Gemaakt door Arianne Hekman
Pas Interne en Neuro
Inhoud
Hart ....................................................................................................................................................2
Onderzoeken ..................................................................................................................................2
Hartfalen.....................................................................................................................................2
Acuut coronair sydroom (ACS).....................................................................................................2
Behandeling ....................................................................................................................................4
Coronairlijden .............................................................................................................................4
Chronisch hartfalen .....................................................................................................................4
Vaatproblemen ...................................................................................................................................5
Onderzoeken ..................................................................................................................................5
Arterieel problemen....................................................................................................................5
Behandelen.....................................................................................................................................6
Veneuze problemen ....................................................................................................................7
Onderzoeken ..................................................................................................................................7
Behandelen.....................................................................................................................................8
Longen................................................................................................................................................9
Behandelen................................................................................................................................... 11
Leefstijl ............................................................................................................................................. 12
Behandelen................................................................................................................................... 13
Behandelen................................................................................................................................... 15
Beroerte (CVA).................................................................................................................................. 16
Onderzoeken ................................................................................................................................ 16
Behandelen................................................................................................................................... 17
Parkinson.......................................................................................................................................... 18
Onderzoeken ................................................................................................................................ 18
Behandelen................................................................................................................................... 19
Dwarsleasie ...................................................................................................................................... 20
Onderzoeken ................................................................................................................................ 20
Behandelen................................................................................................................................... 22
MS .................................................................................................................................................... 23
Onderzoeken ................................................................................................................................ 23
Behandelen................................................................................................................................... 25
DCD .................................................................................................................................................. 26
Onderzoeken ................................................................................................................................ 26
Behandelen................................................................................................................................... 28
Aanvullende testen: .......................................................................................................................... 29
Vragenlijsten:.................................................................................................................................... 38
Alles wat rood is gemaakt in het document is specifiek voor die aandoening.
,Gemaakt door Arianne Hekman
Hart
Onderzoeken
Hartfalen
Het hart kan niet meer goed rondpompen. Er bestaan twee vormen van hartfalen: een verminderde
knijpkracht of verminderde vulling.
Symptomen:
• Klachten bij inspanning
• Verminderd zuurstof in het bloed
• Verminderd zuurstof in het hart
• Moe door te weinig zuurstof
Gevolgen:
• Het kan komen door een hartinfarct
• In efficiënt hart (kan niet meer goed pompen)
• Stug hart
• Slap hart
• Lekkende hartkleppen
• ICD/Pacemaker (Een kastje die je hartslag in de gaten houdt en hem een schrok kan geven
zodat die blijft werken)
Acuut coronair sydroom (ACS)
Angina pectoris
Hartspier krijgt te weinig zuurstof. Bij een stabiele angina pectoris krijgt iemand klachten bij
inspanning en met rust verdwijnen ze weer. Een instabiele angina pectoris treden de klachten
onverwachts op, klachten zijn heviger en komen ook voor in rust.
Percutane coronaire interventie (PCI)
Door middel van een katheter wordt er contrastvloeistof in het bloed van de kransslagaderen
gespoten, hierdoor is vernauwing te zien op een monitor. Bij een PCI (ook wel dotteren genoemd)
wordt er op de plek van de vernauwing een ballonnetje geopend en soms wordt er een stent
geplaats.
Coronary artery bypass grafting operatie
Een chirurg maakt een opleiding voor de kransslagader die vernauwd is. Door de omleiding, met een
extra bloedvat, komt er weer genoeg zuurstof naar de hartspier.
Myocardinfarct
Tijdelijk zuurstoftekort waardoor je hart minder goed kan samentrekken.
Symptomen:
• Misselijk
• Druk op de borst
• Bleek worden (vegetatieve reacties)
ICD: Implantabele cardioberter defibrillator:
• Implanteerbaar: onder de huid aangebracht
• Cardioverter: het omzetten (converteren) van een afwijkend hartritme naar een normaal
• Ritme
• Defbrillator: het afgeven van een shock om het hart te defibrilleren
Pacemaker: deze zorgt ervoor dat je hartslag goed in ritme blijft. Hij geeft stroomstootjes af om het
hart weer in het juiste ritme te krijgen.
,Gemaakt door Arianne Hekman
Hypothese:
- Verminderde conditie → weinig inspanning mogelijk/ minder zuurstof
- Familiegeschiedenis → aderverklaring, hoge bloeddruk, obesitas, hoge cholesterol is erfelijk
- Verminderde spierkracht → minder zuurstof naar de spieren
- Lage bloeddruk → hoge bloeddruk is zwaarder voor de hartspier (bètablokkers)
- Depressief → er zit ook gevoel in je hart
- Voldoet aan de Nederlandse norm van bewegen → verminderde conditie
- Te hoog cholesterol → zorgt voor vernauwing van de bloedvaten
- Angst aanwezig → eng wat er allemaal is gebeurd
- Oedeem → bloed pompt niet goed rond en kan niet genoeg vocht afvoeren
- Actieve coping → wat iemand heeft meegemaakt wil die er nu aan werken
- Angst vanuit familie → angst voor herhaling
- Benauwdheid → Verminderde conditie en bloed pompt minder goed door, dus minder zuurstof
opname
- Snelle ademhaling → meer zuurstof in het bloed, meer druk op de venen
- Geen hobby’s/sport meer mogelijk → beperkt uithoudingsvermogen
- Veel/weinig kennis over pathologie
- Benauwdheid → (evt) operatie, aan het sternum nog niet helemaal mobiel
- Thoraxmobiliteit → (evt) operatie, nog niet goed durven adem te halen dus nog stijf
- Buikademhaling → (evt) operatie, nog niet een borstademhaling durven
- Sputumklaring → (evt) operatie, nog niet goed durven te hoesten
- Wond → (evt) operatie, een wond op de borstkast, lies of pols
Anamnese vragen:
- Familiegeschiedenis
- BRAVO’s (bewegen, roken, alcohol, voeding, ontspanning, stress)
- Slaapgedrag (Transpiratie, doorslapen)
- PSK: welke 3 dagelijkse dingen heeft u de meeste moeite mee
- Wanneer last (bij inspanning)
- Emotie/angst
- Hoe ziet u dag eruit
- Medicatie (bètablokkers, zorgen dat de hartslag niet omhoog kan)
- Zoutloos en vochtbeperking
- Hoe is de operatie verlopen (mocht er een operatie zijn geweest)
- Al eerder klachten gehad
- Wat kon u eerder wel en nu niet meer
- Medische voorgeschiedenis
- Ademhaling (een snellere ademhaling zorgt voor meer druk op de venen → meer bloed in het
hart)
- Hobby’s nog uitvoerbaar
- Co morbiditeit
- Werk
- Familiesituatie
- Hulpvraag
Testen:
5 time sit to stand Shuttle walk test
Steep rem test (VO2 max) (aerobe capaciteit) KvL voor hartklachten
6 MWT Par-Q (Mag iemand meer bewegen als
PSK normaal vastgesteld door een arts)
Borg (vermoeidheid 6 tot 20) 4DKL
Handheld meting Vas-score (pijn score lijst)
Hartslag, saruatiemeter, bloeddruk
, Gemaakt door Arianne Hekman
Behandeling
Coronairlijden
Preoperatief:
- Pursed lips breathing
- Huffen
Postoperatief:
- Transfers oefenen
- Informeren adviseren
o Verbeteren ziekte-inzicht
o Motivational interviewing (lijfstijl veranderen)
o Werkhervatting
o Omgang met klachten
- Beweeg programma op maat
o PSK
o Kracht
o Uithoudingsvermogen
- Ontspanningsprogramma
o Ademhalingstherapie
Let op:
▪ Gebruik bètablokkers: HFmax kan niet bereikt worden
(speciale test voor)
▪ Sternotomie (bijv. CABG): Eerste 6-8 weken geen sub
maximale krachttrainen
▪ ICD-geplaats: Eerste 6-8 weken niet zwaar tillen, arm
voorzichtig bewegen (niet boven de 90°)
Chronisch hartfalen
- Informeren en adviseren
o Ziekte-inzicht
o Leefstijl
o Werkhervatting
- Ontspanningsprogramma
o Ademtherapie
- Beweeg programma op maat
Let op:
▪ Verwijzing hebben van de cardioloog
▪ NYHA-klasse II of III
▪ Bijna hetzelfde als bij coronairlijden
▪ Eventueel Hulpademhalingsspieren trainen m.b.v. IMT
(20-40% van Pimax 30min/dag, 3-4 dagen/week
Pas Interne en Neuro
Inhoud
Hart ....................................................................................................................................................2
Onderzoeken ..................................................................................................................................2
Hartfalen.....................................................................................................................................2
Acuut coronair sydroom (ACS).....................................................................................................2
Behandeling ....................................................................................................................................4
Coronairlijden .............................................................................................................................4
Chronisch hartfalen .....................................................................................................................4
Vaatproblemen ...................................................................................................................................5
Onderzoeken ..................................................................................................................................5
Arterieel problemen....................................................................................................................5
Behandelen.....................................................................................................................................6
Veneuze problemen ....................................................................................................................7
Onderzoeken ..................................................................................................................................7
Behandelen.....................................................................................................................................8
Longen................................................................................................................................................9
Behandelen................................................................................................................................... 11
Leefstijl ............................................................................................................................................. 12
Behandelen................................................................................................................................... 13
Behandelen................................................................................................................................... 15
Beroerte (CVA).................................................................................................................................. 16
Onderzoeken ................................................................................................................................ 16
Behandelen................................................................................................................................... 17
Parkinson.......................................................................................................................................... 18
Onderzoeken ................................................................................................................................ 18
Behandelen................................................................................................................................... 19
Dwarsleasie ...................................................................................................................................... 20
Onderzoeken ................................................................................................................................ 20
Behandelen................................................................................................................................... 22
MS .................................................................................................................................................... 23
Onderzoeken ................................................................................................................................ 23
Behandelen................................................................................................................................... 25
DCD .................................................................................................................................................. 26
Onderzoeken ................................................................................................................................ 26
Behandelen................................................................................................................................... 28
Aanvullende testen: .......................................................................................................................... 29
Vragenlijsten:.................................................................................................................................... 38
Alles wat rood is gemaakt in het document is specifiek voor die aandoening.
,Gemaakt door Arianne Hekman
Hart
Onderzoeken
Hartfalen
Het hart kan niet meer goed rondpompen. Er bestaan twee vormen van hartfalen: een verminderde
knijpkracht of verminderde vulling.
Symptomen:
• Klachten bij inspanning
• Verminderd zuurstof in het bloed
• Verminderd zuurstof in het hart
• Moe door te weinig zuurstof
Gevolgen:
• Het kan komen door een hartinfarct
• In efficiënt hart (kan niet meer goed pompen)
• Stug hart
• Slap hart
• Lekkende hartkleppen
• ICD/Pacemaker (Een kastje die je hartslag in de gaten houdt en hem een schrok kan geven
zodat die blijft werken)
Acuut coronair sydroom (ACS)
Angina pectoris
Hartspier krijgt te weinig zuurstof. Bij een stabiele angina pectoris krijgt iemand klachten bij
inspanning en met rust verdwijnen ze weer. Een instabiele angina pectoris treden de klachten
onverwachts op, klachten zijn heviger en komen ook voor in rust.
Percutane coronaire interventie (PCI)
Door middel van een katheter wordt er contrastvloeistof in het bloed van de kransslagaderen
gespoten, hierdoor is vernauwing te zien op een monitor. Bij een PCI (ook wel dotteren genoemd)
wordt er op de plek van de vernauwing een ballonnetje geopend en soms wordt er een stent
geplaats.
Coronary artery bypass grafting operatie
Een chirurg maakt een opleiding voor de kransslagader die vernauwd is. Door de omleiding, met een
extra bloedvat, komt er weer genoeg zuurstof naar de hartspier.
Myocardinfarct
Tijdelijk zuurstoftekort waardoor je hart minder goed kan samentrekken.
Symptomen:
• Misselijk
• Druk op de borst
• Bleek worden (vegetatieve reacties)
ICD: Implantabele cardioberter defibrillator:
• Implanteerbaar: onder de huid aangebracht
• Cardioverter: het omzetten (converteren) van een afwijkend hartritme naar een normaal
• Ritme
• Defbrillator: het afgeven van een shock om het hart te defibrilleren
Pacemaker: deze zorgt ervoor dat je hartslag goed in ritme blijft. Hij geeft stroomstootjes af om het
hart weer in het juiste ritme te krijgen.
,Gemaakt door Arianne Hekman
Hypothese:
- Verminderde conditie → weinig inspanning mogelijk/ minder zuurstof
- Familiegeschiedenis → aderverklaring, hoge bloeddruk, obesitas, hoge cholesterol is erfelijk
- Verminderde spierkracht → minder zuurstof naar de spieren
- Lage bloeddruk → hoge bloeddruk is zwaarder voor de hartspier (bètablokkers)
- Depressief → er zit ook gevoel in je hart
- Voldoet aan de Nederlandse norm van bewegen → verminderde conditie
- Te hoog cholesterol → zorgt voor vernauwing van de bloedvaten
- Angst aanwezig → eng wat er allemaal is gebeurd
- Oedeem → bloed pompt niet goed rond en kan niet genoeg vocht afvoeren
- Actieve coping → wat iemand heeft meegemaakt wil die er nu aan werken
- Angst vanuit familie → angst voor herhaling
- Benauwdheid → Verminderde conditie en bloed pompt minder goed door, dus minder zuurstof
opname
- Snelle ademhaling → meer zuurstof in het bloed, meer druk op de venen
- Geen hobby’s/sport meer mogelijk → beperkt uithoudingsvermogen
- Veel/weinig kennis over pathologie
- Benauwdheid → (evt) operatie, aan het sternum nog niet helemaal mobiel
- Thoraxmobiliteit → (evt) operatie, nog niet goed durven adem te halen dus nog stijf
- Buikademhaling → (evt) operatie, nog niet een borstademhaling durven
- Sputumklaring → (evt) operatie, nog niet goed durven te hoesten
- Wond → (evt) operatie, een wond op de borstkast, lies of pols
Anamnese vragen:
- Familiegeschiedenis
- BRAVO’s (bewegen, roken, alcohol, voeding, ontspanning, stress)
- Slaapgedrag (Transpiratie, doorslapen)
- PSK: welke 3 dagelijkse dingen heeft u de meeste moeite mee
- Wanneer last (bij inspanning)
- Emotie/angst
- Hoe ziet u dag eruit
- Medicatie (bètablokkers, zorgen dat de hartslag niet omhoog kan)
- Zoutloos en vochtbeperking
- Hoe is de operatie verlopen (mocht er een operatie zijn geweest)
- Al eerder klachten gehad
- Wat kon u eerder wel en nu niet meer
- Medische voorgeschiedenis
- Ademhaling (een snellere ademhaling zorgt voor meer druk op de venen → meer bloed in het
hart)
- Hobby’s nog uitvoerbaar
- Co morbiditeit
- Werk
- Familiesituatie
- Hulpvraag
Testen:
5 time sit to stand Shuttle walk test
Steep rem test (VO2 max) (aerobe capaciteit) KvL voor hartklachten
6 MWT Par-Q (Mag iemand meer bewegen als
PSK normaal vastgesteld door een arts)
Borg (vermoeidheid 6 tot 20) 4DKL
Handheld meting Vas-score (pijn score lijst)
Hartslag, saruatiemeter, bloeddruk
, Gemaakt door Arianne Hekman
Behandeling
Coronairlijden
Preoperatief:
- Pursed lips breathing
- Huffen
Postoperatief:
- Transfers oefenen
- Informeren adviseren
o Verbeteren ziekte-inzicht
o Motivational interviewing (lijfstijl veranderen)
o Werkhervatting
o Omgang met klachten
- Beweeg programma op maat
o PSK
o Kracht
o Uithoudingsvermogen
- Ontspanningsprogramma
o Ademhalingstherapie
Let op:
▪ Gebruik bètablokkers: HFmax kan niet bereikt worden
(speciale test voor)
▪ Sternotomie (bijv. CABG): Eerste 6-8 weken geen sub
maximale krachttrainen
▪ ICD-geplaats: Eerste 6-8 weken niet zwaar tillen, arm
voorzichtig bewegen (niet boven de 90°)
Chronisch hartfalen
- Informeren en adviseren
o Ziekte-inzicht
o Leefstijl
o Werkhervatting
- Ontspanningsprogramma
o Ademtherapie
- Beweeg programma op maat
Let op:
▪ Verwijzing hebben van de cardioloog
▪ NYHA-klasse II of III
▪ Bijna hetzelfde als bij coronairlijden
▪ Eventueel Hulpademhalingsspieren trainen m.b.v. IMT
(20-40% van Pimax 30min/dag, 3-4 dagen/week
