Bestuursrecht samenvatting H1 t/m H6
Hoofdstuk 1: Kennismaking met het bestuursrecht
Wat is bestuursrecht?
Het juridisch functioneren en zijn relatie tot de burger
- Bevat regels > ander woord rechtsnormen
- Openbaar bestuur treedt in verschillende hoedanigheden en op verschillende
manieren op, behartigt het algemeen belang (wat in ieders belang zou moeten zijn).
- Zijn de organen van de overheid.
Rechtsnormen met betrekking tot:
- Organisatie van het openbaar bestuur
- Verlenen van bestuursbevoegdheden aan bestuursorganen
- Rechtsvormen waaraan het openbaar bestuur zich moet houden bij de uitoefening
van die bestuursbevoegdheden
- Rechtsvormen die gelden voor de burger en regels voor de handhaving ervan
- Juridische bescherming voor de burger tegen het optreden van het openbaar Bestuur
GS: gedupeerde Staten van een provincie > is het dagelijks bestuur van de provincie
Legaliteitsbeginsel
- Voor overheidsoptreden is een wettelijke grondslag nodig (vastgesteld in de wet)
- Wetmatigheid van bestuur > legaliteitsbeginsel genoemd
Specialiteitsbeginsel
Bestuursorgaan die bij het voorbereiden van een besluit alleen die belangen mag afwegen
die vallen binnen het kader van de toepasselijke wet en waarvoor de wet bedoeld is.
Bronnen van het bestuursrecht
Er zijn 3 rechtsbronnen van belang:
- Wet- en regelgeving en verdragen
- Jurisprudentie
- Ongeschreven recht, met name enkele algemene beginselen van behoorlijk bestuur
Let op: verdragen, beleidsregels en vergunningvoorschriften horen niet bij wet- en
regelgeving
,Hiërarchisch normenstelsel: ordening van regelgeving waarbij de ene regeling hoger in rang
is dan de andere:
Wat: Vastgesteld door wie:
Verdrag Staat der Nederlanden
Wet- en regelgeving:
EU-verordening en EU-richtlijn Europees Parlement/Raad/Commissie
Grondwet Formele wetgever
Wet in formele zin Formele wetgever
Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) Regering
Ministeriële regeling Minister
Provinciale verordening Provinciale staten
Gemeentelijke verordening/ waterschaps- Gemeenteraad/ waterschapsbestuur
verordening
Geen wet-en regelgeving:
Beleidsregels en vergunningsvoorschriften Op alle niveaus van het openbaar bestuur
Verdragen en EU-verordening
Afspraken tussen staten. Enkele belangrijke verdragen:
- Europees verdrag tot bescherming van de rechten van de mens (EVRM):
Hierin zijn persoonlijke vrijheidsrechten voor burgers vastgelegd
- Verdrag van de Europese unie (EU-verdrag):
Bevatten diverse bepalingen voor het vrij verkeer van personen, diensten, goederen
en kapitaal binnen de Europese Unie
- Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (EU-werkingsverdrag)
Hebben rechtstreekse werking
Europese richtlijnen
Regeling van Europese Commissie
- Europese commissie: orgaan van EU dat bestaat uit afgevaardigden van de Europese
lidstaten
- Gericht tot lidstaten
- Hebben geen rechtstreekse werking. Tenzij, Nederlandse of Europese rechter bepaalt
dat het wel rechtstreekse werking heeft
- Het openbaar bestuur wordt deels uitgevoerd door het openbaar bestuur in NL en
deels door organen van de EU aan wie de NLse staat bestuurstaken heeft afgestaan
Grondwet, wet in formele zin en AMvB
- AMvb > Algemene Maatregel van Bestuur: regeling, afkomstig van regering. Is van
lagere orde
- Grondwet hoogste wet in formele zin en vastgesteld door formele wetgever (regering
en Staten-Generaal (1e en 2e kamer samen))
- AMvB bevat hoofdzakelijk algemeen verbindende voorschriften voor burgers en
overheden
- AMvB kent bevoegdheden toe aan organen van openbaar bestuur
, Verordening/regeling
Europese verordening: regeling van het Europees Parlement en de Europese Raad
Ministeriële regelingen
- Bevatten hoofdzakelijk algemeen verbindende voorschriften voor burgers
- Kunnen bevoegdheden toekennen aan bestuursorganen
- Zijn lager in rang
Hetzelfde geldt voor provinciale verordeningen, gemeentelijke verordeningen en waterschap
verordeningen
- Provinciale verordening > geldt alleen voor het grondgebied van de provincie.
Regeling van provinciale staten > zijn algemeen bestuur van provincie
- Gemeentelijke verordening > geld alleen binnen de gemeentegrenzen. Regeling
vastgesteld door gemeenteraad
- Waterschap verordeningen hebben zelfde rang als gemeentelijke verordeningen en
gelden op het grondgebied van het waterschap. Regeling van het
waterschapsbestuur
Beleidsregels:
- Eigen richtlijnen voor het openbaar bestuur art. 1:3 lid 4 Awb
- Gelden alleen voor het orgaan van het openbaar bestuur dat is vastgesteld of
waarvoor ze zijn bedoeld
- Openbaar bestuur: overheid voor zover zij zich met bestuurstaken bezig houdt
Vergunningvoorschriften
Normen die gelden in het individuele geval, dus voor wie de vergunning is verleend.
Vergunningvoorschriften kunnen bestaan uit:
- Rechtsnormen afkomstig van wetten en lagere regelingen
- Uit regels die het bestuursorgaan die de vergunning verleend, voorschrijft
Gelede normstelling: systeem waarbij normen in het individuele geval mede worden bepaald
door normen in diverse regelingen die dikwijls in een hiërarchische verhouding tot elkaar
staan. Dus: de toepasselijkheid van een rechts- regel niet in 1 wet te vinden is, maar in
combinatie van met elkaar hangende regelingen.
Art. van Wabo Norm in wet
Bouwbesluit Normen in AMvB
Gemeentelijke bouwverordening Normen in verordening
Gemeentelijk plan Normen in plan
Redelijke eisen van welstand Normen in beleidsregel
Erfgoedwet of Monumentenverordening Normen in wet of verordening
College legt normen vast in de vergunning Normen in vergunning
Bestemmingsplan: document waarin de bestemming van een bepaald gebied in een
gemeente is vastgelegd alsmede de voorschriften die daar gelden ten aanzien van het
gebruik en de bebouwing van de grond en gebouwen.
Hoofdstuk 1: Kennismaking met het bestuursrecht
Wat is bestuursrecht?
Het juridisch functioneren en zijn relatie tot de burger
- Bevat regels > ander woord rechtsnormen
- Openbaar bestuur treedt in verschillende hoedanigheden en op verschillende
manieren op, behartigt het algemeen belang (wat in ieders belang zou moeten zijn).
- Zijn de organen van de overheid.
Rechtsnormen met betrekking tot:
- Organisatie van het openbaar bestuur
- Verlenen van bestuursbevoegdheden aan bestuursorganen
- Rechtsvormen waaraan het openbaar bestuur zich moet houden bij de uitoefening
van die bestuursbevoegdheden
- Rechtsvormen die gelden voor de burger en regels voor de handhaving ervan
- Juridische bescherming voor de burger tegen het optreden van het openbaar Bestuur
GS: gedupeerde Staten van een provincie > is het dagelijks bestuur van de provincie
Legaliteitsbeginsel
- Voor overheidsoptreden is een wettelijke grondslag nodig (vastgesteld in de wet)
- Wetmatigheid van bestuur > legaliteitsbeginsel genoemd
Specialiteitsbeginsel
Bestuursorgaan die bij het voorbereiden van een besluit alleen die belangen mag afwegen
die vallen binnen het kader van de toepasselijke wet en waarvoor de wet bedoeld is.
Bronnen van het bestuursrecht
Er zijn 3 rechtsbronnen van belang:
- Wet- en regelgeving en verdragen
- Jurisprudentie
- Ongeschreven recht, met name enkele algemene beginselen van behoorlijk bestuur
Let op: verdragen, beleidsregels en vergunningvoorschriften horen niet bij wet- en
regelgeving
,Hiërarchisch normenstelsel: ordening van regelgeving waarbij de ene regeling hoger in rang
is dan de andere:
Wat: Vastgesteld door wie:
Verdrag Staat der Nederlanden
Wet- en regelgeving:
EU-verordening en EU-richtlijn Europees Parlement/Raad/Commissie
Grondwet Formele wetgever
Wet in formele zin Formele wetgever
Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) Regering
Ministeriële regeling Minister
Provinciale verordening Provinciale staten
Gemeentelijke verordening/ waterschaps- Gemeenteraad/ waterschapsbestuur
verordening
Geen wet-en regelgeving:
Beleidsregels en vergunningsvoorschriften Op alle niveaus van het openbaar bestuur
Verdragen en EU-verordening
Afspraken tussen staten. Enkele belangrijke verdragen:
- Europees verdrag tot bescherming van de rechten van de mens (EVRM):
Hierin zijn persoonlijke vrijheidsrechten voor burgers vastgelegd
- Verdrag van de Europese unie (EU-verdrag):
Bevatten diverse bepalingen voor het vrij verkeer van personen, diensten, goederen
en kapitaal binnen de Europese Unie
- Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (EU-werkingsverdrag)
Hebben rechtstreekse werking
Europese richtlijnen
Regeling van Europese Commissie
- Europese commissie: orgaan van EU dat bestaat uit afgevaardigden van de Europese
lidstaten
- Gericht tot lidstaten
- Hebben geen rechtstreekse werking. Tenzij, Nederlandse of Europese rechter bepaalt
dat het wel rechtstreekse werking heeft
- Het openbaar bestuur wordt deels uitgevoerd door het openbaar bestuur in NL en
deels door organen van de EU aan wie de NLse staat bestuurstaken heeft afgestaan
Grondwet, wet in formele zin en AMvB
- AMvb > Algemene Maatregel van Bestuur: regeling, afkomstig van regering. Is van
lagere orde
- Grondwet hoogste wet in formele zin en vastgesteld door formele wetgever (regering
en Staten-Generaal (1e en 2e kamer samen))
- AMvB bevat hoofdzakelijk algemeen verbindende voorschriften voor burgers en
overheden
- AMvB kent bevoegdheden toe aan organen van openbaar bestuur
, Verordening/regeling
Europese verordening: regeling van het Europees Parlement en de Europese Raad
Ministeriële regelingen
- Bevatten hoofdzakelijk algemeen verbindende voorschriften voor burgers
- Kunnen bevoegdheden toekennen aan bestuursorganen
- Zijn lager in rang
Hetzelfde geldt voor provinciale verordeningen, gemeentelijke verordeningen en waterschap
verordeningen
- Provinciale verordening > geldt alleen voor het grondgebied van de provincie.
Regeling van provinciale staten > zijn algemeen bestuur van provincie
- Gemeentelijke verordening > geld alleen binnen de gemeentegrenzen. Regeling
vastgesteld door gemeenteraad
- Waterschap verordeningen hebben zelfde rang als gemeentelijke verordeningen en
gelden op het grondgebied van het waterschap. Regeling van het
waterschapsbestuur
Beleidsregels:
- Eigen richtlijnen voor het openbaar bestuur art. 1:3 lid 4 Awb
- Gelden alleen voor het orgaan van het openbaar bestuur dat is vastgesteld of
waarvoor ze zijn bedoeld
- Openbaar bestuur: overheid voor zover zij zich met bestuurstaken bezig houdt
Vergunningvoorschriften
Normen die gelden in het individuele geval, dus voor wie de vergunning is verleend.
Vergunningvoorschriften kunnen bestaan uit:
- Rechtsnormen afkomstig van wetten en lagere regelingen
- Uit regels die het bestuursorgaan die de vergunning verleend, voorschrijft
Gelede normstelling: systeem waarbij normen in het individuele geval mede worden bepaald
door normen in diverse regelingen die dikwijls in een hiërarchische verhouding tot elkaar
staan. Dus: de toepasselijkheid van een rechts- regel niet in 1 wet te vinden is, maar in
combinatie van met elkaar hangende regelingen.
Art. van Wabo Norm in wet
Bouwbesluit Normen in AMvB
Gemeentelijke bouwverordening Normen in verordening
Gemeentelijk plan Normen in plan
Redelijke eisen van welstand Normen in beleidsregel
Erfgoedwet of Monumentenverordening Normen in wet of verordening
College legt normen vast in de vergunning Normen in vergunning
Bestemmingsplan: document waarin de bestemming van een bepaald gebied in een
gemeente is vastgelegd alsmede de voorschriften die daar gelden ten aanzien van het
gebruik en de bebouwing van de grond en gebouwen.
