de keerzijde, het kan anders te snel uit de hand lopen. Stel iemand heeft
maar één erfgenaam en deze wil aanspraak maken op de erfenis.
Hierom bestaat nu levenstestament, dit is een volmacht voor de situatie waar iemand
wilsonbekwaam wordt.
Now read me the part again where I disinherit everybore
In het Anglo-Amerikaanse recht bestaat geen legitieme portie. Wel is er een wet die
minderjarige kinderen van de erflater beschermt.
In het Amerikaans huwelijksvermogensrecht heb je community property and seperate
property. De rechter gaat bij echtscheiding overal labels op plakken. Bij het overlijden van de
echtgenoot en geen aanspraak op de erfenis, mag de echtgenoot zeggen dat hij een deel van
de seperate property wil.
Erfbelasting
,De erfbelasting bestaat al sinds het oude Egypte, hier begon men met een progressieve
heffing bij een schenking van onroerend goed bij leven, welke zich naar verloop van tijd
uitbreidde tot heffing bij vererving. Ook in de tijd van het feodale stelsel in Nederland
bestond een heffing, hier moest geld aan de leenheer betaald worden wanneer de leenman
overleed en deze het goed wilde doen overgaan op zijn erfgenamen. Ook in de republiek
kenden wij erfbelasting voor onroerende zaken.
Enkele landen hebben inmiddels erfbelasting afgeschaft, terwijl andere landen het juist als
een belangrijk middel zien om vermogensongelijkheid tegen te gaan. Visies hierop:
- Sociale quaestie en het erfrecht: men wil een heffing van 100%
- Russische revolutie: geen erfbelasting, maar het erfrecht wordt afgeschaft. Vermogen
vervalt aan de staat bij overlijden. Men mocht wel inboedelgoederen houden
- Theodore Roosevelt: er moet een erfbelasting komen voor grote vermogens, omdat zij
het land niet bevoordelen
- Carnegie: “By taxing estates heavily at death the State marks its condemnation of the
selfish millionare’s unworthy life” in de gedachte dat rijken veelal egoïstisch zijn en niet
in de hemel komen
- Warren Buffet: “I want to leave my kids enough money so that they feel they can do
anything, but not so much that they can do nothing”
- Patriotic Millionaires: miljonairs die geld weggeven omdat ze dat nodig vinden. Geven
het niet aan de staat, want die maakt er een potje van, dus ze ondernemen het goed
- Het kapitaal: vermogensongelijkheid is een zorgelijke situatie
Erfbelasting wordt vaak als een onrechtvaardige heffing beschouwd, omdat het vermogen
van de erflater, wat tijdens zijn leven al meermaals aan heffing onderworpen is geweest, hier
nogmaals belast wordt. Men spreekt over een zogenaamde ‘naheffing.’ Toch zijn er meerdere
rechtsgronden voor het heffen van erfbelasting
Budgettair aspect: manier om de schatkist van de staat vullen
Draagkrachtbeginsel: de heffing vindt plaats bij de verkrijger. Men zou het als
onrechtvaardig kunnen beschouwen dat een persoon die arbeidsinkomsten verwerft in de
heffing van de inkomstenbelasting wordt belast, maar een persoon die zonder enige vorm
van inspanning een erfenis krijgt buiten iedere heffing zou blijven. Het is een heffing onder
het mom van de sterkste schouders, zwaarste lasten, hierom is ook sprake van een
progressief tarief.
Echter bij een zuivere draagkrachtbenadering, stuit men tegen het probleem dat de
erfbelasting gebaseerd is op de nationaliteit van de erflater en niet op de woonplaats van de
erfgenaam. Reden hiertoe is gelegen dat andere landen aanknopen bij verkrijger, dit ook
opgenomen is in de verdragen en dat dit makkelijker te controleren is.
Een ander discussiepunt is dat bij het progressieve tarief niet bij het vermogen van verkrijger
aangesloten wordt, maar bij de erfenis. Hiermee wordt een arm persoon met een grote
,erfenis harder belast dan een rijk persoon met een kleine erfenis, hetgeen niet in
overeenstemming is met ‘sterkste schouders.’ Rechtvaardiging hiervoor is 1. Anders zou
sprake zijn van onrechtvaardigde discriminatie; 2. Zou een straf zijn op sparen; 3. Deze
progressie is een uitvloeisel van het draagkrachtbeginsel.
Volgens het boek is dit het sterkste beginsel, de rest is slechts een versterkend effect.
Buitenkansbeginsel: dit is het beginsel van de bevoorrechte verkrijging. Men verkrijgt
onverwacht vermogen, zonder dat een tegenprestatie geleverd wordt.
Dit beginsel is ingeboet door de continuïteitsgedachte in het geval van een echtgenoot.
Het richt zich met name op de wat verder afgelegen familieleden, waarbij je niet zo snel zou
verwachten dat je iets krijgt. Tevens is hiermee sprake van een rechtvaardiging van de eerste
progressie, inhoudende dat mensen die dicht bij de erflater staan minder betalen. Dit sluit
ook aan bij het familie-eigendom van de Romeinen, hier werd niet geheven bij de naaste
verwanten.
Alstott: Het buitenkansbeginsel klopt niet, er is sprake van choice of chance. Het feit dat je
iets erft van een ouder, is het geluk hebben dat je een rijke ouder hebt. Vermogen krijgen
van een buurvrouw, waar u tien jaar achteraangelopen heeft, is vanuit een verdienste. Dit is
het choice element, u heeft een keuze gemaakt u in te spannen voor een ander. Dat u
erfgenaam bent heeft u hierom verdiend.
Hierom kan gezegd worden dat het progressieve stelsel o.g.v. verwantschap in strijd is met
het buitenkansbeginsel.
Sluisgedachte: dit houdt in dat wanneer vermogen overgaat, ergens belasting betaald moet
worden. Hier wordt een verband gelegd tussen vermogenstoename krachtens erfrecht en
krachtens inkomen. Wanneer sprake is van vermogensaanwas, moet deze de sluis van ofwel
inkomsten- ofwel erfbelasting passeren.
Volgens professor niet sterk onderbouwd
“Loon naar werken”: het is gerechtvaardigd belasting te heffen over baten die iemand
toevloeien zonder dat hij daarvoor enige prestatie heeft geleverd, omdat ook geheven wordt
over baten die iemand verkrijgt voor het leveren van een prestatie. Gezien de benaming is
dit een vreemde rechtvaardiging, men werkt er niet voor. Maar getracht een parallel te
maken met inkomstenbelasting.
Auteur is van mening dat het feit dat iemand baten verkrijgt nog geen rechtvaardiging is.
RvS merkt er voorts over op dat deze rechtvaardiging als zodanig onvoldoende is om
erfbelasting te rechtvaardigen.
Beginsel van de minste pijn: niemand lijdt onder deze heffing. De overledene merkt het
niet en verkrijger krijgt desondanks vermogensaanwas. Het is hiermee een heffing welke op
weinig weerstand stuit, er is sprake van een verkrijging om niet waar gemakkelijk belasting
uit voldaan kan worden.
Sluit aan op Adam Smith: every tax ought to be levied at the time, or in the manner, in
which it is most likely to be convenient for the contributer to pay it.
, Paradoxaal is dit voor de burgers anders: erfbelasting wordt geheven op het hoogst
ongelukkige moment.
Wegnemen van ongelijkheden in de vermogensverdeling: De heffing biedt een bijdrage
aan het wegnemen van ongelijkheid in de vermogensverdeling. Dit is echter niet heel
overtuigend omdat uit onderzoek blijkt dat erfenissen weinig effect hebben op
vermogensongelijkheid.
Voorts heeft de professor deze rechtvaardigingen genoemd en erbij vermeldt dat ze vaag
zijn. Ze volgen verder ook niet uit het boek.
1. Eenmalige vervanging van een ontbrekende vermogensbelasting
2. Eenmalige vervanging van een vermogenswinstbelasting
3. Prijs die betaald moet worden voor de bescherming van het instituut “erfrechtt”
4. Prijs die betaald moet worden voor het instituut “eigendom”
5. Boete die betaald moet worden voor mogelijke belastingontduiking: heel cynisch, in
wezen slecht dus aan de eindstreep nog even een betaling doen voor wat zij buiten het
zicht van de autoriteiten hebben misdaan
6. Gelijke kansen creëren (equal opportunies argument): vermogensongelijkheid
rechttrekken
Recente ontwikkelingen:
- Er zijn miljonairs die meer belasting willen betalen, hierover zijn vragen gesteld in het
parlement.
- Financieel dagblad: verhoging erfbelasting is de perfecte politieke uitruil
- Twintiger eist dat haar miljoenenerfenis stevig wordt belast: weet dat ze groot vermogen
gaat eisen, zij heeft aangegeven dat zij 90% gaat schenken aan de staat
- OECD heeft suggesties over erfbelasting om ongelijkheid weg te werken.
DE SUCCESSIEWET
Successiewetgeving ziet op twee belastingen:
1. Erfbelasting
2. Schenkingsbelasting
Deze heffingen zijn de zogenoemde verkrijgingsbelastingen, dit wel zeggen dat we ons
richten op iedere afzonderlijke verkrijging door iedere afzonderlijke verkrijger. Onze nadruk
ligt hiermee bij het belasten van de draagkrachtvermeerdering bij de verkrijger.
Dit is in tegenstelling tot Engeland en Amerika waar men een boedelbelasting kent, waar
het doel is de draagkrachtvermeerdering te belasten die zich bij de schenker/erflater heeft
voorgedaan. Het maakt dan niet uit wie wat erft, de nalatenschap als geheel wordt belast.
Een zuivere boedelbelasting bestaat niet, want ze kijken met een schuin oog naar wie
