College 1: Wat is criminologie?
Criminologie en pedagogiek
Pedagogiek = leren vanuit verschillende invalshoeken naar kinderen en opvoeders te kijken. Je
onderzoeken hoe de omgeving waarin jongeren opgroeien effect hebben op gedrag en
ontwikkeling.
Kinderen en jongeren vertonen soms crimineel gedrag
• Deviant/crimineel gedrag is een onderdeel van de normale ontwikkeling, criminaliteit is
dus niet meteen een abnormaliteit.
• Piek van eerste criminaliteit tussen de 14-18 jaar en vooral mannen. Dit is dus ook een
interessante doelgroep voor pedagogen. Criminaliteit is echt een mannen probleem.
Kinderen en jongeren zijn ook slachtoffers van crimineelgedrag.
• Huiselijk geweld, internet oplichting, seksueel grensoverschrijdend gedrag,
Criminologie help de pedagoog bij:
• Beschrijven, begrijpen en verklaren van crimineel gedrag en slachtofferschap
• Beschrijven ,begrijpen en verklaren van de invloed van sociale reacties van anderen op
deviant gedrag en slachtofferschap. Vaak ligt het probleem in de sociale omgeving
• Bedenken en evalueren van aanpak en interventies voor deviant gedrag en
slachtofferschap.
De kennis van het vak is input voor advies, begeleiding en behandeling. Criminaliteit speelt een
rol bij gezinspedagogen, orthopedagogen en onderwijswetenschappers.
Wat is criminaliteit?
• Het overtreden van wetten
• Het overtreden van regels die niet in de wet staan
• Reacties op criminaliteit
Drie perspectieven
• Daders, criminaliteit en reacties op criminaliteit
• Crimineel gedrag, maar ook deviant gedrag
• Victimologie
Wat doet een criminoloog?
Criminologen schrijven artikelen en boeken over criminaliteit. Criminologen kijken heel breed
naar criminaliteit. Dit is een overeenkomst tussen pedagogiek en criminologie.
, Drie kenmerken van criminologie (belangrijk voor het tentamen)
Kenmerk 1: Criminologie is een wetenschap
Klassieke criminologie in de 18e eeuw (verlichtingskenmerken, secularisme en loskomen van
het determinisme. Individuen hebben een vrijheid en er is geen lot tot het worden van een
moordenaar).
Bentham
- Rationeel en eerklijk strafrechtssysteem
- Proportionaliteit van straffen (eerlijk zijn)
- Panopticon (gevangenis)
Beccaria
- Rationeel en eerlijk strafrechtelijk systeem
- Mensen hebben een vrije wil en vrijwillige controle (geen determinisme)
- Afschrikkende werking van straffen
De grondslagen van het strafrecht en de criminologie werden hier opgeschreven.
Opkomst positivisme in de 19e eeuw
Quetelet (de eerste criminologische wetenschapper)
- De crimineel is anders
- Physique sociale: grondlegger sociale statistiek
- Empirisch onderzoek: meten is weten
- Kaart Frankrijk en België, hoeveel criminaliteit per gebied
- The avarage man
Lombroso
- De crimineel is anders
- Nature versus nurture
- Atavisme (criminele zijn niet voldoende mee ontwikkeld in de evolutie waardoor ze een
achterstand hebben, biologische oorzaak waardoor een biologische oplossing gepast
was).
- Sterilisatie en genocide
Criminologie is een zelfstandige discipline geworden in de 20 e eeuw
Gericht op het verzamelen van data en uitspraken doen over de samenleving. Meten = weten.
Wetenschap is de combinatie van theorie en empirie.
Kenmerk 2: criminologie is een objectwetenschap
Verschillende disciplines waaronder criminologie zelf hetzelfde object onderzoeken. Er zijn heel
veel vormen van criminaliteit, waardoor het een brede discipline is. Alles wat daarmee
samenhangt wordt ook onderzocht binnen de criminologie. Objectwetenschap = vanuit
meerdere disciplines kijken naar één object.
Kenmerk 3: criminologie is multidisciplinair
Het gaat om het combineren van theoretische en methodologische perspectieven vanuit
wetenschappelijke disciplines.