Samenvatting BGZ2022 Continuïteit van het Leven

BGZ 2022 Continuïteit van het Leven
Alle taken en colleges

Jaar 2 Biologie en Gezondheid
Maastricht University




1

,Inhoudsopgave

TAAK 1 DE CEL, DE BASISEENHEID VAN LEVEN ................................................................................................. 3

TAAK 2 IN DEN BEGINNE WAS ER RNA? .......................................................................................................... 29

TAAK 3 HET MOOISTE EXPERIMENT IN DE BIOLOGIE ...................................................................................... 60

TAAK 4 OVERTOLLIGE INFORMATIE? .............................................................................................................. 85

TAAK 5 VARIATIE MOET ER ZIJN ................................................................................................................... 104

TAAK 6 DE STEEN VAN ROSETTE ................................................................................................................... 141

TAAK 7 TRANSPORT VAN EIWITTEN ............................................................................................................. 165

TAAK 8 CELGROEI EN CELDELING: OVEREENKOMST GIST EN KANKER .......................................................... 203

Introductiecollege ........................................................................................................................................ 263

College cel inhoud ........................................................................................................................................ 266

College DNA ................................................................................................................................................. 272

Q&A DNA ..................................................................................................................................................... 300

College DNA 2 .............................................................................................................................................. 302

Q&A college DNA 2 ...................................................................................................................................... 329

College RNA en Gen ..................................................................................................................................... 329

College RNA 2: controle van genexpressie .................................................................................................... 362

College Gen naar eiwit ................................................................................................................................. 393

College eiwittransport en sortering .............................................................................................................. 412

College celcyclus .......................................................................................................................................... 432

College carcinogenese .................................................................................................................................. 457

College Recap en Responsie ......................................................................................................................... 499

Project BGZ 2022 .......................................................................................................................................... 521

College practicum......................................................................................................................................... 524




2

,TAAK 1 DE CEL, DE BASISEENHEID VAN LEVEN
Probleemstelling:
Hoe zijn verschillende cellen opgebouwd?

Leerdoelen:
1. Wat zijn prokaryoten en welke celorganellen bezitten ze?
2. Wat zijn eukaryoten en welke celorganellen bezitten ze?
3. Wat is het verschil tussen een prokaryoot en eukaryoot?
4. Wat is het verschil tussen dierlijke cellen en plantencellen?
5. Wat zijn de uitgebreide functies van de cel onderdelen?
6. Extra informatie over cellen en samenvatting taak


Literatuur:
Alberts Essential Cell Biology 4e editie: hoofdstuk 1, 14, 15




3

, 1. Wat zijn prokaryoten en welke celorganellen bezitten ze?

Classificatie prokaryoot/eukaryoot: de aan- of afwezigheid van een kern.
● Organismen waarvan de cellen geen kern hebben: prokaryoten

Prokaryoot:
● Eencellige organismen waarvan de cellen geen kern hebben
● Prokaryoten bestaan uit 2 categorieën:
○ Bacteriën: hebben de eenvoudigste structuur, bevat geen organellen of een kern
(waar DNA in zit)
○ Archaea: komen (ook) voor in omgevingen die te extreem zijn voor andere cellen

De meeste prokaryoten uit het dagelijks leven – de soorten die in de bodem leven of ons ziek maken
– zijn bacteriën.
Archaea worden niet alleen in deze ‘normale’ habitats gevonden, maar ook in omgevingen die te
vijandig zijn voor de meeste andere cellen: geconcentreerde pekel, hete zuur van vulkanische
bronnen, luchtloze diepten van mariene sedimenten, het slib van rioolwaterzuiveringsinstallaties,
poelen onder de bevroren oppervlak van Antarctica en in de zure, zuurstofvrije omgeving van de
maag van een koe. Veel van deze extreme omgevingen lijken op de omstandigheden die moeten
hebben bestaan op de primitieve aarde, waar levende wezens zich voor het eerst ontwikkelden
voordat de atmosfeer rijk werd aan zuurstof.




● Prokaryoten zijn meestal bolvormig, staafvormig of kurkentrekkervormig/spiraalvormig
○ Bolvormig: streptococcus
○ Staafvormig: Escherichia coli, Salmonella
○ Spiraalvormig: Treponema pallidum
● Ze zijn klein (meestal maar een paar micrometer lang)
● Prokaryoten hebben een celwand die het plasmamembraan omgeeft dat een enkel
compartiment omsluit dat het cytoplasma en DNA bevat
● Cellen reproduceren zich snel door zich in twee te delen
○ Let op! Ze doen niet aan meiose, alleen aan mitose!
● Dankzij hun grote aantal, snelle groeisnelheden en het vermogen om stukjes genetisch
materiaal uit te wisselen, kunnen populaties van prokaryotische cellen snel evolueren,
waardoor ze snel het vermogen verwerven om een nieuwe voedselbron te gebruiken of
weerstand te bieden een nieuw antibioticum.
● Prokaryoten zijn meest diverse en talloze cellen op aarde → qua vorm en structuur zijn ze
eenvoudig en beperkt, maar qua chemie zijn ze de meest diverse klasse van cellen
● Meeste prokaryoten leven als eencellige organismen, sommige verenigen zich in ketens,
clusters of meercellige structuren




4