Inleiding
Bij dit project ondernemen en innoveren heeft de opdrachtgever van basisschool Rehoboth in Naaldwijk
de projectgroep de vraag gesteld om als ergotherapeut een advies te formuleren. De opdrachtgever
heeft de projectgroep benaderd met de vraag hoe zij kinderen in de onderbouw het best kunnen
ondersteunen bij het verbeteren van de fijne motoriek.
De aanleiding voor het project zijn de gedeelde ervaringen die de projectgroepsleden hebben opgedaan
op de basisschool na een aantal dagen geobserveerd te hebben in de onderbouw. Wat opviel is dat veel
kinderen een verminderde motoriek hebben en niet op de juiste wijze ondersteund worden.
Hulpmiddelen worden niet altijd op de juiste wijze ingezet en er is niet genoeg tijd om een kind met een
verminderde motoriek extra te begeleiden.
Een verminderde motoriek kan op de langere termijn problemen veroorzaken in de zelfstandigheid van
een mens. Er is onderzoek gedaan naar de belangen van het ontwikkelen van verschillende
vaardigheden bij kleuters. Uit dit onderzoek kwam bij twee van de drie testen naar voren dat de fijne
motoriek de belangrijkste vaardigheid is. Er werd beschreven dat het beperkingen kan opleveren bij het
leren en dus ook het werken of bij het uitvoeren van de zelfverzorging als het niet voldoende ontwikkeld
is. Daarom is het van belang om problematiek in de fijne motoriek direct te herkennen en te weten hoe
je een kind kan ondersteunen bij een verminderde motoriek als leerkracht op de basisschool. In de
opleiding ergotherapie is er veel aandacht besteed aan het onderwerp kinderen en het belang van het
ontwikkelen van de fijne motoriek. De projectgroep kan door de kennis die zij hebben opgedaan in de
opleiding ergotherapie de leerkrachten goed ondersteunen bij het verbreden van hun kennis over de
fijne motoriek en welke mogelijkheden er zijn om deze te verbeteren.
De informatie die de projectgroep verkrijgt uit deze vraagstelling zal de projectgroep aan de leerkrachten
op de basisschool aanbieden door middel van een workshop. De projectgroep ziet kansen liggen voor de
ergotherapie bij het ondersteunen van leerkrachten op de basisschool. Door middel van een workshop
te geven op verschillende basisscholen of pabo-opleidingen verbreedt de projectgroep de kennis van
leerkrachten op het gebied van fijne motoriek. Doordat ergotherapeuten deze workshop geven
vergroten wij het werkveld voor de ergotherapie.
Het doel van de projectgroep is om door middel van een workshop de kennis van leerkrachten en
leerkrachten in opleiding te vergoten over het stimuleren van de fijne motoriek bij basisschool kinderen,
waardoor kinderen later minder problemen zullen ervaren.
Vraagstelling
De vraagstelling voor dit project luidt: Welke informatie heeft de leerkracht nodig om een kind in de
, onderbouw te ondersteunen bij het verbeteren van de fijne motoriek?
Aanleiding vraagstelling
De aanleiding voor deze vraagstelling is de hulpvraag van de opdracht gevende basisschool. Zij hebben
vragen over hoe een kind uit de onderbouw dat achterloopt met de ontwikkeling van zijn fijne motoriek
het beste ondersteund kan worden. Er waren ook vragen over het nut van het aan elkaar schrijven en
het gebruik van hulpmiddelen.
Deze vragen hebben de groepsleden van dit project vaker langs horen komen tijdens voorgaande
projecten en stages op basisscholen. Er zijn verschillende basisscholen die het aan elkaar schrijven
afgeschaft hebben. Het gebruik van hulpmiddelen is vaak onduidelijk of onjuist. En tot slot is er overal te
weinig tijd om een kind uitgebreid en individueel te ondersteunen.
Als ergotherapie studenten zijn wij getraind in het observeren en herkennen van
ontwikkelingsproblemen. De projectgroep is bekend met betrouwbare methodes en interventies voor
deze problematiek. Alle leden van de projectgroep hebben ervaring met het observeren op basisscholen.
Hierdoor zijn wij de juiste groep om dit project uit te voeren.
Contextfactoren
De context die meespeelt bij deze vraagstelling heb ik ingedeeld in de volgende niveaus micro-, meso- en
macroniveau. Op microniveau gaat het over de betrokkenen bij de vraagstelling. Dit zijn de leerlingen, de
leerkrachten, de omgeving van de leerlingen, het schoolhoofd(de opdrachtgever), de ergotherapeuten
en de projectleden. Op mesoniveau is de school, de stichting waarbij de school is aangesloten en de
gemeente het meeste van belang.
Tot slot macroniveau, allereerst is er van belang dat we ons aan de WBP(wet bescherming
persoonsgegevens) houden. Dit is afgesproken met de school als voorwaarde voor ons project. De wet
passend onderwijs is belangrijk omdat door deze wet elke school een vergoeding kan verstrekken voor
de lichte begeleiding van leerlingen. De jeugdwet zorgt ervoor dat de gemeente verplicht is kinderen met
een beperking in de zelfredzaamheid of participatie te ondersteunen. De wet op het primair onderwijs is
een nieuwe wet vanaf 1-1-17, hierin wordt bepaald hoe het basisonderwijs in grote lijnen geregeld moet
zijn. Tot slot de leerplichtwet, deze bepaald dat alle kinderen tussen 5 en 18 jaar naar school moeten
gaat. Het is van belang dat al deze factoren in het project betrokken worden voor een effectief proces.
Doelen
Het einddoel van het project is: “De fijne motoriek van onderbouw kinderen wordt ondersteund en
verbeterd d.m.v. een workshop met hierin de beste benaderingen, methodes en hulpmiddelen gericht
op het verbeteren van de fijne motoriek voor het einde van kwartaal 4’’.
Er is gekozen om de bevindingen van het onderzoek in de vorm van een workshop aan te bieden. In de
workshop kunnen de deelnemers vragen stellen en discussiëren. Een workshop bied ook de mogelijkheid
om de vaardigenheden te oefenen en te verbeteren in de praktijk. De workshopleider kan de sessie
sturen en aanvullende informatie geven. Met een workshop creëert de projectgroep meer werk voor
ergotherapeuten omdat er onder leerkrachten (en pabo studenten) vraag is naar een concrete
informatie over het ondersteunen van de ontwikkeling van de fijne motoriek.
Om dit doel te bereiken heeft de projectgroep een aantal subdoelen opgesteld;
• De projectgroep geeft met behulp van observaties, interviews en literatuuronderzoek binnen 10
weken antwoord op de volgende vragen:
“Heeft het aan elkaar leren schrijven toegevoegde waarde voor de fijn motorische ontwikkeling
van een kind?”
Bij dit project ondernemen en innoveren heeft de opdrachtgever van basisschool Rehoboth in Naaldwijk
de projectgroep de vraag gesteld om als ergotherapeut een advies te formuleren. De opdrachtgever
heeft de projectgroep benaderd met de vraag hoe zij kinderen in de onderbouw het best kunnen
ondersteunen bij het verbeteren van de fijne motoriek.
De aanleiding voor het project zijn de gedeelde ervaringen die de projectgroepsleden hebben opgedaan
op de basisschool na een aantal dagen geobserveerd te hebben in de onderbouw. Wat opviel is dat veel
kinderen een verminderde motoriek hebben en niet op de juiste wijze ondersteund worden.
Hulpmiddelen worden niet altijd op de juiste wijze ingezet en er is niet genoeg tijd om een kind met een
verminderde motoriek extra te begeleiden.
Een verminderde motoriek kan op de langere termijn problemen veroorzaken in de zelfstandigheid van
een mens. Er is onderzoek gedaan naar de belangen van het ontwikkelen van verschillende
vaardigheden bij kleuters. Uit dit onderzoek kwam bij twee van de drie testen naar voren dat de fijne
motoriek de belangrijkste vaardigheid is. Er werd beschreven dat het beperkingen kan opleveren bij het
leren en dus ook het werken of bij het uitvoeren van de zelfverzorging als het niet voldoende ontwikkeld
is. Daarom is het van belang om problematiek in de fijne motoriek direct te herkennen en te weten hoe
je een kind kan ondersteunen bij een verminderde motoriek als leerkracht op de basisschool. In de
opleiding ergotherapie is er veel aandacht besteed aan het onderwerp kinderen en het belang van het
ontwikkelen van de fijne motoriek. De projectgroep kan door de kennis die zij hebben opgedaan in de
opleiding ergotherapie de leerkrachten goed ondersteunen bij het verbreden van hun kennis over de
fijne motoriek en welke mogelijkheden er zijn om deze te verbeteren.
De informatie die de projectgroep verkrijgt uit deze vraagstelling zal de projectgroep aan de leerkrachten
op de basisschool aanbieden door middel van een workshop. De projectgroep ziet kansen liggen voor de
ergotherapie bij het ondersteunen van leerkrachten op de basisschool. Door middel van een workshop
te geven op verschillende basisscholen of pabo-opleidingen verbreedt de projectgroep de kennis van
leerkrachten op het gebied van fijne motoriek. Doordat ergotherapeuten deze workshop geven
vergroten wij het werkveld voor de ergotherapie.
Het doel van de projectgroep is om door middel van een workshop de kennis van leerkrachten en
leerkrachten in opleiding te vergoten over het stimuleren van de fijne motoriek bij basisschool kinderen,
waardoor kinderen later minder problemen zullen ervaren.
Vraagstelling
De vraagstelling voor dit project luidt: Welke informatie heeft de leerkracht nodig om een kind in de
, onderbouw te ondersteunen bij het verbeteren van de fijne motoriek?
Aanleiding vraagstelling
De aanleiding voor deze vraagstelling is de hulpvraag van de opdracht gevende basisschool. Zij hebben
vragen over hoe een kind uit de onderbouw dat achterloopt met de ontwikkeling van zijn fijne motoriek
het beste ondersteund kan worden. Er waren ook vragen over het nut van het aan elkaar schrijven en
het gebruik van hulpmiddelen.
Deze vragen hebben de groepsleden van dit project vaker langs horen komen tijdens voorgaande
projecten en stages op basisscholen. Er zijn verschillende basisscholen die het aan elkaar schrijven
afgeschaft hebben. Het gebruik van hulpmiddelen is vaak onduidelijk of onjuist. En tot slot is er overal te
weinig tijd om een kind uitgebreid en individueel te ondersteunen.
Als ergotherapie studenten zijn wij getraind in het observeren en herkennen van
ontwikkelingsproblemen. De projectgroep is bekend met betrouwbare methodes en interventies voor
deze problematiek. Alle leden van de projectgroep hebben ervaring met het observeren op basisscholen.
Hierdoor zijn wij de juiste groep om dit project uit te voeren.
Contextfactoren
De context die meespeelt bij deze vraagstelling heb ik ingedeeld in de volgende niveaus micro-, meso- en
macroniveau. Op microniveau gaat het over de betrokkenen bij de vraagstelling. Dit zijn de leerlingen, de
leerkrachten, de omgeving van de leerlingen, het schoolhoofd(de opdrachtgever), de ergotherapeuten
en de projectleden. Op mesoniveau is de school, de stichting waarbij de school is aangesloten en de
gemeente het meeste van belang.
Tot slot macroniveau, allereerst is er van belang dat we ons aan de WBP(wet bescherming
persoonsgegevens) houden. Dit is afgesproken met de school als voorwaarde voor ons project. De wet
passend onderwijs is belangrijk omdat door deze wet elke school een vergoeding kan verstrekken voor
de lichte begeleiding van leerlingen. De jeugdwet zorgt ervoor dat de gemeente verplicht is kinderen met
een beperking in de zelfredzaamheid of participatie te ondersteunen. De wet op het primair onderwijs is
een nieuwe wet vanaf 1-1-17, hierin wordt bepaald hoe het basisonderwijs in grote lijnen geregeld moet
zijn. Tot slot de leerplichtwet, deze bepaald dat alle kinderen tussen 5 en 18 jaar naar school moeten
gaat. Het is van belang dat al deze factoren in het project betrokken worden voor een effectief proces.
Doelen
Het einddoel van het project is: “De fijne motoriek van onderbouw kinderen wordt ondersteund en
verbeterd d.m.v. een workshop met hierin de beste benaderingen, methodes en hulpmiddelen gericht
op het verbeteren van de fijne motoriek voor het einde van kwartaal 4’’.
Er is gekozen om de bevindingen van het onderzoek in de vorm van een workshop aan te bieden. In de
workshop kunnen de deelnemers vragen stellen en discussiëren. Een workshop bied ook de mogelijkheid
om de vaardigenheden te oefenen en te verbeteren in de praktijk. De workshopleider kan de sessie
sturen en aanvullende informatie geven. Met een workshop creëert de projectgroep meer werk voor
ergotherapeuten omdat er onder leerkrachten (en pabo studenten) vraag is naar een concrete
informatie over het ondersteunen van de ontwikkeling van de fijne motoriek.
Om dit doel te bereiken heeft de projectgroep een aantal subdoelen opgesteld;
• De projectgroep geeft met behulp van observaties, interviews en literatuuronderzoek binnen 10
weken antwoord op de volgende vragen:
“Heeft het aan elkaar leren schrijven toegevoegde waarde voor de fijn motorische ontwikkeling
van een kind?”
