Juridische dienstverlening in de toekomst

1 JURIDISCHE INFORMATIE 5 Pagina 1 van 159 Downloaded by Eric Jones () lOMoARcPSD| 1.1 Rechtsliteratuur 5 1.2 Wetgeving 7 1.3 Rechtspraak 8 1.4 Rechtsgebieden 9 2 DE WETGEVINGSBUNDEL 11 2.1 Indeling van de bundel 11 2.2 De vijf wetboeken 11 2.3 Wetsartikelen en de wijze van citeren 12 2.4 Afkortingen, citeerwijze 14 2.5 Inhoudsopgave 14 2.6 Studieeindvragen 15 3 CUMULATIEVE EN ALTERNATIEVE VOORWAARDEN 17 3.1 De formulering van de rechtsregel 17 4 DE STRUCTUUR VAN WETTEN 23 4.1 Opschrift of intitulé 23 4.2 Aanhef en considerans 24 4.3 Lichaam of corpus 24 4.4 Het slot 24 4.5 Bekrachtiging 24 4.6 Bekendmaking 24 4.7 Inwerkingtreding 24 5 DE STRUCTUURELEMENTEN VAN EEN WETSARTIKEL 26 5.1 Gedragsnormen 26 6 SAMENSTELLINGSMETHODEN VAN DE WETGEVER 28 6.1 Definities 28 6.2 Ficties en rechtsvermoedens 28 6.3 Noodzakelijke en voldoende voorwaarden 29 7 HET OPLOSSEN VAN EEN CASUS 33 8 RECHTSPRAAK 43 8.1 Enkele juridische redeneerwijzen 44 Pagina 2 van 159 Downloaded by Eric Jones () lOMoARcPSD| 8.2 Het ordenen van uitspraken 45 8.3 Procedures 46 9 RECHTSPRAAK IN EERSTE AANLEG 49 9.1 De dagvaardingsprocedure 49 9.2 De verzoekschriftprocedure 50 9.3 Publicatie 51 9.4 Het lezen van een uitspraak 51 9.5 Strategie van het lezen van een uitspraak in eerste aanleg 52 9.6 Voorbeeld van de analyse van een uitspraak in eerste aanleg 52 10 RECHTSPRAAK IN HOGER BEROEP 58 10.1 Opbouw van gepubliceerde uitspraken 60 10.2 Voorbeeld van de analyse van een uitspraak in Hoger Beroep 61 11 RECHTSPRAAK IN CASSATIE 67 11.1 leesstrategie 69 11.2 Voorbeeld van de analyse van een uitspraak in cassatie 69 12 Werkopdrachten: Analyse wetgeving, wetten toepassen en 76 Opzoeken, casus oplossen 13 Werkopdrachten: arresten analyseren 127 14 Tentamenopgaven 177 Bijlage 1 verklarende woordenlijst t.b.v. het lezen van rechterlijke 199 uitspraken Pagina 3 van 159 Downloaded by Eric Jones () lOMoARcPSD| Inleiding Om een vak naar behoren te kunnen uitoefenen, is het van belang dat men beschikt over de nodige vaardigheden. Een timmerman moet handig zijn in het omgaan met bankschroef en een hamer. Een secretaresse moet niet alleen Word beheersen, maar ook in Excel en PowerPoint kunnen werken. De vraag die nu gesteld kan worden is: Hoe zit dat nu met een jurist? Wat moet een jurist goed beheersen om zijn beroep goed te kunnen uitoefenen? Over welke vaardigheden moet hij beschikken? Onder juridische vaardigheden verstaan we: technieken en methoden van rechtswetenschappelijk en rechtsgeleerd werk. Hiermee wordt gedoeld op de technieken en methoden die in de universitaire sfeer en de rechtspraktijk worden toegepast. Deze vaardigheden zijn van verschillende aard en kunnen op diverse niveaus onderwezen worden. Het is duidelijk dat de (zelf)oefening in dit vak voorop staat. Voor oefeningen wordt gebruik gemaakt van in beginsel juridische teksten. De teksten worden zo gekozen dat de juridische casus begrepen kan worden met wat er in de instructies bij wordt gegeven en algemene juridische notities die gemeengoed zijn. De bedoeling is dat u elke week opdrachten schriftelijk uitvoert. Per week moet van tevoren een aantal bladzijden met tekst en opdrachten worden doorgenomen en één of meer opdrachten gemaakt worden. Sommige opdrachten zijn in multiple-choice vorm gegeven. U dient echter in de werkgroep te kunnen beredeneren waarom het goede alternatief goed en de andere alternatieven fout zijn. Nogmaals wordt benadrukt dat het werkgroeponderwijs niet verplicht is. Echter is het van belang dat u participeert, wilt u de vaardigheden onder de knie krijgen. Als u vragen hebt kunt u altijd terecht bij de docenten Juridische Vaardigheden: . M.A.Veira/ mr. M.M. Tedjoe-Chotoe 1 JURIDISCHE INFORMATIE Om een vak op de juiste manier te kunnen beoefenen is het van belang dat u beschikt over kennis van de informatievoorziening op het vakgebied. Het is dus nodig dat u weet waar u informatie over bepaalde onderwerpen kunt vinden. Juridische informatie kan in drie hoofdcategorieën worden ondergebracht: algemene juridische informatie (rechtsliteratuur), wetgeving en rechtspraak. We zullen even ingaan op de Pagina 4 van 159 Downloaded by Eric Jones () lOMoARcPSD| meest relevante representanten van elke categorie. 1.1 Rechtsliteratuur De literatuur waarmee u als student geconfronteerd wordt bestaat vooral uit studieboeken, syllabi, vakwoordenboeken en vaktijdschriften. U krijgt tijdens uw studie het meeste te maken met de studieboeken en de syllabi. Naast de studieboeken vormen tijdschriften een belangrijke bron van informatie. De inhoud van juridische tijdschriften bestaat doorgaans uit artikelen over ontwikkelingen op het gebied van recht, commentaren op rechtspraak, samenvattingen van vonnissen en arresten e.d. Een belangrijk Surinaams juridisch tijdschrift is het Surinaams Juristenblad. In Nederland zijn het Nederlands Juristenblad, de Ars Aequi en het Rechtsgeleerd Magazijn Themis. Een handig hulpmiddel in het begin van de studie is het vakwoordenboek. Het bekendste juridisch woordenboek is het Fockema Andreae's Rechtsgeleerd Handwoordenboek. Als we het hebben over de juridische literatuur, dan kunnen we daarbinnen ten minste vier soorten onderscheiden: • het handboek; • de monografie; • de praktijkcommentaren; • het (wetenschappelijke) artikel. Het handboek: Als iemand zich breed wil oriënteren op een bepaald rechtsgebied of een overzicht wil krijgen van onderwerpen binnen dit rechtsgebied, is het raadzaam ehandboek te raadplegen dat betrekking heeft op dat rechtsgebied. In een handboek wordt niet een onderwerp besproken, maar de belangrijkste onderwerpen die zich in het betreffende rechtsgebied voordoen. Een handboek kan bestaan uit een boek, maar ook uit een serie van boeken. Een voorbeeld van deze laatste categorie is bijvoorbeeld de zogenoemde Asser-serie op het terrein van vermogensrecht. In de handboeken zijn de voetnoten of de eindnoten van groot belang. Voetnoten of eindnoten staan in kleiner lettertype afgedrukt dan de hoofdtekst. Dat wil niet zeggen dat die stukken tekst onbelangijk zijn. In principe kan gesteld worden dat ze van eminent belang zijn. Waarom van eminent belang? Die noten moeten altijd in combinatie met de hoofdtekst worden gelezen en deze noten bieden de volgende voordelen: • De lezer wordt uitgebreid geïnformeerd over het onderwerp • De lezer kan controleren naar de juistheid van de informatie, die de auteur heeft geschreven of gebruikt in zijn boek; • De lezer krijgt toegang tot andere juridische boeken en wetenschappelijke artikelen. Monografie Echter geven handboeken geven niet op alle vragen antwoorden. Ze verwijzen (via een notenapparaat) wel naar alle relevante literatuur die van toepassing is op het betreffende leerstuk. Op deze manier ontstaat een veelvuldige gebruikte methode n.l.: • Begin bij het handboek (of handboeken)voor de algemene oriëntatie; • Stap dan over op de bestudering van de daarin genoemde rechtspraak en in het handboek vermelde literatuur. De literatuur die als eerst in beeld komt is de monografie. Wat is de monografie of hoe zou je hem nader kunnen omschrijven? Antwoord: De monografie is een boek dat een heel specifiek onderwerp op het betreffende rechtsgebied behandelt. Zij bestrijkt dus een enkelvoudig, duidelijk afgebakend onderwerp van het rechtsgebied en spit dat juridisch helemaal door. Daar waar de handboekschrijver niet aan toekomt, komt in de monografie wel aan bod. Praktijkcommentaren Praktijkcommentaren zijn handige naslagwerken voor juristen die “snel even iets moeten opzoeken”. Het biedt snelle toegang tot informatie of verschaft informatie tot die vindplaatsen. Indien je over een bepaald onderwerp breed wil orienteren, dan dient men gebruik te maken van een handboek. Als er vlug iets moet worden uitgezocht dat qua probleem niet erg ingewikkeld is, grijpt de praktijkjurist snel naar zijn praktijkcommentaren. Praktijkcommentaren zijn nogal eens losbladige commentaren. Bij een losbladig commentaar