Jong en oud
Hoofdstuk 1
ZACCO
Bekennen Zwijgen
PACO Bekennen 10,10 1,22
Zwijgen 22,1 2,2
Omschrijving gevangenendilemma en dominante strategie
Vanuit Paco
Als Zacco bekent, kan Paco ook beter bekennen, want dan zit hij maar 10
jaar vast i.p.v. 22 jaar.
Als Zacco zwijgt, kan Paco beter bekennen, want dan zit hij maar 1 jaar
vast i.p.v. 2 jaar.
De dominante strategie is dus bekennen
Vanuit Zacco
Als Paco bekent, kan Zacco ook beter bekennen, want dan zit hij maar 10
jaar vast i.p.v. 22 jaar.
Als Paco zwijgt, kan Zacco beter bekennen, want dan zit hij maar 1 jaar
vast i.p.v. 2 jaar.
De dominante strategie is dus bekennen
Doordat Paco en Zacco allebei kiezen voor hun dominante strategie, komt er
dus een suboptimale keuze uit, want als ze allebei zwijgen zitten ze maar 2 jaar
vast.
Freerider / meelifter = iemand die profiteert van de inspanningen van
een ander.
Bindende afspraak = een afspraak waar je (juridisch) niet onderuit kunt
komen. In speltheorie: men heeft van tevoren afgesproken een bepaalde
strategie te volgen.
,Hoofdstuk 2
Crowdfunding = meerdere mensen / bedrijven maken samen een
financiering mogelijk. Met name in de vorm van geld lenen.
Consumeren = komen van goederen en diensten door gezinnen en
overheid om in bestaande behoeften te voorzien
Inkomensafhankelijk = de hoogte van een subsidie of bijdrage is
afhankelijk van de hoogte van het inkomen
Risico = de kans dat je schade oploopt door een onzekere gebeurtenis
Ruilen over tijd = consumptie van nu verschuiven naar toekomst of
omgekeerd
Stroomgrootheden = iets dat je over een bepaalde periode meet, zoals
omzet en loonkosten
Verzekeren = mogelijke schade wordt vergoed
Voorraadgrootheden = iets wat je op een bepaald moment meet, zoals
het maatschappelijke geldhoeveelheid
,Hoofdstuk 3
bruto jaarinkomen
aftrekposten -
belastbaar inkomen
belastbaar inkomen
schijventarieven x
belastingen voor kortingen
belastingen voor kortingen
heffingskortingen -
te betalen belasting
Gemiddeld tarief = te betalen belasting x 100%
bruto inkomen
Gemiddelde heffingstarief = inkomensheffing x 100%
brutoloon
Marginaal tarief = het hoogste tarief uit de schijven
Belasting voordeel = aftrekposten x marginaaltarief
Progressief belastingstelsel = een belastingstelsel waarbij het gemiddelde
belastingpercentage stijgt als het inkomen toeneemt.
Proportioneel belastingstelsel = een belastingstelsel waarbij alle
inkomens hetzelfde percentage aan belasting betalen
Degressief belastingstelsel = een belastingstelsel waarbij het gemiddelde
belastingpercentage daalt als het inkomen toeneemt
Nivellering = het kleiner worden van de relatieve inkomensverschillen
Denivellering = het groter worden van de relatieve inkomensverschillen
, Hoofdstuk 4
Inkomensverschillen tussen personen kunnen worden gemeten door de
verhouding tussen (10%) mensen met de hoogste inkomens en (10%) mensen
met de laagste inkomens uit te rekenen.
Hoe groter de verhouding, hoe groter de inkomensverschillen
Nivellering = kleiner worden van de inkomensverschillen
o Minder scheef of gelijker
o Lorenzcurve ligt dan dichter van de diagonaal
Denivellering = groter worden van de inkomensverschillen
o Schever of ongelijker
o Lorenzcurve ligt dan verder van de diagonaal
Het gaat niet om absolute verschillen (in bedragen) maar relatieve verschillen
Het primaire inkomen wordt door de overheid herverdeeld. De overheid houdt
enerzijds belasting en sociale premies in en geeft geld uit aan uitkeringen,
subsidies en toeslagen. Het inkomen na herverdeling is het secundaire
inkomen.
primair inkomen
(ingehouden) belastingen en sociale premies -
uitkeringen en subsidies +
secundair inkomen
Hoofdstuk 1
ZACCO
Bekennen Zwijgen
PACO Bekennen 10,10 1,22
Zwijgen 22,1 2,2
Omschrijving gevangenendilemma en dominante strategie
Vanuit Paco
Als Zacco bekent, kan Paco ook beter bekennen, want dan zit hij maar 10
jaar vast i.p.v. 22 jaar.
Als Zacco zwijgt, kan Paco beter bekennen, want dan zit hij maar 1 jaar
vast i.p.v. 2 jaar.
De dominante strategie is dus bekennen
Vanuit Zacco
Als Paco bekent, kan Zacco ook beter bekennen, want dan zit hij maar 10
jaar vast i.p.v. 22 jaar.
Als Paco zwijgt, kan Zacco beter bekennen, want dan zit hij maar 1 jaar
vast i.p.v. 2 jaar.
De dominante strategie is dus bekennen
Doordat Paco en Zacco allebei kiezen voor hun dominante strategie, komt er
dus een suboptimale keuze uit, want als ze allebei zwijgen zitten ze maar 2 jaar
vast.
Freerider / meelifter = iemand die profiteert van de inspanningen van
een ander.
Bindende afspraak = een afspraak waar je (juridisch) niet onderuit kunt
komen. In speltheorie: men heeft van tevoren afgesproken een bepaalde
strategie te volgen.
,Hoofdstuk 2
Crowdfunding = meerdere mensen / bedrijven maken samen een
financiering mogelijk. Met name in de vorm van geld lenen.
Consumeren = komen van goederen en diensten door gezinnen en
overheid om in bestaande behoeften te voorzien
Inkomensafhankelijk = de hoogte van een subsidie of bijdrage is
afhankelijk van de hoogte van het inkomen
Risico = de kans dat je schade oploopt door een onzekere gebeurtenis
Ruilen over tijd = consumptie van nu verschuiven naar toekomst of
omgekeerd
Stroomgrootheden = iets dat je over een bepaalde periode meet, zoals
omzet en loonkosten
Verzekeren = mogelijke schade wordt vergoed
Voorraadgrootheden = iets wat je op een bepaald moment meet, zoals
het maatschappelijke geldhoeveelheid
,Hoofdstuk 3
bruto jaarinkomen
aftrekposten -
belastbaar inkomen
belastbaar inkomen
schijventarieven x
belastingen voor kortingen
belastingen voor kortingen
heffingskortingen -
te betalen belasting
Gemiddeld tarief = te betalen belasting x 100%
bruto inkomen
Gemiddelde heffingstarief = inkomensheffing x 100%
brutoloon
Marginaal tarief = het hoogste tarief uit de schijven
Belasting voordeel = aftrekposten x marginaaltarief
Progressief belastingstelsel = een belastingstelsel waarbij het gemiddelde
belastingpercentage stijgt als het inkomen toeneemt.
Proportioneel belastingstelsel = een belastingstelsel waarbij alle
inkomens hetzelfde percentage aan belasting betalen
Degressief belastingstelsel = een belastingstelsel waarbij het gemiddelde
belastingpercentage daalt als het inkomen toeneemt
Nivellering = het kleiner worden van de relatieve inkomensverschillen
Denivellering = het groter worden van de relatieve inkomensverschillen
, Hoofdstuk 4
Inkomensverschillen tussen personen kunnen worden gemeten door de
verhouding tussen (10%) mensen met de hoogste inkomens en (10%) mensen
met de laagste inkomens uit te rekenen.
Hoe groter de verhouding, hoe groter de inkomensverschillen
Nivellering = kleiner worden van de inkomensverschillen
o Minder scheef of gelijker
o Lorenzcurve ligt dan dichter van de diagonaal
Denivellering = groter worden van de inkomensverschillen
o Schever of ongelijker
o Lorenzcurve ligt dan verder van de diagonaal
Het gaat niet om absolute verschillen (in bedragen) maar relatieve verschillen
Het primaire inkomen wordt door de overheid herverdeeld. De overheid houdt
enerzijds belasting en sociale premies in en geeft geld uit aan uitkeringen,
subsidies en toeslagen. Het inkomen na herverdeling is het secundaire
inkomen.
primair inkomen
(ingehouden) belastingen en sociale premies -
uitkeringen en subsidies +
secundair inkomen
