Planologie
Week 1: Stad en regio
————————————————————————————————————————
‘De wetenschappelijke reflectie op de ruimtelijke planning’
Sociale geografie = het gedrag van mensen in de gebouwde omgeving.
Stedenbouwkunde = de vormgeving van de gebouwde omgeving.
Wat zijn steden?
De landbouw is ontstaan in Mesopotamie. Door het ontstaan van de landouw, gingen
mensen zich vestigen op een vaste plek. De landbouw heeft het ontstaan van de stad
mogelijk gemaakt. Maar het ontstaan van de steden hebben de landbouw ook mogelijk
gemaakt.
Jane Jacobs zegt: alle ideeën ontstaan in de stad, de stad is een plek waar ideeën
samenkomen. —> definitie
Een stad kun je herkennen aan:
- Stadsrechten
- Marktplaats
- Vestiging
- Een plek waar veel mensen bij elkaar wonen
Metropolen = een samenhangend stedelijk gebied, super grote steden. Bv Tokyo met 40
mln inwoners. Een zeer grote stad met de bijgelegen stedelijke gebieden, waaronder
voorsteden.
Agglomeratiekracht = op moment als er veel mensen bij elkaar wonen en grote massa
maken. Als een stad met massa maak je het dan mogelijk om:
- Grote internationale verbindingen te creëren, dat is goed voor de economie van de
stad.
- Sterke kennis en cultuurclusters
- Diversiteit aan dagelijkse voorzieningen
Deltametropool =
1
,Wat zijn stedelijke netwerken?
Stedelijke netwerken zijn gebieden met een aantal kernen die met elkaar verbonden zijn
omdat ze gezamenlijk cultureel-, economisch- en sociaal kapitaal vertegenwoordigen. Dit
kapitaal bepaalt als graadmeter de concurrentiepositie van deze netwerken ten opzichte
van andere stedelijke netwerken.
Het is een stad die de landen om zich heen nodig heeft om zich te kunnen ontwikkelen.
Hanze samenwerking = steden die samen handelsafspraken met elkaar hadden.
In de Gouden Eeuw was Amsterdam de grote stapelmarkt van Europa was. Alles kwam in
Amsterdam samen. Zo is Amsterdam ontwikkeld tot een belangrijke stad. Een stad is de
motor van innovatie.
Industriele netwerken = bv een haven heeft invloed op de economie van het hele land.
Global City = steden die allemaal met elkaar verbonden zijn. Primaire knooppunten in dat
netwerk zijn volgens Saskia Sassen:
- New York
- Londen
- Tokyo
Daarnaast zijn dr ook nog secundaire knooppunten. Dat samen vormt een wereldwijde
Global City.
Wat is een daily urban system?
Henry Ford = had bedacht dat je een consumptiegoed ook kon maken aan de lopende
band. Dit heeft het goedkoper en efficiënter gemaakt, zo werd het beschikbaar voor
iedereen. Bv de auto.
Urban Sprawl = het stedelijke gebied wordt groter en ruimer, de stad deinde eindeloos
uit. Het was niet meer nodig om dichtbij je werk te wonen. Er ontstonden snelwegen,
treinwegen.
2
, Transport Oriented Development = de ontwikkeling van de stad zou meer moeten
plaatsvinden rond de knooppunten vaak van bv het ov. Waar een grote stedelijke
dichtheid mogelijk is. Dat is duurzamer, je hoeft niet meer heel de stad door met je auto.
De meeste verplaatsingen vinden plaats in de stad, en daar vlak omheen in Nederland =
daily urban system (het dagelijkse systeem dat met elkaar verbonden is). Dagelijkse
patronen van wonen, werken en recreëren is niet plaatsgebonden.
Overheden zijn er bewuster van = dat leidt tot regionale samenwerking.
- Gezamenlijk verzorgingsgebied
- Gezamenlijke woningmarkt
- Gedeelde natuurgebieden
- Een regionaal OV-systeem
De 15 minuten stad = fietser en voetgangers als maatstaf voor de nieuwe stad. Het is
gezonder voor de stad en voor de mens. De stad wordt dichter, met de voorzieningen
dichterbij elkaar. Zo wordt de stad kleiner. —> gezondere en compactere stad
3
Week 1: Stad en regio
————————————————————————————————————————
‘De wetenschappelijke reflectie op de ruimtelijke planning’
Sociale geografie = het gedrag van mensen in de gebouwde omgeving.
Stedenbouwkunde = de vormgeving van de gebouwde omgeving.
Wat zijn steden?
De landbouw is ontstaan in Mesopotamie. Door het ontstaan van de landouw, gingen
mensen zich vestigen op een vaste plek. De landbouw heeft het ontstaan van de stad
mogelijk gemaakt. Maar het ontstaan van de steden hebben de landbouw ook mogelijk
gemaakt.
Jane Jacobs zegt: alle ideeën ontstaan in de stad, de stad is een plek waar ideeën
samenkomen. —> definitie
Een stad kun je herkennen aan:
- Stadsrechten
- Marktplaats
- Vestiging
- Een plek waar veel mensen bij elkaar wonen
Metropolen = een samenhangend stedelijk gebied, super grote steden. Bv Tokyo met 40
mln inwoners. Een zeer grote stad met de bijgelegen stedelijke gebieden, waaronder
voorsteden.
Agglomeratiekracht = op moment als er veel mensen bij elkaar wonen en grote massa
maken. Als een stad met massa maak je het dan mogelijk om:
- Grote internationale verbindingen te creëren, dat is goed voor de economie van de
stad.
- Sterke kennis en cultuurclusters
- Diversiteit aan dagelijkse voorzieningen
Deltametropool =
1
,Wat zijn stedelijke netwerken?
Stedelijke netwerken zijn gebieden met een aantal kernen die met elkaar verbonden zijn
omdat ze gezamenlijk cultureel-, economisch- en sociaal kapitaal vertegenwoordigen. Dit
kapitaal bepaalt als graadmeter de concurrentiepositie van deze netwerken ten opzichte
van andere stedelijke netwerken.
Het is een stad die de landen om zich heen nodig heeft om zich te kunnen ontwikkelen.
Hanze samenwerking = steden die samen handelsafspraken met elkaar hadden.
In de Gouden Eeuw was Amsterdam de grote stapelmarkt van Europa was. Alles kwam in
Amsterdam samen. Zo is Amsterdam ontwikkeld tot een belangrijke stad. Een stad is de
motor van innovatie.
Industriele netwerken = bv een haven heeft invloed op de economie van het hele land.
Global City = steden die allemaal met elkaar verbonden zijn. Primaire knooppunten in dat
netwerk zijn volgens Saskia Sassen:
- New York
- Londen
- Tokyo
Daarnaast zijn dr ook nog secundaire knooppunten. Dat samen vormt een wereldwijde
Global City.
Wat is een daily urban system?
Henry Ford = had bedacht dat je een consumptiegoed ook kon maken aan de lopende
band. Dit heeft het goedkoper en efficiënter gemaakt, zo werd het beschikbaar voor
iedereen. Bv de auto.
Urban Sprawl = het stedelijke gebied wordt groter en ruimer, de stad deinde eindeloos
uit. Het was niet meer nodig om dichtbij je werk te wonen. Er ontstonden snelwegen,
treinwegen.
2
, Transport Oriented Development = de ontwikkeling van de stad zou meer moeten
plaatsvinden rond de knooppunten vaak van bv het ov. Waar een grote stedelijke
dichtheid mogelijk is. Dat is duurzamer, je hoeft niet meer heel de stad door met je auto.
De meeste verplaatsingen vinden plaats in de stad, en daar vlak omheen in Nederland =
daily urban system (het dagelijkse systeem dat met elkaar verbonden is). Dagelijkse
patronen van wonen, werken en recreëren is niet plaatsgebonden.
Overheden zijn er bewuster van = dat leidt tot regionale samenwerking.
- Gezamenlijk verzorgingsgebied
- Gezamenlijke woningmarkt
- Gedeelde natuurgebieden
- Een regionaal OV-systeem
De 15 minuten stad = fietser en voetgangers als maatstaf voor de nieuwe stad. Het is
gezonder voor de stad en voor de mens. De stad wordt dichter, met de voorzieningen
dichterbij elkaar. Zo wordt de stad kleiner. —> gezondere en compactere stad
3
