HST 3 Binnenvaart
Per fonds gelden ook maximumlimieten. De schadeveroorzaker is slechts tot dit maximum aan te
spreken, tenzij sprake is van roekeloosheid of opzet. Bij roekeloosheid of opzet kan de schadeveroorzaker
zich niet beroepen op beperking van zijn aansprakelijkheid. De maximum aansprakelijkheidslimiet is
afhankelijk van het soort schip.
Voor het andere vorderingen ook zakenfonds genoemd, geldt:
Passagiersschepen 200 SDR per m3 waterverplaatsing plus
700 SDR per kW motorvermogen
Ladingschepen 200 SDR per ton laadvermogen plus
700 SDR per kW motorvermogen
Sleep/duwboten 700 SDR per kW motorvermogen
Andere objecten De waarde van het object op het tijdstip
van het voorval
Duwboot + bakken 700 SDR per kW motorvermogen plus 100
SDR per ton laadvermogen
De maximum aansprakelijkheidslimiet voor het gevaarlijke stoffen- en personenfonds is het dubbele van
het bedrag van het zakenfonds.
Voor het passagiersfonds bedraagt de maximumlimiet:
• 100.000 SDR vermenigvuldigd met het aantal passagiers dat het schip mag vervoeren;
• Als geen maximaal aantal passagiers is voorgeschreven dan geldt de limiet per aanwezige passagier;
Als het gestelde personenfonds onvoldoende is voor de volledige vergoeding van de personenschade, dan
deelt het restant van de personenschade pro rata mee in de vorderingen van het andere schadefonds. Dit
wordt de ‘overloop’ van het personenfonds genoemd. Die overloopregeling geldt niet bij een eventueel
tekort van het passagiersfonds voor de personenschade van passagiers.
De NBCP 2011 aansprakelijkheid (artikel 3.2)
Aanvaringsschades aan derden (artikel 3.2.1.1 t/m 3.2.1.4).
Dit artikel regelt de vergoeding van schade wegens aansprakelijkheid van de verzekeraar in de gevallen
dat het verzekerde schip schade aan derden toebrengt door een aanvaring. De NBCP 2011 biedt dekking
voor vier aanvaringsbegrippen.
1. De directe aanvaring of eigenlijke aanvaring die in artikel 8:1001 BW is vastgelegd: de
aanraking van schepen met elkaar.
2. De oneigenlijke aanvaring. Van oneigenlijke aanvaring is sprake als een schip in botsing of
aanraking komt met een ander object dan een schip, zoals een kademuur, een brug of een sluis.
3. De indirecte aanvaring: als een schip aan een ander schip schade toebrengt door de wijze van
varen of door het niet-nakomen van een wettelijk voorschrift (nautische fouten).
Bijvoorbeeld door een fout van schip A komt schip B in aanraking of botsing met schip C, zonder
dat er sprake is van een aanvaring tussen schip A en B.
4. Pargo clausule: Schadetoebrenging zonder botsing of aanraking aan andere zaken dan schepen.
De schade moet dan wel zijn veroorzaakt door de wijze van varen of door het niet-nakomen van
een wettelijk voorschrift (nautische fouten).
Het is voorgekomen dat een schip, de Pargo, liggend langs een kademuur, begon proef te draaien
met zijn schroef. Door de enorme zuiging van het schroefwater werd de kademuur beschadigd.
HST 4: Binnenvaartcasco (vervolg)
Clausule B 25 regelt het vaargebied (dekkingsgebied) van het verzekerde schip/object. Op grond van
deze clausule mag worden gevaren in: Nederland, België, Duitsland, Luxemburg, Frankrijk en Zwitser-
land. In de clausule is bepaald dat het vaartuig altijd moet zijn voorzien van de voor het gebied vereiste
certificaten.
Vandaar dat er twee ligclausules zijn:
B 7 ligclausule (zonder reparatie). Het schip is verzekerd voor stilliggen buiten bedrijf, zonder lading
en niet in reparatie;
1
,B 7a ligclausule (met reparatie). Het schip is verzekerd voor stilliggen buiten bedrijf, zonder lading.
Reparatie is wel toegestaan.
4.1.2 Gebruikelijk opgenomen clausules De volgende vier clausules worden vrijwel door iedere
verzekeraar in de NBCP 2011 opgenomen:
B 21 clausule inzake extra aftrek bij verzuim, nalatigheid en verborgen gebrek;
B 22 pollutieclausule;
B 24 clausule opzegging;
B 28 clausule inzake schade aan het verzekerde schip.
Clausule inzake extra aftrek bij verzuim, nalatigheid en verborgen gebrek (B 21)
Deze clausule heeft betrekking op de voortstuwingsmotoren van het schip en niet op andere motoren.
Onder een voortstuwingsmotor wordt ook verstaan boegschroefinstallatie en toebehoren (met inbegrip
van schroefas en schroef).
Op grond van clausule B 21 wordt naast de aftrekken die volgens de polis met bijbehorende clausules van
toepassing zijn, een vooraf overeen te komen extra aftrek toegepast over het resterende schadebe-
drag. Die extra aftrek geldt alleen als een onder de polis gedekte schade het gevolg is van:
• Verzuim of nalatigheid (anders dan navigatiefouten) van verzekerde, schipper of scheepsvolk;
• Een verborgen gebrek. De volgorde van de schadeberekening is dan als volgt:
• Aftrek nieuw-voor-oud;
• Eventueel eigen risico;
• Aftrek volgens clausule B 21.
Pollutieclausule (B 22)
De pollutieclausule B 22 beperkt de vergoeding die verzekeraars moeten betalen voor
verontreinigingsschade (pollutie) door een nautische fout.
De pollutieclausule bepaalt dat van de dekking is uitgesloten: schadevergoeding wegens schade door
verontreiniging van eigendommen van derden.
Wel vergoeden verzekeraars de verontreinigingsschade aan een ander schip en de lading daarin,
veroorzaakt door het verzekerde schip door directe (eigenlijke) aanvaring.
Motordagwaardeclausule (B 28)
Ten aanzien van de voortstuwingsinstallatie(s) en/of de hulpmotor(en) met toebehoren mits dit verbran-
dingsmotoren zijn vergoeden verzekeraars per installatie nooit meer dan de dagwaarde daarvan onmid-
dellijk vóór het ongeval, verminderd met de restantwaarde.
Clausule opzegging (B 24)
De clausule opzegging bepaalt dat verzekeraars en de verzekeringnemer het recht hebben de verzeke-
ringsovereenkomst met een opzegtermijn van twee maanden tussentijds op te zeggen. Dit is mogelijk
als het schadeverloop dusdanig is dat gebondenheid aan de verzekering niet meer van verzekeraars kan
worden verlangd. Als de verzekering tussentijds wordt opgezegd heeft de verzekeringnemer recht op
premierestitutie. In de praktijk wordt zelden gebruik gemaakt van deze opzegmogelijkheid.
De clausule bepaalt verder nog dat verzekeraars de verzekeringsovereenkomst met onmiddellijke ingang,
zonder opzegtermijn, kunnen opzeggen als sprake is van opzettelijke misleiding door de verzekering-
nemer. In dat geval vindt geen premierestitutie plaats.
4.1.3 Facultatieve clausules
Met de facultatieve clausules kan de dekking op met name genoemde punten worden uitgebreid of, zoals
bij clausule B 27, de vergoedingsplicht van verzekeraars worden beperkt.
Het gaat om de volgende clausules:
B 9 excedent-aanvaringsclausule;
B 10 zusterschipclausule;
B 16 uitgebreide aansprakelijkheidsclausule;
B 27 clausule aftrek nieuw voor oud;
2
, Excedent-aanvaringsclausule (B 9) (facultatief)
Door in de polis clausule B 9 op te nemen, kan een extra bedrag worden meeverzekerd voor aanva-
ringsaansprakelijkheid. Deze extra dekking biedt uitkomst in gevallen waarin het in de polis genoemde
verzekerd bedrag onvoldoende is om aan derden toegebrachte schade door aanvaring of wat daarmee
wordt gelijkgesteld geheel te vergoeden.
Zusterschipclausule (B 10) (facultatief)
Door in de polis de zusterschipclausule op te nemen, worden die andere schepen of andere roerende of
onroerende zaken van verzekerde gelijkgesteld met eigendommen van derden.
Het grote voordeel van deze clausule is, dat verzekerde vergoeding krijgt van de volledige schade van
het niet-schuldige schip, als het verzekerde schip:
• Hulp ontvangt van een ander aan verzekerde toebehorend schip;
• Een aanvaring veroorzaakt aan een ander aan hem toebehorend schip of object;
• In geval van slepen, sleepcondities van toepassing zouden zijn als het andere schip van een derde zou
zijn geweest, hij het andere vaartuig overeenkomstig die condities zou hebben moeten vrijwaren.
Door de zusterschipclausule in de polis op te nemen, kunnen de volgende schade-elementen van het
niet-schuldige schip onder de polis van het schuldige schip worden verhaald:
• De eventuele aftrek nieuw-voor-oud;
• Het eventuele eigen risico;
• Het tijdverlet en/of de winstderving.
Bovendien mogen de schadebedragen van het schuldige en het niet-schuldige schip bij elkaar worden
opgeteld. Dit is vooral van belang bij kleinere schades waarbij de schade aan het schadeveroorzakende
schip beneden het eigen risico blijft zoals dat voor dit schip geldt. Op het totaalbedrag van de schade
wordt dan het eigen risico van het schadeveroorzakende schip in mindering gebracht.
Omdat procederen tegen jezelf niet mogelijk is, moet de omvang van de schade door arbitrage worden
vastgesteld. De vergoedingsplicht van de verzekeraar gaat niet uit boven de aansprakelijkheid die zou
ontstaan als het onschuldige schip of object werkelijk aan een ander toebehoorde.
Uitgebreide aansprakelijkheidsclausule (B 16) (facultatief)
Bij clausule B 16 is niet alleen de aansprakelijkheid voor schade door aanvaring of wat daarmee wordt
gelijkgesteld, gedekt. De polis biedt ook een aansprakelijkheidsdekking voor schade veroorzaakt
anders dan door aanvaring. Denk aan een ontploffing op het schip waardoor ruiten in de omgeving
van de ligplaats van het schip sneuvelen of aan een overslaande brand waardoor schade aan derden
ontstaat.
Op grond van clausule B 16 is uitgesloten schadevergoeding voor:
• Aanvaringsschade of wat daarmee wordt gelijkgesteld, als reeds gedekt onder artikel 3 van de polis, en
schade aan of door de sleep, als clausule B 13 of B 13a in de polis zou zijn opgenomen;
• Personenschade;
• Schade aan de lading of andere zaken aan boord van het verzekerde schip;
• Contractuele aansprakelijkheid, voor zover deze verder gaat dan wanneer geen overeenkomst zou zijn
gesloten;
• Schade door opzet of veroorzaakt met goedvinden van verzekerde.
De vergoeding onder deze clausule blijft beperkt tot het verzekerd bedrag, eventueel vermeerderd met
renten en kosten, als de aansprakelijkheid wordt betwist. De vergoeding komt bovenop de vergoeding die
uit anderen hoofde onder de polis wordt betaald. Het verzekerd bedrag van de cascoverzekering kan
volledig voor deze clausule worden gebruikt.
Clausule aftrek nieuw voor oud (B 27) (facultatief)
3
Per fonds gelden ook maximumlimieten. De schadeveroorzaker is slechts tot dit maximum aan te
spreken, tenzij sprake is van roekeloosheid of opzet. Bij roekeloosheid of opzet kan de schadeveroorzaker
zich niet beroepen op beperking van zijn aansprakelijkheid. De maximum aansprakelijkheidslimiet is
afhankelijk van het soort schip.
Voor het andere vorderingen ook zakenfonds genoemd, geldt:
Passagiersschepen 200 SDR per m3 waterverplaatsing plus
700 SDR per kW motorvermogen
Ladingschepen 200 SDR per ton laadvermogen plus
700 SDR per kW motorvermogen
Sleep/duwboten 700 SDR per kW motorvermogen
Andere objecten De waarde van het object op het tijdstip
van het voorval
Duwboot + bakken 700 SDR per kW motorvermogen plus 100
SDR per ton laadvermogen
De maximum aansprakelijkheidslimiet voor het gevaarlijke stoffen- en personenfonds is het dubbele van
het bedrag van het zakenfonds.
Voor het passagiersfonds bedraagt de maximumlimiet:
• 100.000 SDR vermenigvuldigd met het aantal passagiers dat het schip mag vervoeren;
• Als geen maximaal aantal passagiers is voorgeschreven dan geldt de limiet per aanwezige passagier;
Als het gestelde personenfonds onvoldoende is voor de volledige vergoeding van de personenschade, dan
deelt het restant van de personenschade pro rata mee in de vorderingen van het andere schadefonds. Dit
wordt de ‘overloop’ van het personenfonds genoemd. Die overloopregeling geldt niet bij een eventueel
tekort van het passagiersfonds voor de personenschade van passagiers.
De NBCP 2011 aansprakelijkheid (artikel 3.2)
Aanvaringsschades aan derden (artikel 3.2.1.1 t/m 3.2.1.4).
Dit artikel regelt de vergoeding van schade wegens aansprakelijkheid van de verzekeraar in de gevallen
dat het verzekerde schip schade aan derden toebrengt door een aanvaring. De NBCP 2011 biedt dekking
voor vier aanvaringsbegrippen.
1. De directe aanvaring of eigenlijke aanvaring die in artikel 8:1001 BW is vastgelegd: de
aanraking van schepen met elkaar.
2. De oneigenlijke aanvaring. Van oneigenlijke aanvaring is sprake als een schip in botsing of
aanraking komt met een ander object dan een schip, zoals een kademuur, een brug of een sluis.
3. De indirecte aanvaring: als een schip aan een ander schip schade toebrengt door de wijze van
varen of door het niet-nakomen van een wettelijk voorschrift (nautische fouten).
Bijvoorbeeld door een fout van schip A komt schip B in aanraking of botsing met schip C, zonder
dat er sprake is van een aanvaring tussen schip A en B.
4. Pargo clausule: Schadetoebrenging zonder botsing of aanraking aan andere zaken dan schepen.
De schade moet dan wel zijn veroorzaakt door de wijze van varen of door het niet-nakomen van
een wettelijk voorschrift (nautische fouten).
Het is voorgekomen dat een schip, de Pargo, liggend langs een kademuur, begon proef te draaien
met zijn schroef. Door de enorme zuiging van het schroefwater werd de kademuur beschadigd.
HST 4: Binnenvaartcasco (vervolg)
Clausule B 25 regelt het vaargebied (dekkingsgebied) van het verzekerde schip/object. Op grond van
deze clausule mag worden gevaren in: Nederland, België, Duitsland, Luxemburg, Frankrijk en Zwitser-
land. In de clausule is bepaald dat het vaartuig altijd moet zijn voorzien van de voor het gebied vereiste
certificaten.
Vandaar dat er twee ligclausules zijn:
B 7 ligclausule (zonder reparatie). Het schip is verzekerd voor stilliggen buiten bedrijf, zonder lading
en niet in reparatie;
1
,B 7a ligclausule (met reparatie). Het schip is verzekerd voor stilliggen buiten bedrijf, zonder lading.
Reparatie is wel toegestaan.
4.1.2 Gebruikelijk opgenomen clausules De volgende vier clausules worden vrijwel door iedere
verzekeraar in de NBCP 2011 opgenomen:
B 21 clausule inzake extra aftrek bij verzuim, nalatigheid en verborgen gebrek;
B 22 pollutieclausule;
B 24 clausule opzegging;
B 28 clausule inzake schade aan het verzekerde schip.
Clausule inzake extra aftrek bij verzuim, nalatigheid en verborgen gebrek (B 21)
Deze clausule heeft betrekking op de voortstuwingsmotoren van het schip en niet op andere motoren.
Onder een voortstuwingsmotor wordt ook verstaan boegschroefinstallatie en toebehoren (met inbegrip
van schroefas en schroef).
Op grond van clausule B 21 wordt naast de aftrekken die volgens de polis met bijbehorende clausules van
toepassing zijn, een vooraf overeen te komen extra aftrek toegepast over het resterende schadebe-
drag. Die extra aftrek geldt alleen als een onder de polis gedekte schade het gevolg is van:
• Verzuim of nalatigheid (anders dan navigatiefouten) van verzekerde, schipper of scheepsvolk;
• Een verborgen gebrek. De volgorde van de schadeberekening is dan als volgt:
• Aftrek nieuw-voor-oud;
• Eventueel eigen risico;
• Aftrek volgens clausule B 21.
Pollutieclausule (B 22)
De pollutieclausule B 22 beperkt de vergoeding die verzekeraars moeten betalen voor
verontreinigingsschade (pollutie) door een nautische fout.
De pollutieclausule bepaalt dat van de dekking is uitgesloten: schadevergoeding wegens schade door
verontreiniging van eigendommen van derden.
Wel vergoeden verzekeraars de verontreinigingsschade aan een ander schip en de lading daarin,
veroorzaakt door het verzekerde schip door directe (eigenlijke) aanvaring.
Motordagwaardeclausule (B 28)
Ten aanzien van de voortstuwingsinstallatie(s) en/of de hulpmotor(en) met toebehoren mits dit verbran-
dingsmotoren zijn vergoeden verzekeraars per installatie nooit meer dan de dagwaarde daarvan onmid-
dellijk vóór het ongeval, verminderd met de restantwaarde.
Clausule opzegging (B 24)
De clausule opzegging bepaalt dat verzekeraars en de verzekeringnemer het recht hebben de verzeke-
ringsovereenkomst met een opzegtermijn van twee maanden tussentijds op te zeggen. Dit is mogelijk
als het schadeverloop dusdanig is dat gebondenheid aan de verzekering niet meer van verzekeraars kan
worden verlangd. Als de verzekering tussentijds wordt opgezegd heeft de verzekeringnemer recht op
premierestitutie. In de praktijk wordt zelden gebruik gemaakt van deze opzegmogelijkheid.
De clausule bepaalt verder nog dat verzekeraars de verzekeringsovereenkomst met onmiddellijke ingang,
zonder opzegtermijn, kunnen opzeggen als sprake is van opzettelijke misleiding door de verzekering-
nemer. In dat geval vindt geen premierestitutie plaats.
4.1.3 Facultatieve clausules
Met de facultatieve clausules kan de dekking op met name genoemde punten worden uitgebreid of, zoals
bij clausule B 27, de vergoedingsplicht van verzekeraars worden beperkt.
Het gaat om de volgende clausules:
B 9 excedent-aanvaringsclausule;
B 10 zusterschipclausule;
B 16 uitgebreide aansprakelijkheidsclausule;
B 27 clausule aftrek nieuw voor oud;
2
, Excedent-aanvaringsclausule (B 9) (facultatief)
Door in de polis clausule B 9 op te nemen, kan een extra bedrag worden meeverzekerd voor aanva-
ringsaansprakelijkheid. Deze extra dekking biedt uitkomst in gevallen waarin het in de polis genoemde
verzekerd bedrag onvoldoende is om aan derden toegebrachte schade door aanvaring of wat daarmee
wordt gelijkgesteld geheel te vergoeden.
Zusterschipclausule (B 10) (facultatief)
Door in de polis de zusterschipclausule op te nemen, worden die andere schepen of andere roerende of
onroerende zaken van verzekerde gelijkgesteld met eigendommen van derden.
Het grote voordeel van deze clausule is, dat verzekerde vergoeding krijgt van de volledige schade van
het niet-schuldige schip, als het verzekerde schip:
• Hulp ontvangt van een ander aan verzekerde toebehorend schip;
• Een aanvaring veroorzaakt aan een ander aan hem toebehorend schip of object;
• In geval van slepen, sleepcondities van toepassing zouden zijn als het andere schip van een derde zou
zijn geweest, hij het andere vaartuig overeenkomstig die condities zou hebben moeten vrijwaren.
Door de zusterschipclausule in de polis op te nemen, kunnen de volgende schade-elementen van het
niet-schuldige schip onder de polis van het schuldige schip worden verhaald:
• De eventuele aftrek nieuw-voor-oud;
• Het eventuele eigen risico;
• Het tijdverlet en/of de winstderving.
Bovendien mogen de schadebedragen van het schuldige en het niet-schuldige schip bij elkaar worden
opgeteld. Dit is vooral van belang bij kleinere schades waarbij de schade aan het schadeveroorzakende
schip beneden het eigen risico blijft zoals dat voor dit schip geldt. Op het totaalbedrag van de schade
wordt dan het eigen risico van het schadeveroorzakende schip in mindering gebracht.
Omdat procederen tegen jezelf niet mogelijk is, moet de omvang van de schade door arbitrage worden
vastgesteld. De vergoedingsplicht van de verzekeraar gaat niet uit boven de aansprakelijkheid die zou
ontstaan als het onschuldige schip of object werkelijk aan een ander toebehoorde.
Uitgebreide aansprakelijkheidsclausule (B 16) (facultatief)
Bij clausule B 16 is niet alleen de aansprakelijkheid voor schade door aanvaring of wat daarmee wordt
gelijkgesteld, gedekt. De polis biedt ook een aansprakelijkheidsdekking voor schade veroorzaakt
anders dan door aanvaring. Denk aan een ontploffing op het schip waardoor ruiten in de omgeving
van de ligplaats van het schip sneuvelen of aan een overslaande brand waardoor schade aan derden
ontstaat.
Op grond van clausule B 16 is uitgesloten schadevergoeding voor:
• Aanvaringsschade of wat daarmee wordt gelijkgesteld, als reeds gedekt onder artikel 3 van de polis, en
schade aan of door de sleep, als clausule B 13 of B 13a in de polis zou zijn opgenomen;
• Personenschade;
• Schade aan de lading of andere zaken aan boord van het verzekerde schip;
• Contractuele aansprakelijkheid, voor zover deze verder gaat dan wanneer geen overeenkomst zou zijn
gesloten;
• Schade door opzet of veroorzaakt met goedvinden van verzekerde.
De vergoeding onder deze clausule blijft beperkt tot het verzekerd bedrag, eventueel vermeerderd met
renten en kosten, als de aansprakelijkheid wordt betwist. De vergoeding komt bovenop de vergoeding die
uit anderen hoofde onder de polis wordt betaald. Het verzekerd bedrag van de cascoverzekering kan
volledig voor deze clausule worden gebruikt.
Clausule aftrek nieuw voor oud (B 27) (facultatief)
3
