De financiële functie; beslissingen en planning
Hoofdstuk 1: Investeringsbeslissingen
1.1 Investering- en financieringsbeslissing
Het investeringsproces omvat het ontwikkelen, beoordelen, selecteren en evalueren van
investeringsprojecten. Investeren is het aanschaffen van vaste of vlottende activa door
ondernemingen.
Partiële en totale financiering
Bij partiële financiering is er een directe koppeling tussen de investeringsbeslissingen en de
financiering van de investeringen.
Bij totale financiering kijken we naar de totale vermogensbehoefte die voortvloeit uit de activa van
de onderneming, voorzover die niet gedekt zijn door vormen van partiële financiering.
Primaire en secundaire geldstromen
De geldstromen die met de financiering van de investering te maken hebben, noemen we secundaire
geldstromen. Dat zijn geldstromen van en naar de vermogensmarkt.
Alle andere geldstromen die het gevolg zijn van de investering rekenen we tot de primaire
geldstromen.
Indeling van de winst- en verliesrekening
Omzet
Alle kosten met uitzondering van afschrijvingskosten en interestkosten -
EBITDA (earnings before interest, taxes, depreciation and amortization)
Afschrijvingen op materiële en immateriële vaste activa -
EBIT (earnings before interest and taxes)
Interestkosten -
Resultaat voor vennootschapsbelasting
Vennootschapsbelasting -
Resultaat na vennootschapsbelasting
Bij het beoordelen van investeringsprojecten gaat het er om vast te stellen of de investering waarde
toevoegt aan de onderneming. We merken op dat de beoordeling van investeringsvoorstellen wordt
gebaseerd op geldstromen in de toekomst en dus op verwachte geldstromen.
1.2 Soorten investeringen
We kunnen de investeringen in 4 groepen verdelen:
1. er zijn min of meer verplichte investeringen, zoals investeringen in verband met
milieuvoorschriften
2. er zijn investeringen voor onderhoud, revisie of vervanging van bedrijfsmiddelen
3. er zijn investeringen voor uitbreiding van de capaciteit van de huidige bedrijfsactiviteiten
4. er zijn investeringen voor het ontwikkelen, in productie nemen en op de markt brengen
van nieuwe producten
1
, 1.3 Het proces van investeringsselectie
Het top-down-proces vult het bottom-up-proces aan. Het eerste proces levert richtlijnen op die een
globaal en strategisch karakter hebben, het laatste proces leidt tot meer concrete
investeringsvoorstellen.
De controller van de organisatie is met name belast met het bewaken en de uitvoering van het
proces van investeringsselectie.
De financieel directeur is verantwoordelijk voor het maken van een bedrijfseconomisch
verantwoorde keuze uit de investeringsvoorstellen.
Proces van investeringsselectie:
1. ondernemingsdoelstelling
2. langetermijnplan
3. investeringsbudget voor de lange termijn
4. het opsporen van investeringmogelijkheden
5. aanpassing van en eerste selectie uit investeringsmogelijkheden
6. investeringsalternatieven
a. schatting van verwachte differentiële primaire geldstromen
b. vaststellen van de vereiste vermogenskostenvoet
c. vaststellen van de eisen waaraan investeringen moeten voldoen
7. keuze uit de investeringsalternatieven
8. beheersing van de gelduitgaven
9. evaluatie van de investeringsprojecten (tijdens de looptijd en achteraf)
niet iedere aankoop van activa zal door de onderneming aan grondige analyse worden onderworpen.
De aandacht richt zich met name op investeringen waarmee omvangrijke bedragen gemoeid gaan.
1.4 Investeringsprojecten
Een investeringsproject is het totaal van investeringen in vaste en vlottende activa, dat nodig is om
een bepaalde investeringsbeslissing uit te voeren.
Om de gevolgen van een investering vast te stellen, vergelijken we de verwachte primaire
geldstromen van de onderneming na uitvoering van het investeringsproject met de verwachte
primaire geldstromen van de onderneming voor uitvoering van het investeringsproject. Het verschil
is het gevolg van het project.
De som van alle differentiële primaire geldstromen over de hele projectduur gemeten komt overeen
met de som van de fiscale Ebit’s na vennootschapsbelasting van het project. Als we veronderstellen
dat er geen transacties met de vermogensmarkt plaatsvinden, is de som van de primaire
geldstromen bovendien gelijk aan de mutatie in de liquide middelen.
2
Hoofdstuk 1: Investeringsbeslissingen
1.1 Investering- en financieringsbeslissing
Het investeringsproces omvat het ontwikkelen, beoordelen, selecteren en evalueren van
investeringsprojecten. Investeren is het aanschaffen van vaste of vlottende activa door
ondernemingen.
Partiële en totale financiering
Bij partiële financiering is er een directe koppeling tussen de investeringsbeslissingen en de
financiering van de investeringen.
Bij totale financiering kijken we naar de totale vermogensbehoefte die voortvloeit uit de activa van
de onderneming, voorzover die niet gedekt zijn door vormen van partiële financiering.
Primaire en secundaire geldstromen
De geldstromen die met de financiering van de investering te maken hebben, noemen we secundaire
geldstromen. Dat zijn geldstromen van en naar de vermogensmarkt.
Alle andere geldstromen die het gevolg zijn van de investering rekenen we tot de primaire
geldstromen.
Indeling van de winst- en verliesrekening
Omzet
Alle kosten met uitzondering van afschrijvingskosten en interestkosten -
EBITDA (earnings before interest, taxes, depreciation and amortization)
Afschrijvingen op materiële en immateriële vaste activa -
EBIT (earnings before interest and taxes)
Interestkosten -
Resultaat voor vennootschapsbelasting
Vennootschapsbelasting -
Resultaat na vennootschapsbelasting
Bij het beoordelen van investeringsprojecten gaat het er om vast te stellen of de investering waarde
toevoegt aan de onderneming. We merken op dat de beoordeling van investeringsvoorstellen wordt
gebaseerd op geldstromen in de toekomst en dus op verwachte geldstromen.
1.2 Soorten investeringen
We kunnen de investeringen in 4 groepen verdelen:
1. er zijn min of meer verplichte investeringen, zoals investeringen in verband met
milieuvoorschriften
2. er zijn investeringen voor onderhoud, revisie of vervanging van bedrijfsmiddelen
3. er zijn investeringen voor uitbreiding van de capaciteit van de huidige bedrijfsactiviteiten
4. er zijn investeringen voor het ontwikkelen, in productie nemen en op de markt brengen
van nieuwe producten
1
, 1.3 Het proces van investeringsselectie
Het top-down-proces vult het bottom-up-proces aan. Het eerste proces levert richtlijnen op die een
globaal en strategisch karakter hebben, het laatste proces leidt tot meer concrete
investeringsvoorstellen.
De controller van de organisatie is met name belast met het bewaken en de uitvoering van het
proces van investeringsselectie.
De financieel directeur is verantwoordelijk voor het maken van een bedrijfseconomisch
verantwoorde keuze uit de investeringsvoorstellen.
Proces van investeringsselectie:
1. ondernemingsdoelstelling
2. langetermijnplan
3. investeringsbudget voor de lange termijn
4. het opsporen van investeringmogelijkheden
5. aanpassing van en eerste selectie uit investeringsmogelijkheden
6. investeringsalternatieven
a. schatting van verwachte differentiële primaire geldstromen
b. vaststellen van de vereiste vermogenskostenvoet
c. vaststellen van de eisen waaraan investeringen moeten voldoen
7. keuze uit de investeringsalternatieven
8. beheersing van de gelduitgaven
9. evaluatie van de investeringsprojecten (tijdens de looptijd en achteraf)
niet iedere aankoop van activa zal door de onderneming aan grondige analyse worden onderworpen.
De aandacht richt zich met name op investeringen waarmee omvangrijke bedragen gemoeid gaan.
1.4 Investeringsprojecten
Een investeringsproject is het totaal van investeringen in vaste en vlottende activa, dat nodig is om
een bepaalde investeringsbeslissing uit te voeren.
Om de gevolgen van een investering vast te stellen, vergelijken we de verwachte primaire
geldstromen van de onderneming na uitvoering van het investeringsproject met de verwachte
primaire geldstromen van de onderneming voor uitvoering van het investeringsproject. Het verschil
is het gevolg van het project.
De som van alle differentiële primaire geldstromen over de hele projectduur gemeten komt overeen
met de som van de fiscale Ebit’s na vennootschapsbelasting van het project. Als we veronderstellen
dat er geen transacties met de vermogensmarkt plaatsvinden, is de som van de primaire
geldstromen bovendien gelijk aan de mutatie in de liquide middelen.
2
